Μαγειρεία ψευδαισθήσεων

ΚΑΘΕ ΜΠΟΜΠΙΡΑΣ ΦΥΛΑΕΙ ΣΤΗΝ ΚΩΛΟΤΣΕΠΗ
ΤΟΥ ΜΝΗΜΟΝΙΚΟΥ ΤΟΥ ΤΗΝ ΠΡΩΤΗ
ΕΠΑΦΗ ΜΕ ΤΗ «ΜΑΓΕΙΑ»- ΤΟΝ ΤΑΧΥΔΑΚΤΥΛΟΥΡΓΟ
ΠΟΥ ΘΑ ΒΓΑΛΕΙ ΕΝΑ ΚΟΥΝΕΛΙ
ΑΠΟ ΤΟ ΚΑΠΕΛΟ ΤΟΥ ΉΘΑ ΕΞΑΦΑΝΙΣΕΙ
ΤΟΝ ΒΟΗΘΟ ΤΟΥ. ΕΝΑΣ ΑΝΑΛΟΓΟΣ ΜΠΟΜΠΙΡΑΣ
ΗΤΑΝ ΚΑΙ Ο ΜΕΣΗΛΙΚΑΣ ΣΗΜΕΡΑ
ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΣ ΤΖΙΜ ΣΤΑΪΝΜΑΓΙΕΡ. ΜΟΝΑΧΑ
ΠΟΥ ΑΥΤΟΣ ΠΡΟΧΩΡΗΣΕ ΕΝΑ ΒΗΜΑ ΠΑΡΑΠΕΡΑ.
ΕΜΑΘΕ ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΙΣΕ
ΝΑ ΤΑ ΠΡΟΔΩΣΕΙ.
Ο Τζιμ Στάινμαγιερ, συνεργάτης κορυφαίων σύγχρονων μάγων όπως ο Ρίκι Τζέι και ο Ντέιβιντ Κόπερφιλντ, «δημιουργός ψευδαισθήσεων» και ο ίδιος, δεν τρέφει αυταπάτες: « […] Ίσως φτάσουν στο σημείο να με κατηγορήσουν ως προδότη, που τολμά να αποκαλύπτει στο ευρύ κοινό μυστικά τα οποία αποτελούν αποκλειστικό κτήμα της κοινότητας των μάγων. Στην πραγματικότητα, υπάρχει μια μακρόχρονη, σπουδαία παράδοση που θέλει τα μαγικά κόλπα να καταγράφονται και να δημοσιοποιούνται. Όπως έλεγε για πολλά χρόνια ο καλός μου φίλος Τζέι Μάρσαλ, ο άνθρωπος πίσω από τον πάγκο του μαγικού μαγαζιού της γειτονιάς μου: “Αν θέλεις να κρατήσεις κάτι μυστικό, δημοσίευσέ το”. Πολύ συχνά, από τη στιγμή που βλέπουν το φως της δημοσιότητας, οι πληροφορίες αρχειοθετούνται και στη συνέχεια ξεχνιούνται ή αγνοούνται. Η δημοσίευση ενός μυστικού τού αφαιρεί το κύρος και κάνει τον κόσμο να παύει να του δίνει σημασία. Η καθεμία από τις ψευδαισθήσεις που αναλύω στο βιβλίο αυτό έχει ήδη εξηγηθεί σε άλλα βιβλία».

Παράδοξη αλήθεια
Με αυτή την παράδοξη αλήθεια ήρθαν αντιμέτωποι οι περισσότεροι από τους «μάγους» τον 19ο και τον 20ό αιώνα. Για να προστατεύσουν τα δικαιώματα των ευφυέστατων ενίοτε κατασκευών τους έπρεπε να κατοχυρώσουν την ευρεσιτεχνία τους- από τη στιγμή όμως που την κατοχύρωναν, η ευρεσιτεχνία τους γινόταν «δημόσιο κτήμα», με ανοιχτή την πρόσβαση στον καθένα για τον «μυστικό» μηχανισμό λειτουργίας της. Θα επηρέαζε άραγε το ευρύ κοινό η εκ των προτέρων γνώση ενός μηχανισμού «δημιουργίας ψευδαισθήσεων»; Ασφαλώς και θα το επηρέαζε, καθώς θα έπληττε την «εκούσια αναστολή της δυσπιστίας», σύμφωνα με την περίφημη ρήση του Άγγλου ρομαντικού ποιητή Σάμιουελ Τέιλορ Κόλριτζ, την απαραίτητη προϋπόθεση για τη μέθεξη του θεατή, είτε παρακολουθεί τραγωδίες είτε παρακολουθεί ταχυδακτυλουργούς. Αν λοιπόν δεν θέλετε να χάσετε την πρόσβαση στην ψευδαίσθηση, καλό είναι να μη διαβάσετε το παρόν βιβλίο.

Θα περίμενε κανείς ότι τα παιδιά, απαλλαγμένα εξαρχής από τη συμφορά της δυσπιστίας, θα ήταν και το ιδανικό κοινό για τους «μάγους». Ο Στάινμαγιερ διαφωνεί: «Η εμπειρία τους είναι ελλιπής, σπάνια κάνουν εικασίες. Ένα παιδί μπορεί να μη γνωρίζει πως το να κρατά κανείς το χέρι του σε μια συγκεκριμένη στάση αποτελεί ένδειξη ότι είναι άδειο, ούτε πως το να περπατά κανείς γύρω από ένα τραπέζι με έναν συγκεκριμένο τρόπο σημαίνει ότι δεν είναι παρά ένα συνηθισμένο έπιπλο. Τα μαγικά νούμερα βασίζονται στις μικρές αυτές συνθήκες, τις οποίες τα παιδιά πολλές φορές δεν αποδέχονται». Όπως το συνοψίζει κι ένας από τους πιο χαρισματικούς «μάγους» που ανέβηκαν ποτέ στη σκηνή, ο Βρετανός Ντέιβιντ Ντεβάν (1868-1941): «Μια μαγική παράσταση δεν μπορεί να εκτιμηθεί σωστά από κάποιον που δεν γνωρίζει κάτι για την τέχνη αυτή». Και πιο δηκτικά ο ίδιος: «Το να αποκαλέσει κανείς μάγο κάποιον που μπορεί να παρουσιάσει στον κόσμο μερικά μαγικά τεχνάσματα είναι περίπου τόσο γελοίο όσο το να ισχυριστεί ότι κάποιος που μπορεί να απαγγείλει απέξω τον Έμπορο της Βενετίας είναι ηθοποιός».

Jim Steinmeyer

ΚΡΥΒΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΕΛΕΦΑΝΤΑ

ΜΤΦ.: ΒΑΣΙΛΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ ΕΚΔ.: ΚΕΔΡΟΣ 2009 ΣΕΛ.: 462, ΤΙΜΗ: 27 ΕΥΡΩ