Επιφυλλίδα

Η «κοινωνική» ματιά ενός ταξιτζή
Του Θανάση Θ. Νιάρχου

O οδηγός του ταξί πρωί πρωί της περασμένης Δευτέρας ήταν κατηγορηματικός, μιλώντας για το «πρόσωπο» των ημερών, τον Χρήστο Καραβέλα: «Πάντως, ό,τι κι αν πείτε κύριε, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι πρόκειται για έναν πανέξυπνο άνθρωπο». Την ώρα που γράφονται οι γραμμές αυτές έχει φουντώσει η ειδησεογραφία και οι κρίσεις για το μέγεθος του σκανδάλου, τις αναλήψεις και τις αποποιήσεις των ευθυνών, τους τριγμούς του κοινωνικού σώματος που το νιώθει κανείς να μετεωρίζεται ένα ακριβώς βήμα πριν από τον γκρεμό.

Ωστόσο δεν έχει καμιά απολύτως σημασία ό,τι κι αν λέγεται ή ό,τι κι αν γράφεται. Από τη στιγμή που ένας οδηγός ταξί έχει χαρακτηρίσει ως ευφυή μια τέτοιου είδους και τέτοιας έκτασης παρανομία, ολόκληρο το σύστημα έχει πια εντελώς διαλυθεί. Ενώ επιπλέον οι πιστώσεις για να επαναληφθούν όλα αυτά που θεωρητικά και επίσημα κατακρίνουμε, παρουσιάζονται απεριόριστες, ακένωτες. Κατά έναν πολύ περίεργο αλλά και εξηγήσιμο τρόπο είναι κάτι που το γνωρίζουν πολύ καλά όσοι εμπλέκονται ή φιλοδοξούν να εμπλακούν σε ενέργειες που θα εκραγούν ως κοινωνικά και οικονομικά σκάνδαλα.

Γνωρίζουν πολύ καλά ότι ο μέσος πολίτης, αντί να τους καταργεί με τη σοβαρότητα της συγκρότησής του, τους θαυμάζει για την ευφυΐα τους να γίνονται άπλετα φωτισμένα δημόσια πρόσωπα έστω και με τον πιο ανορθόδοξο και τον πιο δύσοσμο τρόπο. Πράγμα που σημαίνει ότι μας αισθάνονται να περιμένουμε στην ουρά να τους αντικαταστήσουμε, έστω κι αν κάτι τέτοιο δεν πρόκειται να συμβεί ποτέ. Επειδή οι ηθικές αντιστάσεις έχουν χαθεί σε όλα τα κοινωνικά στρώματα, ο μόνος τρόπος για να αλλάξει η κατάσταση είναι να περιοριστεί η διαφθορά, αν και ευτελέστατος είναι ο μοναδικός που έχει απομείνει: να συνειδητοποιήσει ο λαός πως η πίτα έχει μοιραστεί και πως δεν υπάρχει η ελαχιστότερη ευκαιρία να τη γευτεί ο ίδιος. Θα χρειαστεί να μη διατηρεί φιλοδοξίες για την πίτα ο ίδιος ο λαός, ώστε να πάψουν να τη νέμονται την πίτα καταχρηστικά και σε απεριόριστη διάρκεια τα εκάστοτε πρόσωπα της εξουσίας.

Κανείς μας δεν δικαιούται να υποδύεται τον αμερόληπτο. Είμαστε όλοι μας υπεύθυνοι και συνυπεύθυνοι κατά τούτο: γνωρίζουμε πολύ καλά πώς την ίδια ώρα που εργαζόμαστε, αναπαυόμαστε ή διασκεδάζουμε, μέσα στην πιο τρέχουσα καθημερινότητα υπάρχουν άνθρωποι που συναλλάσσονται με τις πιο ύποπτες δοσοληψίες, με τις πιο εκκωφαντικές παρανομίες. Τους φανταζόμαστε να τους περιβάλουν τείχη αδιαπέραστα. Λάθος μέγιστο. Είναι δίπλα μας, ανταλλάσσουμε μαζί τους καλημέρα, καλησπέρα, καληνύχτα, αλλά κάνουμε πως δεν καταλαβαίνουμε τίποτα.

Οτιδήποτε για να υπάρξει και να ανθήσει ως ύποπτο, ανέντιμο και πρόστυχο, ακόμα και εγκληματικό για τους άλλους, χρειάζεται να το υποθάλψει το σύνολο του κοινωνικού σώματος.

Ο Θανάσης Θ. Νιάρχος είναι ποιητής, συνεκδότης του περιοδικού «Η Λέξη».