Ο νόμος για τα ΑΕΙ

Ο κ. Σωτήριος Λ. Λεοντίδης, καθηγητής Κτηνιατρικής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, γράφει για τον τελευταίο νόμο για τα ΑΕΙ:

«Ο Πρωθυπουργός επέμενε εμφατικά ότι ο τελευταίος νόμος (3549/07) για τα ΑΕΙ εφαρμόζεται. Εφόσον όμως ο νόμος εφαρμόζεται ήδη πάνω από δύο χρόνια (δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ στις 20-3-2007), μπορούμε να δούμε και τι αποδίδει τουλάχιστον στα τρία ίσως σημαντικότερα σημεία του.

Η υποχρεωτική συμμετοχή κατά το ένα τρίτο εξωτερικών κριτών (εκτός του Τμήματος) στη συγκρότηση των εκλεκτορικών σωμάτων και των εισηγητικών επιτροπών για την κρίση των μελών ΔΕΠ είναι ως αρχή ορθή. Η συγκρότηση όμως πολύ μεγάλων (πολυμελών) και πολυάριθμων εκλεκτορικών σωμάτων, όπως θεσπίσθηκε από τον νόμο και εφαρμόζεται, οδηγεί αντιθέτως σε εκλεκτορικά σώματα “περίεργης σύνθεσης” με κριτές χωρίς πραγματική συνάφεια με το γνωστικό αντικείμενο της υπό πλήρωση θέσης, που ασφαλώς δεν ενισχύει την αντικειμενικότητα στις κρίσεις. Αντίθετα μάλιστα με τα διεθνώς κρατούντα, όπου οι κριτές επιλέγονται κατά τον αντικειμενικότερο δυνατόν τρόπο από τους πλέον ειδικούς προς το περιεχόμενο της θέσης (π.χ. κριτές από αντίστοιχα Τμήματα άλλων ΑΕΙ της ημεδαπής ή της αλλοδαπής) και είναι πολύ λιγότεροι ακριβώς για να είναι οι πραγματικά ειδικοί. Ποιοτική αναβάθμιση των ΑΕΙ χωρίς ποιοτική αναβάθμιση των καθηγητών τους είναι αδύνατον να επιτευχθεί, ενώ βασική προϋπόθεση για την αναβάθμιση του ΔΕΠ είναι η ενίσχυση της αντικειμενικότητας στις κρίσεις του ΔΕΠ.

Η καθολική συμμετοχή των φοιτητών στην εκλογή διοικητικών οργάνων δεν απήλλαξε τα ΑΕΙ από τον κομματισμό, ούτε περιορίστηκαν οι πελατειακές σχέσεις μεταξύ καθηγητών- υποψηφίων και φοιτητών στις εκλογές που ήδη διενεργήθηκαν με καθολική συμμετοχή των φοιτητών. Διότι ακριβώς η σχετική διάταξη είναι κολοβή, εφόσον η βαρύτητα της ψήφου των φοιτητών (ίση προς 80% της ψήφου των μελών ΔΕΠ και μοναδική διεθνώς) δεν συνδέεται με το ποσοστό συμμετοχής τους στις εκλογές και παραμένει ακέραιη όσο μικρή και αν είναι η συμμετοχή. Η σταθερά πολύ υψηλή αυτή βαρύτητα της ψήφου των φοιτητών οδηγεί τους υποψηφίους σε συναλλαγή με εκπροσώπους φοιτητικών παρατάξεων ή συγκροτημένων ομάδων, ενώ είναι προφανές ότι συμφέρει και τις δύο πλευρές η συμμετοχή των φοιτητών να είναι περιορισμένη ώστε η ψήφος τους να είναι ελεγχόμενη. Αυτό συνέβη και στις εκλογές που διενεργήθηκαν με καθολική ψηφοφορία των φοιτητών.

Ο νόμος διευκόλυνε τις πανεπιστημιακές αρχές να παίρνουν αποφάσεις για το πανεπιστημιακό άσυλο μεταθέτοντας την ευθύνη ουσιαστικά στις πρυτανικές αρχές. Το τι εφαρμόστηκε και τι πραγματικά έγινε είναι σε όλους γνωστό. Η κατάσταση δεν άλλαξε, ούτε ήταν δυνατόν να αλλάξει με απλή ουσιαστικά μετάθεση ευθυνών. Απαιτείται συνολικότερη αντιμετώπιση του θέματος, αρχίζοντας από τις αξίες που προασπίζεται το άσυλο και τις οποίες ενδεχόμενα δεν έχει κατακτήσει στο σύνολό της ακόμη η ελληνική κοινωνία μέχρι το πώς εκλέγονται οι πανεπιστημιακές αρχές και σε τι δεσμεύσεις υπόκεινται, μερικές από τις οποίες αναφέρθηκαν ήδη παραπάνω».