Περί έρωτος και άλλων εμμονών

O έρωτας παίρνει συχνά τις πιο αλλόκοτες μορφές και αλέθεται σκληρά στις μυλόπετρες της ιστορίας, της μνήμης, των εμμονών ή της… ανοησίας! Παραμένει πάντως, σε πείσμα των αιώνων, θέμα ανεξάντλητο και συναρπαστικό. Στο βιβλίο ή στο πανί, μια…
ιστορία θα σας πείσει!

Ο Χέρμαν Μπρόντερ, πρόσφυγας και επιζήσας του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, θα βρεθεί να μοιράζει τη ζωή και τον πόθο του σε τρεις γυναίκες: τη Γιάντβιγκα, την Πολωνέζα χωρική που τον έκρυψε με κίνδυνο της ζωής της από τους ναζί, την όμορφη και δυναμική Μάσα, και την Ταμάρα, την πρώτη του γυναίκα που φαίνεται να έχει σωθεί σαν από θαύμα! Θύματα του ναζισμού, αλλά και της ιδιόμορφης προσωπικότητας και μοίρας τους, τα πρόσωπα μπλέκονται σε μια συναρπαστική και βαθιά ανθρώπινη ιστορία- «η Ταμάρα έχει δίκιο: δεν είμαστε πια στ΄ αλήθεια ζωντανοί»- που εκτυλίσσεται στην Αμερική. Οι Εχθροί, μια ερωτική ιστορία (Καστανιώτης 19 ευρώ) είναι το πρώτο έργο του νομπελίστα Ισαάκ Μπάσεβις Σίνγκερ, που ενέπνευσε στον Πολ Μαζούρσκι την ομότιτλη ταινία (τρεις υποψηφιότητες για Όσκαρ) με ένα λαμπρό καστ: Ρον Σίλβερ, Αντζέλικα Χιούστον, Λένα Όλιν, και την υποβλητική μουσική του Μορίς Ζαρ.

Ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος και το Ολοκαύτωμα κυριαρχούν και στο αφηγηματικό υπόβαθρο του πολυβραβευμένου μυθιστορήματος της Αν Μάικλς, Κομμάτια Φυγής (Κέδρος).

Εμπειρία τραυματική και κυρίως ανεξίτηλη- «η εμπειρία ενός ανθρώπου από τον πόλεμο δεν τελειώνει ποτέ με το τέλος του πολέμου»- που ο Τζάκομπ Μπιρ (όταν σκοτώνονται οι γονείς του, τον σώζει από βέβαιο θάνατο ένας Έλληνας αρχαιολόγος που τον φυγαδεύει μαζί του στη Ζάκυνθο) θα αντιπαλέψει με σύμμαχό του, έναν βαθύ έρωτα και τον μεστό, ποιητικό, λόγο της Καναδής Μάικλς. Μια δυνατή ιστορία που μεταφέρθηκε με άνισα αποτελέσματα και σε καναδοελληνική παραγωγή στον κινηματογράφο, από τον Τζέρεμι Ποντεσούα, «Συντρίμμια Ψυχής» (Αudiovisual)

με τους Ράντε Σερμπέντζια, Στίβεν Ντιλέιν, Θέμιδα Μπαζάκα και Γιώργο Καραμίχο στους βασικούς ρόλους.

Ένα μυστικό , στο ομότιτλο βιβλίο του συγγραφέα και ψυχαναλυτή Ρhilippe Grimbert (Πλέθρον, 14 ευρώ) μάς γυρίζει στα χρόνια του πολέμου στη Γαλλία. Ένα μυστικό, που καθώς αποκαλύπτεται και αποκαθιστά χαμένες αλήθειες, αναδεικνύει τις αμφιλεγόμενες όψεις του έρωτα- μεταξύ άλλων ο νεαρός αφηγητής μαθαίνει ότι οι γονείς του πριν γίνουν ανδρόγυνο ήταν κουνιάδος και νύφη- ανατρέποντας τις καθησυχαστικές βεβαιότητες των ηρώων. Η διεισδυτική γραφή του συγγραφέα βρήκε το αφηγηματικό της ανάλογο στην κινηματογραφική μεταφορά του βιβλίου από τον Κλοντ Μιλέρ (Cinemax). Ο άδολος έρωτας δύο νέων, του ρομαντικού διανοούμενου Άλκη Σωζόμενου και της όμορφης αρχοντοπούλας Ευλαλίας Οφιομάχου, είναι ο μεγάλος- αλλά όχι και ο μοναδικόςηττημένος στο Σκλάβοι στα Δεσμά τους (Λιβάνης, 16 ευρώ), το γνωστό μυθιστόρημα και κύκνειο άσμα του Κωνσταντίνου Θεοτόκη. Παραμερίζοντας αρχές, και κυρίως αισθήματα, οι καταχρεωμένοι Οφιομάχοι θα επιχειρήσουν, ματαίως, να αποτρέψουν τον ηθικό και οικονομικό ξεπεσμό τους, παντρεύοντας την κόρη τους με τον πλούσιο βουλευτή και γιατρό Στεριώτη. Έργο της εποχής 1912-16, που παρακολουθεί, χωρίς όμως να εγκλωβίζεται στην συγκεκριμένη ιστορική περίοδο, τη φθίνουσα πορεία της αριστοκρατίας και την άνοδο της αστικής τάξης στην Κέρκυρα, θεωρείται ένα από τα καλύτερα, πρώτα δείγματα, στην Ελλάδα του κοινωνικού μυθιστορήματος. Η κινηματογραφική αφήγησή του, με τη γρήγορη δράση, τους κοφτούς διαλόγους, τη συνεχή εναλλαγή σκηνών και την εκφρασμένη αγωνία των ηρώων, υπήρξαν βασικοί λόγοι για την μεταφορά του στο πανί από τον Τώνη Λυκουρέση.

