«Ο Ομπάμα έχει ιδανικά σοσιαλδημοκρατικού χαρακτήρα»

Πριν από πέντε χρόνια, ο Φίλιπ Πέτιτ παρενέβη ενεργά στην πολιτική ζωή της Ευρώπης, όταν ο Ισπανός πρωθυπουργός Χοσέ Λουίς Θαπατέρο τού ζήτησε να παρακολουθήσει τη θητεία του και στο τέλος να τον βαθμολογήσει. «Ο Θαπατέρο διάβασε το βιβλίο μου για τον ρεπουμπλικανισμό, που αρχίζει από την αρχαία Αθήνα και τον Αριστοτέλη και μας διδάσκει πολλά για την ελευθερία, και με κάλεσε να δώσω μια διάλεξη με αυτό το θέμα στη Μαδρίτη. Εκεί είπα ότι είναι εύκολο να είσαι φιλόσοφος και να επεξεργάζεσαι θεωρίες και πολύ πιο δύσκολο να είσαι πολιτικός και να πρέπει να τις εφαρμόσεις. Αλλά εκείνος επέμεινε στην πρότασή του. Και λίγο πριν από τις εκλογές του 2008 με ρώτησε τι βαθμό του βάζω. Του απάντησα 9 στα 10. Γιατί πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι έκανε εξαιρετικά πράγματα στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της μετανάστευσης, των δικαιωμάτων των εργαζομένων, της διαφάνειας».

Μόνο που κατέρρευσε η οικονομία…

«Μα αυτό ήταν αναμενόμενο, όλοι ήξεραν ότι αν ερχόταν ύφεση η ισπανική οικονομία θα δεχόταν ισχυρό πλήγμα, αφού στηρίζεται στην οικοδομή. Η κρίση δεν οφείλεται στη διακυβέρνηση του Θαπατέρο, το ίδιο θα γινόταν με οποιονδήποτε άλλο».

Πώς είδατε τα αποτελέσματα των ευρωεκλογών;Πώς σας φάνηκε ότι η Δεξιά κερδίζει «κλέβοντας» τις ιδέες της Αριστεράς, η οποία από την πλευρά της εμφανίζεται
ανίκανη να ανανεώσει το ιδεολογικό της οπλοστάσιο;

«Κατ΄ αρχήν, πρέπει να πω ότι η πολιτική δεν εξαντλείται στην οικονομία. Σε περιόδους κρίσης, βέβαια, η οικονομία έρχεται στο επίκεντρο. Και υπάρχει η γνωστή αντιπαράθεση ανάμεσα σ΄ αυτούς που λένε ότι το πρόβλημα είναι ο πληθωρισμός (η Δεξιά) και σ΄ εκείνους που θεωρούν μεγαλύτερο πρόβλημα την ανεργία (η Αριστερά). Οι δεύτεροι θεωρούν ότι το έλλειμμα δικαιολογείται στον βαθμό που στηρίζει ένα πακέτο ανάκαμψης. Οικονομολόγος δεν είμαι, αλλά δεν βλέπω οι δεξιές κυβερνήσεις στην Ευρώπη να “κλέβουν” αυτή την ιδέα. Αντίθετα με αυτό που κάνει ο Ομπάμα, εδώ ελπίζουν να ξεπεράσουν το πρόβλημα χωρίς να προσφύγουν σε τέτοια μέτρα».

Μιλώντας για τον Ομπάμα, ποιο πιστεύετε ότι είναι το μυστικό του; Μήπως ο ρεαλισμός, η αποϊδεολογικοποίηση της πολιτικής;

«Ο Ομπάμα είναι πραγματιστής, δεν θέλει να πάει πολύ γρήγορα και πολύ μακριά, γιατί η κοινή γνώμη δεν είναι εύκολο να ακολουθήσει. Αυτό που ξεχνάμε συχνά στην Ευρώπη είναι ότι ο Αμερικανός πρόεδρος δεν έχει απέναντι στο Κογκρέσο τη δύναμη που έχουν στην Ευρώπη οι πρωθυπουργοί απέναντι στη Βουλή. Ο Ομπάμα είναι πραγματιστής, αλλά έχει και ιδανικά που θα τα χαρακτήριζα σε γενικές γραμμές σοσιαλδημοκρατικού χαρακτήρα. Αυτό που με ενδιαφέρει ως φιλόσοφο είναι τα ιδανικά να διέπονται από μια κεντρική κατευθυντήρια αρχή: την υποχρέωση του κράτους να προσφέρει ελευθερία χωρίς να περιπίπτει στην κυριαρχία. Και πιστεύω ότι ο Ομπάμα ακολουθεί αυτή την αρχή. Πολύ σημαντική είναι η πίστη του στον διάλογο, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό. Και βέβαια το βάρος που δίνει στην οικολογία και τις κλιματικές αλλαγές. Επιτέλους, δεν μπορούμε να ανεχόμαστε άλλο κυβερνήσεις που αγνοούν αυτό το πρόβλημα»…

Μου φαίνεστε πρακτικός άνθρωπος, μάλλον δεν κινδυνεύετε να την πάθετε σαν τον Θαλή τον Μιλήσιο, που ήταν τόσο βυθισμένος στις σκέψεις του ώστε έπεσε σε ένα πηγάδι!

«Η φιλοσοφική κοινότητα είναι συχνά απομονωμένη, κλειδωμένη στα πανεπιστήμια και τις επιστημονικές επιθεωρήσεις. Είναι κρίμα, υπάρχει τόση δουλειά να γίνει».

Ρhilip Ρettit

ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ

ΑΠΟΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗΝΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΣΔΡΑΣΗΣ

ΜΤΦ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΚΙΟΥΠΚΙΟΛΗΣ, ΕΚΔ.
ΠΟΛΙΣ, 2007, ΣΕΛ. 352,
ΤΙΜΗ: 20 ΕΥΡΩ