Νεφέλες μετά τη βροχή

Με ατού τον Χορό, την πληθωρική μουσική του Σταμάτη Κραουνάκη κι έναν «θρασύ» 12χρονο οι «Νεφέλες» άνοιξαν με γέλιο το Φεστιβάλ Επιδαύρου
Ήταν νεφελώδεις εξ αρχής τούτες οι «Νεφέλες». Κάτι με την αποπομπή του σκηνοθέτη Νίκου Μαστοράκη (για να αναλάβει ο Βαρνάβας Κυριαζής με τετραμελή «σκηνοθετική ομάδα»…) από τον Θεατρικό Οργανισμό Κύπρου. Κάτι με την καταρρακτώδη βροχή τρεις ώρες πριν από την παράσταση στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου. Κάτι με τη μάλλον απογοητευτική εικόνα κυρίως του Λυγουριού με τα κλειστά μαγαζιά στην πρεμιέρα του επιδαύριου Φεστιβάλ.

Νεφελώδεις ή μη πάντως, οι αριστοφανικές «Νεφέλες» (διάρκειας μιάμισης μόνον ώρας- τι καλά!) έκαναν καλή πρεμιέρα με 2.500 θεατές (πολλοί φοβήθηκαν τη βροχή), μπροστά στα νοτισμένα μαξιλαράκια, με τη μυρωδιά του βρεγμένου χώματος να προσθέτει κάτι φθινοπωρινό- και νεφελώδες- στο τετραγωνισμένο, λειτουργικό, στο χρώμα του ασπρόξυλου σκηνικό του Χάρη Καυκαρίδη.

Χειροκρότημα πρωτακούστηκε άμα τη εισόδω του συνθέτη της παράστασης (το έργο του ακούστηκε από τρεις εξαιρετικούς μουσικούς ζωντανά) Σταμάτη Κραουνάκη κι ακόμη πιο δυνατό συνόδευσε την είσοδο του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας κ. Δημήτρη Χριστόφια, ο οποίος χειροκρότησε και την κόρη του, Έλενα, στον Χορό.

Ο τηλεφωνητής των «Σωκράτειων φροντιστηρίων» έκανε την αρχή. «Αφήστε το μήνυμά σας». «Κλείστο, ξεκινάει η παράσταση» ακούστηκε μια φωνή. «Εγώ το κλείνω. Οι θεατές όμως;» απάντησε μια άλλη. Κι ήρθε αυθόρμητο το πρώτο γέλιο. Γέλιο που συντρόφευσε την παράσταση του ΘΟΚ- και την κατά Κ.Χ. Μύρη εντυπωσιακά εκσυγχρονισμένη μετάφραση- ώς το τέλος. Γάργαρο, κάποτε ξεκαρδιστικό, πνιχτό, ηχηρό, πάντως γέλιο. Πολύ.

Σαν Καραγκιόζης με τεράστια γραβάτα ο Στρεψιάδης (Ανδρέας Τσουρής) από την Κολοκυνθού, χρεωμένος και μ΄ ένα γιο αδιάφορο στα προβλήματά του και στην παραίνεση να σπουδάσει εκείνος («δεν θα γίνω εγώ χλεμπονιάρης κουλτουριάρης»), ζητάει να διδαχθεί δίκαιο και άδικο λόγο στη σχολή του Σωκράτη που η σκηνοθεσία και ο Αριστοφάνης τη θέλουν πολύ… κουνημένη και πολύ Ντεριντά(ου)

να ασχολείται με μεταμοντέρνα υπαρξιακά ερωτήματα, όπως «πόσο μεγάλο είναι του ψύλλου το πήδημα;» ή με τη «συνουσία της μαύρης τρύπας».

Ο Σωκράτης (ο Σταύρος Λούρας, με στυλ μεταξύ Αλέξανδρου Ιόλα και Ντέιβιντ Μπάουι) εμφανίστηκε σε ασανσέρ πάνω από το σκηνικό με τηλεσκόπιο και κάλεσε τις ουράνιες νεφέλες να βοηθήσουν το Στρεψιάδη να «αποκτήσει έφεση για παράδοξη διατύπωση» και να γλιτώσει από τους δανειστές.

