Φαινόμενα

Ποιος θέλει Τύπο έντρομο;
Της Πόπης Διαμαντάκου diaman@dolnet.gr ,

Πάλι πέσαμε από τα σύννεφα! Λουκέτο σε μια εφημερίδα εν μια νυκτί.
Χωρίς καμιά προειδοποίηση. Χωρίς καμιά διαβούλευση.
Χωρίς καμιά αίσθηση ευθύνης για τους κλυδωνισμούς σε μια ευαίσθητη αγορά
Oι κλυδωνισμοί στη μιντιακή αγορά είναι αλήθεια πως έγιναν απλώς ισχυρότεροι με το κλείσιμο του «Ε.Τ.», αλλά ήταν αισθητοί καιρό πριν, ήδη από την εποχή που αγοράστηκε και καθ΄ όλη τη διάρκεια της προσπάθειας να ορθοποδήσει. Όπως συνέβη και με τον Αlpha. Τις μοναδικές περιπτώσεις, μέχρι στιγμής, μέσων που βρέθηκαν μπροστά σε αλλεπάλληλες και σαρωτικές αλλαγές. Ίσως ακολουθήσουν και άλλα. Για άλλους λόγους.

Μόνο που, το τελευταίο το οποίο δικαιούμαστε να λέμε, είναι ότι «αιφνιδιαστήκαμε». Ο κόσμος των μίντια. Και πολύ περισσότερο ο πολιτικός κόσμος. Και πάνω απ΄ όλους η κυβέρνηση. Εκτός κι αν ζει στο φεγγάρι.

Διόλου τυχαίο, βέβαια, ότι σε κάθε κρίση του πολιτικού μας συστήματος από το 1989 και εντεύθεν, τους ισχυρότερους κλυδωνισμούς τους δέχεται ο Τύπος. Είτε μπαίνει στη «γωνία» γιατί υπέπεσε σε υπερβολές, είτε περιορίζεται για λόγους οικονομικούς, είτε αποκαλύπτονται οι γκρίζες ζώνες της λειτουργίας του, οι οποίες αφορούν την άμεση διαπλοκή μιας κατηγορίας του με την κυβερνητική εξουσία (μυστικά κονδύλια, Γραφεία Τύπου κ.λπ.). Το θέμα είναι ότι ο δημοσιογραφικός χώρος βρίσκεται κάθε φορά αντιμέτωπος τόσο με τις δικές του ολιγωρίες, όσο και με εκείνες των πολιτικών, που του τις φορτώνουν. Το επισημάναμε πριν από μερικούς μήνες, με αφορμή τις αλλαγές στο κανάλι Αlpha. Δραματικές. Όχι απρόσμενες. Γιατί εξ ίσου δραματικά ήταν και όσα προηγήθηκαν της πώλησης του καναλιού. Είχαν γίνει σπατάλες, παραγωγές υψηλού κόστους και ελάχιστης απόδοσης, σκανδαλώδεις αμοιβές κ.λπ. Μια διογκωμένη επιχείρηση σε μια πολύ μικρή τηλεοπτική αγορά. Επήλθε αναστάτωση. Ήταν η πρώτη τόσο ισχυρή. Μόλις άρχιζαν οι δύσκολοι καιροί και η ανησυχία ήταν μεγάλη.

Προτού καταλαγιάσει, και ενώ εκκρεμούν και εκεί νέες «εθελούσιες έξοδοι», ήρθε το λουκέτο στον «Ε.Τ.». Λένε πως και εκεί έγιναν σπατάλες χωρίς κανένα αντίκρυσμα.

Το θέμα δεν είναι το πώς επενδύουν οι επιχειρηματίες, αλλά ότι το κάνουν σε ένα μιντιακό τοπίο που κάθε άλλο παρά υγιώς λειτουργεί. Και γι΄ αυτό δεν ευθύνεται η παρούσα οικονομική κρίση. Απλώς αυτή αποδείχθηκε ότι διευκολύνει βίαιες κινήσεις.

