Ληστής τραπεζών και λαϊκός ήρωας

Απ΄ όλα διαθέτει ο φιλμικός μπαξές της εβδομάδας: ληστή τραπεζών- λαϊκό ήρωα, αλλιώτικο καρτούν, «Πρωτάρη» από τα παλιά, πορτοφολάδες από το Χονγκ Κονγκ και… Πετρούλα από το Μονακό
Ασυμβίβαστος, ακέραιος και ληστής τραπεζών. Ένας σύγχρονος Ρομπέν των Δασών. Ένας… πραγματικός άντρας! Ό,τι πρέπει, δηλαδή, για να γίνει κάποιος ήρωας αμερικανικής ταινίας ήταν ο Τζον Ντίλινγκερ, ο πλέον καταζητούμενος γκάνγκστερ της αμερικανικής κοινωνίας τα χρόνια του Μεσοπολέμου και του μεγάλου κραχ. Και, φυσικά, δεν είναι τυχαίο πως το Χόλιγουντ τον θυμήθηκε τώρα, την εποχή του νέου κραχ μέσω της ταινίας «Δημόσιος κίνδυνος» (Ρublic enemies)… Από τη μεριά του, ο 65χρονος βετεράνος Μάικλ Μαν ήθελε να προσεγγίσει την εποχή μέσα από τα μάτια ενός εγκληματία, ο οποίος ήταν θρύλος για μια ολόκληρη γενιά ταλαιπωρημένων ανθρώπων που έχαναν τις οικονομίες και τις δουλειές τους, καθώς λήστευε τις τράπεζες που προκαλούσαν την κατάρρευση την οποία ούτε η κυβέρνηση δεν μπορούσε να διορθώσει… Ουσιαστικά ο Ντίλινγκερ έδρασε μόνο 13 μήνες (Μάιος 1933- Ιούλιος 1934), παρ΄ όλα αυτά η φήμη του ήταν τέτοια που έγινε θρύλος.

Στον αντίποδα του Τζον Ντίλινγκερ ο εκπρόσωπος του νόμου, ο εντεταλμένος από το μετέπειτα FΒΙ πράκτορας Μέλβιν Πέρβις (γνωστός ως «Ο άνθρωπος που σκότωσε τον Τζον Ντίλινγκερ») που έχει στόχο να συλλάβει, νεκρούς ή ζωντανούς, όλους τους δημόσιους κινδύνους, με προεξάρχοντα τον Ντίλινγκερ, ο οποίος με τη δεξιοτεχνία του διέφευγε συνέχεια κι έτσι ρεζίλευε την αστυνομία. Η ταινία επικεντρώνεται στην ιδιότυπη σχέση που αναπτύσσεται μεταξύ των Τζόνι ΝτεπΤζον Ντίλινγκερ, Κρίστιαν Μπέιλ – Μέλβιν Πέρβις. Μεταξύ νομιμότητας και παρανομίας. Το alter ego, δηλαδή, της αμερικανικής κοινωνίας. Πρόκειται για έναν «ερωτικό» χορό θανάτου με μπαλαντέρ τη βραβευμένη με Όσκαρ Μαριόν Κοτιγιάρ για τη ζωή της Εντίτ Πιάφ («Ζωή σαν τριαντάφυλλο»), η οποία όμως δεν αξιοποιείται καθόλου…

Πλεονέκτημα της ταινίας είναι η αναβίωση της εποχής του ΄30 (τα γυρίσματα έγιναν σε τοποθεσίες όπου έλαβαν χώρα τα πραγματικά γεγονότα, Φυλακές Crown Ρoint, κινηματογράφος Βiography, περιοχή Λιτλ Μποχίμια), όπως και το ατελείωτο πιστολίδι. Αλλά μέχρι εδώ… Το μόνο που καταφέρνει ο Μάικλ Μαν είναι να κάνει μια συναρπαστική γκανγκστερική ταινία όπως χιλιάδες άλλες που μας έχει δώσει το Χόλιγουντ. Ούτε, καν, τους δύο πρωταγωνιστικούς χαρακτήρες δεν μπαίνει στον κόπο να αναπτύξει. Και αν τη συγκρίνεις με το γαλλικό «Υπ΄ αριθμόν ένα δημόσιος κίνδυνος», είναι σκάλες κατώτερη. Κρίμα.

