Φαινόμενα

Ανθρωπιά και αξιοπρέπεια
, Της Πόπης Διαμαντάκου diaman@dolnet.gr

Υπάρχει κι άλλος τρόπος να συζητήσουμε για τους μετανάστες εκτός από τις υστερικές κορόνες των πολιτικάντηδων που εκμεταλλεύονται τον φόβο των πολιτών
Κουβέντες υστερικές. Καβγάδες στα πάνελα. Τρομολαγνεία. Την εκμεταλλεύονται εκείνοι που είχαν εκλογικά οφέλη από τον φόβο τον οποίο γέννησε η κυβερνητική αδιαφορία για τους μετανάστες. Δεν μπορεί ένα θέμα τόσο ευαίσθητο, μια υπόθεση που θέτει σε δοκιμασία τον μεγάλο δυτικό πολιτισμό και τις παραδόσεις του ανθρωπισμού, να ορίζεται από τους καταληφθέντες από εκλογική υστερία, από εκείνους που έχουν όνειρο να κερδίσουν ρούμπους εξουσίας πάνω σε έναν λαό φοβισμένο.

Ωστόσο, υπάρχει ευτυχώς και η άλλη όψη. Αυτή που δίνουν αυθόρμητα στα πράγματα οι απλοί άνθρωποι, οι καθημερινοί, αυτοί που έρχονται πρώτοι σε επαφή με το πρόβλημα. Και δεν φοβούνται. Τιμούν τον πολιτισμό της φιλοξενίας, τις έννοιες της επιείκειας και του ανθρωπισμού. Νησιώτες. Οι πρώτοι στη διαδρομή των λαθρομεταναστών που έρχονται από την Τουρκία. Οι κάτοικοι της Λέρου. Υποδέχονται, φροντίζουν, προσφέρουν. Λες και στον τόπο τους διατηρείται η μνήμη τόσων που εξορίστηκαν, που διώχθηκαν, που απομονώθηκαν εκεί και επιβάλλει την υποδοχή και την φροντίδα εκείνων που ζητούν σήμερα καταφύγιο.

Αυτές τις εικόνες, αυτές τις συμπεριφορές κατέγραψε η κάμερα του Μάριου Κωνσταντινίδη για λογαριασμό της εκπομπής «Κοινωνία ώρα Μega» (προβλήθηκε 19 Ιουνίου) τη στιγμή που ο διάλογος για τους μετανάστες μεγαλώνει τον τρόμο, για να προσθέσει την άλλη διάσταση στο πρόβλημα. Αυτήν που αρνείται η τηλεόραση του λαϊκισμού, αυτήν που σκεπάζουν οι τσιρίδες στα πάνελα των παθιασμένων υπερασπιστών των «κλειστών συνόρων» αυτής της εκτός εποχής γελοιότητας, που καλλιεργεί πνεύμα πολεμικό και επικίνδυνο.

Αλλά όλα αυτά ξεκινούν από τη σκανδαλώδη κυβερνητική ολιγωρία. Αυτή ακριβώς αναδείχθηκε ανάγλυφη στο ντοκιμαντέρ του Κωνσταντινίδη, όπου βλέπουμε τους κατοίκους του νησιού να προσφέρουν τροφές, ρούχα, ό,τι μπορούν στους πρόσφυγες που φτάνουν μουσκεμένοι και μισοπεθαμένοι, ενώ αντιθέτως το κράτος απέχει από παντού. Σε ένα δωμάτιο έχουν συγκεντρωθεί τα ρούχα που προσφέρουν οι κάτοικοι στους τσακισμένους αυτούς ναυαγούς που φτάνουν σχεδόν γυμνοί μέσα από τη θάλασσα.

Αφγανοί οι περισσότεροι, έχουν έρθει για να σώσουν τη ζωή τους. Ο Χουακίλα, έμπορος, με γυναίκα και 6 παιδιά, έφυγε όταν του ζήτησαν οι Ταλιμπάν να πουλήσει ό,τι έχει και δεν έχει και να τους τα δώσει. Έκανε όπως του είπαν, αλλά κράτησε ελάχιστα για να φύγει με την οικογένειά του και να σώσει τις ζωές τους: «πάμε να βρούμε ένα ωραίο μέρος και να ζήσουμε ήσυχα» έλεγε στα παιδιά του. Δεν το βρήκαν. Το βρήκε όμως ο Νατζίπ, που ήρθε ανήλικος από το Αφγανιστάν και ενηλικιώθηκε στη Λέρο. Είχαν σκοτώσει τα δυο αδέλφια του οι Ταλιμπάν. Έφυγε για να σώσει τη ζωή του. Βρήκε δουλειά στο σούπερ μάρκετ. Στέλνει χρήματα στον γέρο πατέρα του. Είναι ευτυχισμένος.
Ο αγώνας των κατοίκων

Για την καλή υποδοχή και την αξιοπρέπεια τη δική τους και των μεταναστών δίνουν αγώνα οι κάτοικοι της Λέρου. Αρκετό δεν είναι. Το πρόβλημα παραμένει και μεταφέρεται στην Αθήνα. Και εκεί αναλαμβάνει η τηλεόραση να το μετατρέψει σε πολιτικό επιχείρημα.

Γιατί μάθαμε αντί να εξαίρουμε αυτά που ανυψώνουν τον άνθρωπο και καταλαγιάζουν τους φόβους του, να βυθιζόμαστε στον κομφορμισμό της κλάψας, με κύριο μέλημα τη μίζερη επιβίωσή μας, την ευτυχία μέσα στη μικρότητα. Και μάλιστα, όλα αυτά τα θέλουμε να μας συμβαίνουν κεκλεισμένων όλων των θυρών, ήτοι των συνόρων, όπως ουρλιάζουν διάφοροι λαϊκιστές πολιτικάντηδες.