Ο ανακριτής ταυτίζεται με το θύμα

ΑΚΟΛΟΥΘΩΝΤΑΣ ΜΕ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΚΑΙ ΑΙΣΘΗΜΑ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ ΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΚΑΛΗΣ
ΝΟΥΑΡ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ, Ο ΠΕΡΙΚΛΗΣ ΜΟΝΙΟΥΔΗΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΕΙ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ
ΤΟΥ ΗΡΩΑ ΤΟΥ ΣΤΑ ΠΑΤΡΙΑ ΕΔΑΦΗ. Η ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΕΝΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΟΥ ΕΙΝΑΙ Η ΑΦΟΡΜΗ ΓΙΑ ΜΙΑ ΠΟΡΕΙΑ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΑΥΤΙΣΗΣ, ΟΠΟΥ Η ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΠΑΙΖΕΙ ΠΡΩΤΕΥΟΝΤΑ ΡΟΛΟ
Ο ανακριτής Χανσπέτερ Φρόυλερ, έπειτα από μια μακρά επιτυχημένη καριέρα στη Χάγη και την Ουάσιγκτον, επιστρέφει στη γενέτειρά του, τη μικρή επαρχιακή πόλη Γκλάρους, σ΄ ένα καντόνι κάπου στις Ελβετικές Άλπεις. Η επιστροφή του έχει όλα τα χαρακτηριστικά του νόστου: προσπάθεια επανασύνδεσης με το παρελθόν, διερεύνηση των αιτίων της προ πολλών ετών φυγής του, συγκίνηση, αναζήτηση ταυτότητας μέσα από την επανένταξη στην περιορισμένων οριζόντων τοπική κοινωνία, εγκατάλειψη στις χαρές της φύσης και του υποβλητικού ελβετικού τοπίου. Όμως πολύ σύντομα ο ήρωάς μας θα βρεθεί στο μάτι του κυκλώνα. Η αυτοκτονία του ευυπόληπτου βιομηχάνου Χάινριχ Μόζερ, που έχει αποσυρθεί σε μια άνετη βίλα στα περίχωρα του Γκλάρους αφήνοντας την ευθύνη των επιχειρήσεών του στην ερωτικά και επαγγελματικά δραστήρια κόρη του Βερόνικα, τον ενεργοποιεί άμεσα.

Αν και ουδείς αμφιβάλλει ότι πρόκειται για αυτοχειρία, μια ανεξήγητη παρόρμηση οδηγεί τον διακεκριμένο ανακριτή στην υπόθεση του φόνου. Παρά τις σχεδόν αλλεργικές αντιδράσεις του συγγενικού και επαγγελματικού του περιβάλλοντος θα αρχίσει να αποδομεί συστηματικά την τοπική κοινωνία: πολιτικές και δικαστικές αρχές, Τύπος, επαγγελματικές ομάδες, σύλλογοι και φορείς θα αναλυθούν και θα μελετηθούν. Όμως πουθενά δεν προκύπτει κάποιο σαφές κίνητρο- ούτε στα παιδιά του βιομηχάνου, ούτε στους φορείς και κατοίκους με τους οποίους ο νεκρός είχε επαφές. Αν και ο Φρόυλερ έχει κατά νουν ένα κοινωνικό μοντέλο απληστίας, μίσους και ανταγωνισμού, με βάση το οποίο διερευνά κατά κανόνα τα κίνητρα της ανθρώπινης παραβατικότητας, ο «υλισμός» του δεν θα αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμος εν προκειμένω. Συχνά, θα διαπιστώσει, οι άνθρωποι ξεπερνούν τα όριά τους λόγω της μοναξιάς, της κούρασης, της πλήξης, των γηρατειών, της παραίτησης από τη ζωή. Ακόμη και μια παρτίδα πόκας μπορεί να στηθεί με κίνητρο όχι το υλικό όφελος αλλά την αναζήτηση ζωτικού χώρου, τη δημιουργία ταυτότητας, το βγάλσιμο της γλώσσας στο πεπρωμένο.

Σκιώδες παιχνίδι
Ο Μονιούδης μάς παρασύρει αριστοτεχνικά σε ένα σκιώδες αστυνομικό παιχνίδι. Ο νέος γεωγραφικός χώρος στον οποίο επιχειρεί να ενταχθεί ο ήρωάς του τον καθορίζει ντετερμινιστικά. Επιβλητικές βουνοκορφές, σκιερές κοιλάδες, ο αβέβαιος ήλιος, η απομόνωση της ελβετικής φύσης, το κυνήγι, το ψάρεμα και το τζόγκινγκ τον οδηγούν σε αλλαγή προσωπικότητας. Αφήνει πίσω του το διεθνοποιημένο περιβάλλον στο οποίο έζησε για χρόνια και σταδιακά ταυτίζεται με την παράδοση- και το θύμα: υιοθετεί τον ορφανεμένο σκύλο του, εγκαθίσταται στο σπίτι του, αποκτά τις συνήθειές του, εντάσσεται στον κοινωνικό και τον φυσικό του περίγυρο.

Η σαφής αντίδραση των ντόπιων στις έρευνές του τον αφήνει αδιάφορο. Συνεχίζει ψυχαναγκαστικά την προσπάθειά του, οδηγώντας μας κάθε φορά σε νέα μονοπάτια, συνήθως χωρίς διέξοδο. Τα τοπικά συμφέροντα ενσαρκώνονται σε ανθρώπους που μοιάζουν με αγουροξυπνημένα πρόσωπα έπειτα από μακρύ λήθαργο, αμάθητα στα φώτα της κάμερας του ανακριτή (αλλά και του συγγραφέα) που αλλάζει διαρκώς οπτική γωνία και τόπο. Εκτός κι αν πρόκειται για τα καλοστημένα πιόνια μιας παρτίδας σκακιού, θύμα της οποίας έπεσε ο βιομήχανος. Πόκα και σκάκι μοιάζουν σ΄ αυτό το βιβλίο με την τύχη και την αναγκαιότητα της ανθρώπινης κατάστασης.