{{{ video }}}

«Δημόσιος κίνδυνος»

Πιστολίδι και…
άγιος ο Θεός Το έργο το έχουμε ξαναδεί Κρίμα τον Τζόνι Ντεπ

ΒΑΘΜΟΙ: 4

(μία από τα ίδια)

Ρεπλίκα της Μπαρντό

Από την παρουσίαση του δελτίου καιρού με τον δικό της εκρηκτικό τρόπο στο Canal +(Ρlus) από το 2006 έως το 2008, η Λουίζ Μπουργκουάν βρέθηκε πρωταγωνίστρια της αισθηματικής κομεντί «Το κορίτσι από το Μονακό» (La fille de Μonaco) της Αν Φοντέν. Ε, θα πείτε, σιγά το… άλμα. Όταν όμως η σκηνοθέτης θέλησε να τραβήξει το χαλάκι κάτω από τα πόδια των «πετυχημένων γιάπηδων», της ζήτησε να έχει πρότυπο την Μπριζίτ Μπαρντό και την έβαλε να ξεμυαλίσει τον ηθοποιό- σύζυγό της Φαμπρίς Λουσινί (πρωταγωνιστή σε τρεις ταινίες του Ερίκ Ρομέρ), που παίζει τον ρόλο του «καλλιεργημένου», το πράγμα απέκτησε ενδιαφέρον… Ο Μπερτράν (Φαμπρίς Λουσινί), λοιπόν, είναι πολύ επιτυχημένος συνήγορος υπεράσπισης. Ευφυής. Μεθοδικός. Ευφραδής. Καλλιεργημένος. Εγκεφαλικός. Πολύπλοκος. Όχι και πολύ γενναίος. Αγαπά τις γυναίκες, κυρίως για να τους μιλά. Μόλις έχει φτάσει στο Μονακό για να υπερασπιστεί μια εβδομηντάχρονη δολοφόνο. Ο Κριστόφ (Ροσντί Ζεμ) είναι σωματοφύλακάς του. Ειλικρινής. Απότομος. Λιγομίλητος. Αθλητικός τύπος. Αναγκάστηκε να σταματήσει τις σπουδές του προτού τις ολοκληρώσει. Αγαπά τις γυναίκες, εκτός από το να… τους μιλά. Και η Οντρέ (Λουίζ Μπουργκουάν) είναι παρουσιάστρια του δελτίου καιρού στο τοπικό κανάλι του Μονακό. Φιλόδοξη. Πεισματάρα. Σέξι. Ατίθαση. Δεν σκοπεύει να περιοριστεί στην παρουσίαση του δελτίου καιρού για πολύ ακόμα. Αγνοεί τι σημαίνουν οι λέξεις όρια, ταμπού και ηθικοί φραγμοί. Και όταν αυτοί οι τρεις συναντιούνται, προκύπτει μια γαλλική πιπεράτη κομεντί για να «χαζεύεις» καλοκαιριάτικα. Μέχρι εδώ…

{{{ video }}}

ΒΑΘΜΟΙ: 3

(με γρανίτα και ποπ κορν)

