Το Πνεύμα του Τόνου

Κριτική
Του Μάνου Ελευθερίου

Ανάμεσα στ΄ άλλα με στενοχωρούν τα τελευταία χρόνια και οι σοβαρές κριτικές, από σοβαρούς, χρήσιμους και διαβασμένους κριτικούς και οι δήθεν «κριτικές» των τυχάρπαστων.

Υποτίθεται ότι μια κριτική είναι κατά κάποιον τρόπο σαν την απόφαση ενός δικαστηρίου.

Κύριος οίδε τι θα πουν οι μεταγενέστεροι αν σωθούν μόνο ορισμένες κριτικές, ιδίως θεάτρου και λογοτεχνίας, ύστερα από κάποια μεγάλη καταστροφή.

Για να περνούν οι ώρες και προς τέρψιν φίλων, σκάρωσα, με πολύ κόπο είναι η αλήθεια, δεδομένου ότι δεν είχα το κολάι, μία κριτική για βιβλίο και μία για παράσταση. Μιμήθηκα το στυλ γραφής δύο κριτικών.

Τους ξεγέλασα. Έπεσε το γέλιο της αρκούδας.

Κάποτε πήγα σε μια παράσταση και ενθουσιάστηκα. Ειδικά για τρεις νέους ηθοποιούς που δεν γνώριζα. Ένας κριτικός τούς καταβαράθρωσε.

Ασφαλώς, ξέρει περισσότερα, πονάει περισσότερο το θέατρο, έχει γνώσεις, σπάνια, μονάκριβη φόδρα, μυαλό.

Αλλά όχι κι έτσι.

Δεν μπορείς να παίζεις και με τη ζωή των άλλων. Όλα μπορείς να τα πεις με διαφορετικό τρόπο. Ιδίως για τους ταλαντούχους.

Αν, ο μη γένοιτο, αυτοκτονούσαν αυτοί οι ηθοποιοί, σε ποιον θα έδινε αναφορά ο κριτικός και πόσο θα πλήρωνε για την εν ψυχρώ δολοφονία τους; Σκέπτομαι εκείνη τη βλακώδη και πρόστυχη κριτική τού Βασ.

Ρώτα, στα 1928, για την τελευταία, την εξαίσια ποιητική συλλογή του Καρυωτάκη, λίγο πριν αυτοκτονήσει ο μεγάλος ποιητής. Ο κριτικός έζησε τιμώμενος και ευτυχής μέχρι βαθυτάτου γήρατος. Ούτε πήρε είδηση ότι κι αυτός έβαλε το χεράκι του και τον έσπρωξε προς «τα χάη»!

Όσο για τους τυχάρπαστους, ίσως θα ΄πρεπε να τους αναλάβει κάποια δημόσια υπηρεσία καθαριότητας της πόλης, άνθρωποι της δημόσιας τάξης ή, εν ανάγκη, κάποια τρομοκρατική οργάνωση!