Αποσπώντας δέκα κρατικά βραβεία Ποιότητας και με πλειάδα πρωταγωνιστών- Γιάννης Φέρτης, Άκης Σακελλαρίου, Δήμητρα Ματσούκα, Χρήστος Λούλης, Κωνσταντίνος Παπαχρόνης- η ταινία μάλλον δίχασε τους κριτικούς, καθώς ορισμένοι της καταλόγισαν άσκοπη εικαστική εκζήτηση και υποβάθμιση του κοινωνικού πλαισίου.

Παράδοξο τρίγωνο
Στο Ψωνίζω άρα Υπάρχω (Πατάκης, 15 ευρώ), το πολύκροτο μπεστ σέλερ της Σόφι Κινσέλα, πρέπει να συμμερίζεσαι την καταναλωτική ψύχωση της Ρεβέκκας Μπλούμγουντ για να καταλάβεις γιατί αυτή η νέα, ωραία, πετυχημένη και εν τέλει με τον σωστό άντρα ερωτευμένη έχει ανάγκη να ξετινάζει τις πιστωτικές της κάρτες σε παράλογες αγορές ώστε να… υπάρχει! Στην κινηματογραφική μεταφορά (Αudiovisual) ο σκηνοθέτης Π.Τζ.Χόγκαν προσπαθεί να εξισορροπήσει τη μανία για μια καινούργια τσάντα με δόσεις ρομάντζου, συνεπικουρούντων και γνωστών πρωταγωνιστών – Χιου Ντάνσι, Τζόαν Κιούζακ, Κρίστιν Σκοτ Τόμας, Ίσλα Φίσερ και Τζον Γκούντμαν.

Ο δαίμων της ποίησης
Ο Φερνάντο Πεσσόα και ο Κ.Π. Καβάφης, αν και «συνέζησαν σε τόπους διαφορετικούς, για 45 χρόνια» δεν συναντήθηκαν ποτέ, ούτε και γνώριζε ο ένας την ύπαρξη ή το έργο του άλλου. Αλλά από «έναν δαίμονα των ποιητών… που κάνει έτσι ώστε να συναντώνται σε μια ποιητική χώρα, όπου η φωνή τους γίνεται μία και συνευρίσκονται», και χάρη στο μεράκι και την εξαιρετική δουλειά του Γιάννη Σουλιώτη, οι δυο κορυφαίοι της ποίησης αντικρύζονται στο βιβλίο Κ.Π. Καβάφης, Φερνάντο Πεσσόα:Τα εξαίσια όργανα του μυστικού θιάσου, (Μεταίχμιο,13 ευρώ). Χωρισμένη σε δύο μέρη, ένα αφιερωμένο στον Αλεξανδρινό κι ένα στον Πορτογάλο, με αντίστοιχη εισαγωγή και χρονολόγιο, η έκδοση αναδεικνύει τις εντυπωσιακές συγκλίσεις και ομοιότητες των δύο ποιητών: εξωτερική εμφάνιση (μέτριο ανάστημα, κοστούμι, γραβάτα, γυαλιά μυωπίας), συνήθειες (μανιώδεις καπνιστές και πότες), «λευκή» όσον αφορά στις γυναίκες σεξουαλικότητα και έκφραση ομοφυλοφιλίας, και πάνω απ΄ όλα θέματα, μορφή και έργα μιας υψηλής ποιητικής τέχνης- που «σαν να έχουν πλαστεί από την ίδια ευαισθησία, την ίδια θαλασσινή αύρα…». Συνάντηση που αποτόλμησε και αποτύπωσε, μ΄ ένα ευρηματικό τέχνασμα ο σκηνοθέτης Στέλιος Χαραλαμπόπουλος, στο πολυβραβευμένο ντοκιμαντέρ μυθοπλασίας, «Τη νύχτα που ο Φερνάντο Πεσσόα συνάντησε τον Κωνσταντίνο Καβάφη». Ένα κινηματογραφικό ψέμα που συζητήθηκε και γοήτευσεκρίνοντας και από τα εισιτήρια- πολλούς θεατές.