Σπουργίτι… πορτοφολάς

Για φανατικούς σινεφίλ. Με συνεχείς αναφορές σε ταινίες- μύθους («Οι ομπρέλες του Χερβούργου», «Τραγουδώντας στη βροχή», «Ο δολοφόνος με το αγγελικό πρόσωπο» κ.ά.) είναι γεμάτο το ειρωνικό φιλμ νουάρ «Sparrow» του Τζόνι Το από το Χονγκ Κονγκ. «Sparrow» κυριολεκτικά σημαίνει σπουργίτι, αλλά στην αργκό του Χονγκ Κονγκ χρησιμοποιείται ως συνηθισμένος όρος για να περιγράψει το «επάγγελμα» του πορτοφολά. Η ταινία παρακολουθεί μια τετραμελή συμμορία πορτοφολάδων, που περιπλανιέται στους δρόμους του Χονγκ Κονγκ. Χόμπι του Κι που ηγείται της συμμορίας, είναι να φωτογραφίζει περαστικούς στον δρόμο πάνω στο ποδήλατό του, προτού αδειάσει τα πορτοφόλια τους μαζί με τους συνεργάτες του. Δεν χρειάζεται τίποτα περισσότερο για να αισθάνεται ευτυχισμένος. Ώσπου στον φακό του αιχμαλωτίζει τυχαία την όμορφη και μυστηριώδη Τσουν Λι. Μια γυναίκα που εισβάλλει στις ζωές τους και αποκτά επιρροή πάνω τους, προκειμένου να διαπράξουν ένα έγκλημα για χάρη της.

Ρομαντικό φιλμ νουάρ με χορογραφική κίνηση της κάμερας που καταφέρνει να μη γίνει βιντεοκλίπ, να αυτοαναιρείται διαρκώς, αλλά να το χαντακώνουν η αυταρέσκειά του και τα κλισέ του γκανγκστερικού φιλμ (ρομαντικοί και σαλταρισμένοι ήρωες, απελπισμένη και… φιλοσοφημένη παρανομία, μοιραίες αμαρτωλές γυναίκες, υπόκοσμος- καρτούν…

{{{ video }}}

ΒΑΘΜΟΙ: 4

(η ενότητα των αντιθέτων δεν είναι μόνο θέμα δεξιοτεχνίας αλλά και ψυχισμού)

«Πρωτάρης» ετών 40

Έχουν περάσει σαράντα χρόνια, αλλά πάντα χαϊδεύουν ευχάριστα τα αυτιά μας η μουσική και τα τραγούδια των Σάιμον και Γκαρφάνκελ. Ο λόγος φυσικά για τον «Πρωτάρη» (Τhe graduate), με έναν πιτσιρικά Ντάστιν Χόφμαν που σε σκηνοθεσία Μάικ Νίκολς μαθαίνει τα μυστικά του έρωτα από την Αν Μπάνκροφτ, την κινηματογραφική «Μrs Robinson». Με τον Ντάστιν Χόφμαν να μελαγχολεί στην πισίνα του σπιτιού του ή μπροστά στο ενυδρείο του, να μοιάζει σαν χαμένος ανάμεσα στους φίλους των γονιών του και, βέβαια, μπροστά στην κυρία Ρόμπινσον. Και σε μία από τις πλέον κλασικές σκηνές, όταν η κυρία Ρόμπινσον αρχίζει να γδύνεται, εκείνος τη ρωτάει αν πρέπει να κάνει κάτι. «Μπορείς να κοιτάζεις», αποκρίνεται εκείνη. «Α, εντάξει, σας ευχαριστώ», προσθέτει εκείνος σταυρώνοντας τα χέρια του.

Πίσω από όλα αυτά, κρύβεται ένας σκηνοθέτης κάθε άλλο παρά τυχαίος, ο Μάικ Νίκολς («Η γνωριμία της σάρκας», «Η εξαφάνιση της Κάρεν Σίλκγουντ», «Εργαζόμενο κορίτσι», «Φλερτάροντας τη ζωή», «Σχετικά με τον Χένρι», «Γουλφ» κ.ά.). Στον «Πρωτάρη» καταφέρνει να δώσει νέα πνοή στο χιλιοπαιγμένο είδος «άβγαλτος έφηβος με ώριμη». Δίνει σοφιστικέ ύφος στον έφηβο και, μάλιστα, τολμάει να τον δείχνει «άσχημο», ενώ όλο το πνεύμα της ταινίας- 1967-διακατέχεται από ένα στυλ «αναρχίας», σαν μια «κομεντί λουλουδιών» την εποχή της έκρηξης των χίπις. Σήμερα, πάντως, ο χρόνος «φαίνεται» πάνω στο σαραντάχρονο φιλμ.

