Τρία «Π» τραγουδούν τη Μεσόγειο

Τέσσερις μήνες ύστερα από την εμφάνισή της στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών (με διπλή συναυλία) η Ντούλτσε Ποντς επιστρέφει για μία, άνευ προηγουμένου, σύμπραξη με τον Ισπανό δεξιοτέχνη της κιθάρας του φλαμένκο Πάκο Πένια και τον δεξιοτέχνη του μπουζουκιού Θανάση Πολυκανδριώτη. Ποιος να το φανταζόταν ότι τα φάντος θα «ταξίδευαν» χέρι χέρι με τα τραγούδια και τις μουσικές του φλαμένκο και του ρεμπέτικου. Η Πορτογαλέζα καλλιτέχνιδα είχε πει στα «ΝΕΑ», χωρίς να έχει γίνει τότε γνωστή η συναυλία του Ηρωδείου, πως τα δύο μουσικά είδη- φάντος και ρεμπέτικα- συγγενεύουν.

«Τα φάντος εκφράζουν την καρδιά. Έχουν απλή δομή και μελωδία και γι΄ αυτό μπορούν να συγκριθούν με τα ρεμπέτικα. Δεν υπάρχουν διαχωριστικές. Υπάρχουν φάντος δημοφιλή που όμως ο κόσμος δεν γνωρίζει τον στιχουργό ή τον συνθέτη τους».

Αναλόγως είχε τοποθετεί και ο Θανάσης Πολυκανδριώτης για τη μουσική φλαμένκο και τους καλλιτέχνες- εκφραστές της: «Ένας διαρκής μουσικός χορός με φοβερούς αυτοσχεδιασμούς και εναλλαγές. Οι ρεμπέτες της Ισπανίας», ενώ για τα φάντος έκανε λόγο για «ένα μουσικό κίνημα ιδιαίτερο και πολύ γνωστό μας».

«Το φλαμένκο δεν είναι μόδα. Είναι ένας τρόπος να μεταφράζεις τη ζωή σε τέχνη, μια κληρονομιά που έλκει την καταγωγή της από πολύ μακριά» είχε πει από την πλευρά του ο Πάκο Πένια, ο οποίος γι΄ αυτόν ακριβώς τον λόγο προσέχει- όπως έχει τονίσει παλαιότερα- τις συμπράξεις που κάνει. «Αν τα ανοιχτά σύνορα προς άλλες κουλτούρες είναι συνώνυμα με αυτή την τέχνη και την εμπλουτίζουν, αυτό δεν σημαίνει ότι επιτρέπονται τα πάντα. Σέβομαι την παράδοση, γιατί έχει μια σοφία και ό,τι άχρηστο το αφήνει στην άκρη. Και επιμένω να συντηρώ τους δεσμούς μου μαζί της. Όσο για το προχώρημα, το δέχομαι μόνο όταν προκύπτει από βαθιά, εσωτερική αναγκαιότητα».

Οι τρεις καλλιτέχνες- στην ιδιαίτερη αυτή συναυλία μεσογειακής μουσικής- γίνονται αφορμή για να συνυπάρξουν οι φωνές των Ανδαλουσιανών Τσιγγάνων, των Πορτογάλων, των Ελλήνων, με αραβικές, αφρικανικές, αλλά και ανατολίτικες επιρροές. Επιρροές από λαϊκές τάξεις και τραγούδια που ακούγονταν σε ταβέρνες και πλατείες της πόλης αλλά και του χωριού.

Όσοι βρεθούν στις 21 Σεπτεμβρίου στις κερκίδες του Ηρωδείου θα έχουν την ευκαιρία να ακούσουν φάδος της Κοΐμπρα (που είναι πιο εκλεπτυσμένα από εκείνα της Λισαβώνας σύμφωνα με τους ειδικούς), της Λισαβώνας (πιο δημοφιλή και πιο χαρούμενα από αυτά της Κοΐμπρα), του Πράσινου Ακρωτηρίου, μα και φλαμένκο κάντε γκράντε (μεγάλο), φλαμένκο κάντε χόντο (βαθύ), φλαμένκο κάντε τσίκο (μικρό), ρεμπέτικο που τραγουδιέται, ρεμπέτικο που χορεύεται, ρεμπέτικο του περιθωρίου, των τεκέδων και των υπόγειων καπηλειών.

Με άλλα λόγια, διά στόματος Θανάση Πολυκανδριώτη, «τα τρία Π- Πένια, Ποντς, Πολυκανδριώτης- τρεις λαϊκοί πολιτισμοί- ρεμπέτικο, φλαμένκο, φάντος- με προσέγγιση σε βάθος με σεβασμό και όχι επιφανειακή. Αποτέλεσμα μαγικό. Που θα έχει και συνέχεια μετά το Ηρώδειο, με συναυλίες στην Ισπανία και την Πορτογαλία».

ΙΝFΟ

«Fados- Flamenco – Ρεμπέτικο», με τους Ντούλτσε Ποντς, Πάκο Πένια, Θανάση Πολυκανδριώτη, 21 Σεπτεμβρίου στο Ηρώδειο.

Ιστορία αιώνων

Τα φάντος (που συχνά μιλάνε για τη θάλασσα ή για τη ζωή των φτωχών) και τα φλαμένκο (με παλαιότερο είδος φλαμένκο το κάντε χόντο: μια ανδρική φωνή, χωρίς συνοδεία οργάνων διηγείται λυπητερές ιστορίες) συναντώνται από τις αρχές του 19ου αιώνα με ρίζες που χάνονται στα βάθη του χρόνου. Για το ρεμπέτικο υπάρχουν εικασίες ότι ήρθε στα μέρη μας από τραγούδια και βηματισμούς μιας ανατολίτικης κουλτούρας πριν από τουλάχιστον έναν αιώνα. Τα πρώτα ρεμπέτικα ακούσματα, τα λεγόμενα «μουρμούρικα», άρχισαν να καταγράφονται το 1834 στις αθηναϊκές φυλακές του Μεντρεσέ (μουσουλμανικού ιεροσπουδαστηρίου του 17ου αιώνα, το οποίο αργότερα μετέτρεψε σε φυλακές ο Όθωνας) απέναντι από τους Αέρηδες.