Ο Χορός των Νεφελών- το μεγάλο και τόσο γοητευτικά συντονισμένο ατού της παράστασης του ΘΟΚ- βγήκε σε bluelight με άσπρα στεφάνια και ομπρελίνα (ντυμένος στα άσπρα από τον Λάκη Γενεθλή) για να μιλήσει για τη βροχή και τη φιλοσοφία, για την παράνοια και τη διάνοια, για «κουμπάρους διπλοκάμπινους, γιάπηδες και τσοπαναραίους», ακόμη και για τον κίνδυνο λειψυδρίας (στην Α΄ Παράβαση), ενώπιον του Σόκρατες, του θεού του «τσιφτε-τέλειου»! Κερδίζοντας θερμότατο χειροκρότημα- διαρκώς.

Κορυφαία στιγμή
το συγκινητικό τραγούδι της Σελήνης από την κορυφαία του Χορού Στέλ λα Φυρογένη. Επόμενο ατού ο νεαρός Φειδιππίδης (ο 25χρονος Χριστόδουλος Μαρτάς) που πάλεψε με τέσσερις διαφορετικούς ρόλους σε συσκευασία ενός και βγήκε νικητής. Κυρίως την ώρα που παραπαίει στη σχολή του Σωκράτη ανάμεσα στον Δίκαιο Λόγο (την Κυρία Αντίτα Σαντοριναίου) και τον Άδικο, που η παράσταση ήθελε να ενσαρκώνουν γυναίκες, εντυπωσιακά ντυμένες. Εδώ που δίνεται η μάχη για το εκπαιδευτικό σύστημα (ανεξάρτητα και παράλληλα με τις… αρχαίες αιχμές του συντηρητικού Αριστοφάνη κατά του νεωτεριστή Σωκράτη – η εν λόγω κωμωδία οδήγησε τελικά στο κώνειο τον φιλόσοφο). Από τη μια η παλιά γλώσσα και «ηθική», από την άλλη ο ξελιγωμένος τηλεοπτικός λόγος και στη μέση ο «νόμος (που) έγινε βία/ χρήμα η πιο βαριά θρησκεία». Γιατί «στα φροντιστήρια/ δώσαμε πολλά στα φροντιστήρια/ εκατομμύρια/ δώδεκα θεοί offshore πλυντήρια»…

Ενώ ο Στρεψιάδης πληρώνει πικρά την εκπαίδευση του γιου του στον άδικο λόγο και βάζει φωτιά στη Σχολή Σωκράτη, ο θεός Ερμής (Λευτέρης Σαλωμίδης) που παρίσταται από την έναρξη ως- ακίνητο- λευκό άγαλμα στο βάθος ζωντανεύει και κραυγάζει διασχίζοντας την ορχήστρα…

Χειροκροτήθηκαν πολύ οι «Νεφέλες» του ΘΟΚ στην Επίδαυρο (το Σάββατο από 5.000

θεατές) από το κοινό- υπήρχαν πολλά παιδιά- και από καλλιτέχνες: Νόνικα Γαληνέα, Νικήτας Τσακίρογλου, Ανδρέας Βουτσινάς, Χρυσούλα Διαβάτη, Λίνα Νικολακοπούλου, Τάσος Ψαρράς κ.ά.

Ο ΘΟΚ κατάφερε να αναγνώσει πράγματι και να κάνει σαφές το παράξενο και δυσνόητο έργο του Αριστοφάνη. Κρίμα που η παράσταση δεν θα περιοδεύσει ανά την ελληνική επικράτεια

«Τώρα καίνε τα μυαλά»

«Άσε, ρε μάνα. Δεν καταλαβαίνω τι είναι αυτά, δίκαιος κι άδικος λόγος» ακούστηκε ψηλά στις κερκίδες και ένας 12χρονος (Γιώργος Ιωαννίδης) κατέβηκε στην ορχήστρα- για να κλέψει την παράσταση στη Β΄ Παράβαση. «Με το έργο του Νεφέλες/ βάζει θέμα ο ποιητής/ Την κουλτούρα τη θολούρα» που «άμα γίνουνε δεσμός/ βάλε μαύρα βάλε σκούρα/ κρίση ο πολιτισμός» και «κράτος βία και νοθεία/ έγιναν θεσμός», πάνω στη μουσική του Σταμάτη Κραουνάκη. Δυνατά, καθάρια και με θάρρος και θράσος περισσό ο μικρός τα έδωσε όλα.

Και τα είπε όλα: «Δυόμισι χιλιάδες χρόνια τα πρώτα μυαλά στον Καιάδα. Σχολεία… Κάποτε καίγαν τα βιβλία, τώρα καίνε τα μυαλά- πάτε καλά;». Αλλά και την τριπλέτα «Κύπρος χρυσή/ Κύπρος νησί/ Κύπρος μισή/ Ελλάδα…» που χειροκροτήθηκε βροντερά.