Η ιστορία λέει πως για τον ρόλο του Χόφμαν είχε προταθεί αρχικά ο Γουόρεν Μπίτι, ο οποίος όμως απέρριψε την πρόταση γιατί τότε γύριζε το «Μπόνι και Κλάιντ». Επόμενος υποψήφιος ήταν ο Ρόμπερτ Ρέντφορντ, αλλά τόσο αυτός όσο και ο σκηνοθέτης Μάικ Νίκολς συμφώνησαν πως χρειαζόταν κάποιος όχι και τόσο σίγουρος για τη σεξουαλικότητά του. Οι πρώτες που έκαναν δοκιμαστικά για τον ρόλο της Ιλέιν, τον οποίο πήρε τελικά η Κάθριν Ρος, ήταν η Νάταλι Γουντ και η Σάλι Φιλντ. Η αρχική σκέψη για τον ρόλο της κυρίας Ρόμπινσον ήταν να προταθεί στη Μέριλιν Μονρόε. Ωστόσο προτάθηκε στην Πατρίτσια Νιλ που αρνήθηκε, όπως και η Ντόρις Ντέι. Όταν γυριζόταν η ταινία, ο Χόφμαν που θα έπαιζε έναν 21χρονο απόφοιτο κολεγίου ήταν 29 χρόνων, η Μπάνκροφτ που ο ρόλος την ήθελε 40άρα ήταν 35 χρόνων και η Ρος 26 χρόνων. Από όλο το καστ, ο Ντάστιν Χόφμαν ήταν βέβαια αυτός που ως μεγάλος ηθοποιός έκανε λαμπρή καριέρα και δεν χάθηκε έπειτα από αυτή την αρχική επιτυχία του όπως συμβαίνει συνήθως…

{{{ video }}}

«Ο πρωτάρης»

Κοντεύουν να εξηνταρίσουν οι 17χρονοι της εποχής της ταινίας (1967)…
Η μουσική των Σάιμον και Γκαρφάνκελ δεν λέει να γεράσει με τίποτα.

ΒΑΘΜΟΙ: 6

(ο χρόνος «φαίνεται» πάνω του)

Τους έκαναν τ΄ αλατιού…

«Το αλάτι της Γης» (Τhe salt of the earth) είναι η πιο περιπετειώδης ταινία του αμερικανικού κινηματογράφου. Ο σκηνοθέτης της Χέρμπερτ Μπίμπερμαν (1900- 1971) ανήκε στους «δέκα του Χόλιγουντ», δηλαδή σε αυτούς που ο Μακάρθι έκλεισε στη φυλακή για «αντιαμερικανικές ενέργειες». Το 1947, μόλις αποφυλακίστηκε βάλθηκε να γυρίσει, παρέα με τους ομοϊδεάτες φίλους του, ένα «σκηνοθετημένο ντοκιμαντέρ» με άξονα μια πραγματική απεργία των μεξικάνικης καταγωγής μεταλλωρύχων του Σίλβερ Σίτι (Νέο Μεξικό). Θέμα της ταινίας- και αίτημα της απεργίας-, η ίση μεταχείριση έγχρωμων και λευκών μεταλλωρύχων. Το γύρισμα άρχισε το 1951 και ήταν μια σωστή περιπέτεια με πολλές αναλογίες προς τις χολιγουντιανές γκανγκστερικές ταινίες: ένοπλοι εθνικόφρονες, δηλαδή μέλη της Κου Κλουξ Κλαν και άλλα κοινωνικά παράσιτα του ιδίου φυράματος, κυνηγούσαν τα ένοπλα μέλη του κινηματογραφικού συνεργείου. Τεχνικοί και καλλιτέχνες έκαναν βάρδιες γύρω από τον χώρο του γυρίσματος για να απομακρύνουν με πιστολιές τούς πιστολέρο. Τελικά η ταινία γυρίστηκε, αλλά κανένα εργαστήριο δεν δεχόταν να την επεξεργαστεί. Κατόπιν τούτου, οι κινηματογραφιστές- γκερίγιος την τεμάχισαν, την εμφάνισαν και τη δούλεψαν κατά δόσεις σε πολλά εργαστήρια. Η «πανηγυρική» πρεμιέρα δόθηκε παράνομα σε έναν απόμερο συνοικιακό κινηματογράφο όγδοης κατηγορίας της Νέας Υόρκης. Στην Ευρώπη το φιλμ έτυχε ενθουσιώδους υποδοχής, οι Γάλλοι κριτικοί το ανακήρυξαν «καλύτερη ταινία του 1955», ενώ στο Φεστιβάλ του Κάρλοβι Βάρι παίρνει το Μεγάλο Βραβείο. Τέλος, μόλις το 1964 η ταινία προβλήθηκε νόμιμα και στις ΗΠΑ!

