Όλες οι διαδρομές του Τύπου

Η πραγμάτωση ενός τέτοιου εγχειρήματος απαιτούσε την ενεργοποίηση ενός πλήθους ερευνητών (340 συνεργάτες) για τη συγγραφή των σχετικών λημμάτων (2.300 λήμματα), έναν πλούσιο έρανο από τις εργασίες και τα δελτία πολλών ανθρώπων. Στις σελίδες του έργου αποθησαυρίζονται χιλιάδες πολύτιμες πληροφορίες, για πρόσωπα και έντυπα: βιογραφικά στοιχεία των εκδοτών, οι συντάκτες, οι σημαντικότερες περίοδοι της ιστορίας του εντύπου, τα θέματα, η εικονογράφηση (1.600 φωτογραφίες). Παρά τις ελλείψεις και τα όποια κενά, μοναδική ευεργεσία στον ιστορικό και σε κάθε ενδιαφερόμενο ο εντοπισμός των βιβλιοθηκών ή των αρχείων όπου φιλοξενούνται τεύχη ή σώματα τευχών των εφημερίδων και των περιοδικών, καθώς και οι σχετικές βιβλιογραφικές αναφορές. Πληροφορίες οι οποίες θα ήταν πολύ πιο χρηστικές με τη σύνταξη του σχετικού ευρετηρίου, το οποίο ελπίζουμε ότι θα προστεθεί στην ηλεκτρονική έκδοση.

Το αποτέλεσμα δεν είναι, εύλογα, ομοιόμορφο. Υπάρχουν τομείς, λ.χ. τα λογοτεχνικά περιοδικά, όπου οι ετοιμότητες είναι πολύ πιο εμφανείς. Αντίθετα, σε άλλα πεδία. λ.χ. στα έντυπα της περιφέρειας ή της διασποράς, τα λήμματα εμφανίζονται κάποτε λιγότερο επαρκή, αποτέλεσμα της σημερινής κατάστασης της έρευνας και της έλλειψης εξειδικευμένων μελετητών. Μια Εγκυκλοπαίδεια, άλλωστε, σε μεγάλο βαθμό καθρεφτίζει ή έστω γίνεται το ερέθισμα για την καταγραφή προϋπαρχουσών επεξεργασιών ή πληροφοριών. Δεν μπορεί να αντικαταστάσει την πρωτογενή έρευνα. Κι έτσι, όμως, το είδωλο στον καθρέφτη είναι εντυπωσιακό.

Τέσσερις τόμοι, περίπου 2.500 σελίδες. Μια χαρτώα έκδοση, την οποία σύντομα θα ακολουθήσει η ηλεκτρονική με άλλες ευκολίες και δυνατότητες. Το ζητούμενο είναι η διατήρηση όλων εκείνων των στοιχείων, έρευνας-κριτικής-αμφισβήτησης, που χαρακτήρισαν ένα μεγάλο μέρος των διαδρομών του Τύπου όλα αυτά τα χρόνια.