Είδαμε τα αποτελέσματα από τη συνάντηση της εγχώριας ασφυκτικής μιντιακής αγοράς με την οικονομική κρίση. Μόνο τρόμο προκαλούν. Και τρομαγμένος Τύπος δεν συνάδει με τη Δημοκρατία.

Αλλά ποιος ευθύνεται για το γεγονός ότι έχουμε μια αγορά παράλογα διογκωμένη, με εφημερίδες και ηλεκτρονικά μέσα των οποίων η λειτουργία υπόκειται είτε σε νόμους παμπάλαιους είτε σε μη εφαρμόσιμους;

Ποιος ο λόγος μιας τέτοιας παράλογης διόγκωσης;

Είναι προφανές ότι ένα ευάλωτο μιντιακό πεδίο παραμένει σε στενή εξάρτηση από την πολιτική εξουσία. Και αυτός είναι ο στόχος. Χαλύβδινη πεποίθηση των πολιτικών είναι ότι ο Τύπος σε όλες του τις μορφές, έντυπες και ηλεκτρονικές, αποτελεί μέρος του κομματικού «οπλοστασίου»τους. Το μιντιακό μας τερατούργημα είναι αποτέλεσμα της αδιάκοπης μάχης των κομμάτων – ανεξαρτήτως χρώματος- να έχουν τον έλεγχο. Ουδέποτε δημιουργήθηκε κλίμα εμπιστοσύνης, αφού ουδέποτε λειτούργησαν κανόνες, όπως και ουδέποτε δημιουργήθηκαν κριτήρια. Πουθενά στον χώρο του Τύπου δεν έχουν συγκροτηθεί επισήμως κριτήρια, από την άσκηση του δημοσιογραφικού επαγγέλματος μέχρι το πικρό θέμα των κρατικών διαφημίσεων που μοιράζονται με σκοτεινές μεθόδους. «Ναι, μας πιέζουν» ομολογεί απροκάλυπτα κ. Λυκουρέτζος στο δελτίο του Μega, σαν τριτοκοσμικός πολιτικός, που θεωρεί αυτονόητο ότι θα μοιραστεί χρήμα του Δημοσίου με μόνο κριτήριο το κομματικό.


Υπαινιγμοί για παιχνίδια εξουσίας

Με βάση αυτή τη νοοτροπία καθυστέρησε η λειτουργία της ιδιωτικής τηλεόρασης. Με βάση αυτή τη νοοτροπία των πολιτικών δεν εφαρμόστηκε ποτέ ο νόμος για τη ραδιοτηλεόραση, με τον ανταγωνισμό ανεξέλεγκτο, να κοστίζει στα μεν κανάλια χρήμα στη δε Δημοκρατία αξίες.

Αυτή η ίδια νοοτροπία παρακολουθούμε να ξεδιπλώνεται από προχθές το βράδυ στα δελτία ειδήσεων στις συζητήσεις για τον «Ελεύθερο Τύπο» και το ιστορικό της αγοράς του. Σαφείς υπαινιγμοί για εσωκομματικές αντιπαλότητες και παιχνίδια εξουσίας στη Ν.Δ., που βάρυναν κατά την επιλογή του αγοραστή. Άραγε γιατί να μην ισχύει και για το κλείσιμο της εφημερίδας ο ίδιος λόγος που ίσχυσε και για την αγορά της;

Όπως κι αν έχει, το πρόβλημα δεν είναι οι 460 εργαζόμενοι στον δρόμο που έρχονται να προστεθούν σε χιλιάδες ακόμη ανέργους, αλλά η στρεβλωτική παρέμβαση της πολιτικής σε μια αγορά ήδη ευάλωτη, που έχει να αντιμετωπίσει επιπλέον μια παγκόσμια κρίση στη λειτουργία του Τύπου.