{{{ video }}}

ΒΑΘΜΟΙ: 7

(της Γης οι κολασμένοι είναι σήμερα οι μετανάστες)

Απελευθερωτικό χιούμορ

Το φιλμ κινουμένων σχεδίων είναι το πιο αναρχικό, σουρεαλιστικό και απελευθερωμένο είδος κινηματογράφου, καθώς η φαντασία των δημιουργών δεν δεσμεύεται από κανένα αφηγηματικό, αισθητικό, ιδεολογικό «βάρος» και φόρμα. Έτσι, το τρίτο μέρος της σειράς «Η εποχή των παγετώνων 3, η αυγή των δεινοσαύρων» (Ιce age 3: Dawn of the dinosaurs) έχει όλα όσα έχει αγαπήσει το κοινό από τις δύο πρώτες ταινίες με πολύ περισσότερο χιούμορ σε ένα σενάριο γραμμένο από πέντε σεναριογράφους! Ο Σκρατ πρέπει να επιλέξει ανάμεσα στο βελανίδι και την αγάπη, ο γκαφατζής Σιντ μπλέκει σε μπελάδες όταν προσπαθεί να φτιάξει μια οικογένεια κλέβοντας αυγά δεινόσαυρου, ο Μάνι και η Έλι περιμένουν τη γέννηση του μωρού μαμούθ τους, ενώ ο Ντιέγκο ανησυχεί πως έχει αρχίσει να εξημερώνεται- γερνάει επικίνδυνα. Όλα αυτά και σε 3D (ειδική προβολή σε κάποιες αίθουσες). Άλλη μια καινοτομία του «Ιce age 3» αποτελεί ο αχανής υπόγειος κόσμος, ο οποίος κατοικείται από δεινόσαυρους. Ο γεμάτος βλάστηση νέος κόσμος είναι τελείως αντίθετος από το χειμερινό περιβάλλον των δύο πρώτων ταινιών. Είναι ένας κόσμος γεμάτος κίνδυνο, πελώρια πλάσματα και σαρκοβόρα φυτά.

Ο 40άρης Βραζιλιάνος σκηνοθέτης Κάρλος Σαλντάνα που είχε συν-σκηνοθετήσει την πρώτη ταινία, είναι και εδώ σκηνοθέτης μαζί με τον Μάικ Θερμάιερ και καταφέρνει να κρατήσει την αισθητική, το στυλ και το υποδόριο ή βιτριολικό χιούμορ των προηγούμενων ταινιών. Μέγα αρνητικό αυτής της τρίτης σειράς είναι η υπερφίαλη διάθεση «υπερπαραγωγής», πουλώντας… μούρη εντυπωσιασμού με το άγχος να μη τους φύγουν οι θεατές των πρώτων ταινιών. Μπλέκονται, εν ολίγοις, τόσο πολλά είδη ταινιών και εποχές, που σε ζαλίζουν. Είναι σαν να βλέπεις σε μια ταινία-αποσπάσματα από τον «Ιντιάνα Τζόουνς», τους «Πειρατές της Καραϊβικής», τον «Σπάιντερμαν» και τον «Σούπερμαν». Στην ελληνική μεταγλώττιση ακούγονται οι φωνές των Πέτρου Φιλιππίδη, Γιάννη Μπέζου, Γιάννη Πολιτάκη, Λεωνίδα Κακούρη.
 
{{{ video }}}

ΒΑΘΜΟΙ: 6

(η φιλία πάνω από την… οικογένεια)