Περιοδικά

Εργασία και «ψυχική οδύνη»
, Του Κώστα Ρεσβάνη

«Παγωμένο κλάμα/ χαλάζι/ ο παγκόσμιος άνθρωπος» (Τρεις στίχοι από το ποίημα- ποταμό το Νίκου Παναγιωτόπουλου Σύσσημον ή Τα Κεφάλαια (Λ΄- ΠΓ΄) Αθήνα 1999 «Παρατηρώ έναν Ινδιάνο, σε κάποιο χωριό της Ν. Αμερικής που φτιάχνει μια φλογέρα από καλάμι και ακολουθεί η εξής συνομιλία:

– Μ΄ αρέσει η φλογέρα. Θα την αγοράσω.

– Πόσο κοστίζει;

– Πέντε νομίσματα senor.

– Μου φαίνεται ακριβή· αν αγοράσω έξι, πόσο θα μου τις δώσεις;

– Θα κοστίσει επτά νομίσματα η κάθε μία, senor.

– Κι αν παραγγείλω μια δωδεκάδα;

– Σ΄ αυτή την περίπτωση θα κοστίσει δέκα νομίσματα η φλογέρα senor.

– Για κοίτα! Όσο πιο πολλές φλογέρες παραγγέλνω τόσο μεγαλύτερο κέρδος θα βγάλεις, αλλά αντί να με ενθαρρύνεις να παραγγείλω περισσότερες, με αποθαρρύνεις.

(Ο Ινδιάνος με κοιτάει μ΄ ένα αινιγματικό και ελαφρά κοροϊδευτικό χαμόγελο σαν να λέει «αυτοί οι τουρίστες είναι σίγουρα παράξενοι άνθρωποι»).

– Μα φυσικά senor. Να φτιάξω μια φλογέρα είναι διασκέδαση· να φτιάξω έξι θα βαρεθώ. Κι αν είναι να φτιάξω δώδεκα δεν το αντέχω».

Η παραπάνω σκηνή, από ένα παλιό κείμενο, στολίζει το εξαιρετικό άρθρο του ομότιμου καθηγητή Ψυχιατρικής του ΑΠΘ Θανάση Καράβατου με τίτλο «Ψυχοπαθολογία και ψυχοδυναμική της εργασίας», που δημοσιεύεται στην τριμηνιαία επιθεώρηση«Σύναψις». Ο Θ. Καράβατος γράφει για την «οργάνωση της εργασίας» και την «ψυχική οδύνη» θυμίζοντας, μεταξύ άλλων, την περίφημη ταινία του Τσάρλι Τσάπλιν «Μοντέρνοι καιροί» που μέσα από τη σατιρική υπερβολή «αποκαλύπτει τις επιδράσεις της εργασίας πάνω στην ψυχική ζωή του ανθρώπου». Θυμίζει στη συνέχεια το συγκλονιστικό κλινικό ανάλογο:

«Τα χρόνια του ΄50 στο Παρίσι, πριν από το αυτόματο κλείσιμο των θυρών του Μetro ακουγόταν ένας προειδοποιητικός ήχος που έμοιαζε πολύ με το ηχητικό σήμα που συνεχώς άκουγαν οι τηλεφωνήτριες στο πόστο τους όταν κάποιοι ζητούσαν να τους δώσουν γραμμή. Δεν ήταν λίγες οι τηλεφωνήτριες που, επιστρέφοντας κατάκοπες στο σπίτι τους με το Μetro, στο άκουσμα του προειδοποιητικού ήχου για το κλείσιμο των θυρών, έλεγαν ασυναίσθητα, μεγαλοφώνως, “εμπρός, σας ακούω”».

Και επειδή «η νεύρωση των τηλεφωνητριών», όπως ονομάσθηκε, δεν είναι φαινόμενο μόνο του χθες, αξίζει να διαβάσετε στο κείμενο του Θ. Καράβατου για τη σχέση «οργάνωσης» της εργασίας και «ψυχικής οδύνης».

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ. Είκοσι χρόνια από το γκρέμισμα του τείχους του αίσχους και την επανένωση της Γερμανίας, η λογοτεχνία της χώρας ψάχνει το νέο της πρόσωπο. Τις νέες συνθήκες, τους νέους συγγραφείς και τις νέες τάσεις της γερμανικής λογοτεχνίας καταγράφει και αναλύει το αφιέρωμα του «Διαβάζω» (επιμέλεια Έλενα Καρακούλη). Στην ανάλυση της Όλγας Λασκαρίδου παρουσιάζονται οι τάσεις της γερμανικής λογοτεχνίας μετά το 1989, αφού πρώτα γίνεται αναφορά στην πρώτη μεταπολεμική γενιά, π.χ. Γκύντερ Γκρας, Μάρτιν Βάλζερ και στη δεύτερη π.χ. Πέτερ Χάντκε (φωτογραφία), Κρίστοφ Μέκελ. Πολύ ενδιαφέρον το κείμενο του Κώστα Θ. Καλφόπουλου για τρεις «καταραμένους» πρωτοπόρους συγγραφείς, τον Βέσπερ, τον Μπρίνκμαν και τον Κίπενμπεργκερ, καθώς και η διαφωτιστική συνέντευξη του σπουδαίου Μάρτιν Βάλζερ («Η υπεράσπιση της παιδικής ηλικίας», 1991) στην Όλγα Σελλά.

ΠΑΙΔΕΙΑ. Με πλήθος ενδιαφερόντων θεμάτων κυκλοφόρησε η νέα «Σύγχρονη Εκπαίδευση». Σταχυολογώ: Φάκελος εργασίας για την Ειδική Αγωγή. Ο «κόσμος» των υπολογιστών- εκπαιδευτικοί και εκπαιδευτικό λογισμικό: απλοί χρήστες ή και δημιουργοί; Η θέση της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στο σύγχρονο σχολείο: κατάκτηση ή ζητούμενο; Μελέτη για τη γνώση, κοινωνική διάκριση και επαγγελματική διασφάλιση των Ελλήνων φοιτητών εξωτερικού από το 1837 έως τις μέρες μας.

ΙΣΤΟΡΙΑ. Με γενικό τίτλο αφιερώματος «Το ανολοκλήρωτο ΄21 και ο καημός της ρωμιοσύνης» κυκλοφόρησε το «Άρδην».

ΚΡΙΣΗ. Στη σημερινή παγκόσμια κρίση η «Ουτοπία» του Ευτύχη Μπιτσάκη αφιερώνει πολλές σελίδες με ποικίλα θέματα.

ΝΕΟΛΑΙΑ. Η τριμηνιαία έκδοση σπουδής στην Ορθοδοξία «Σύναξη» αφιερώνει το νέο τεύχος της στη «Νεολαία 2009» προσπαθώντας να προσεγγίσει τη φυσιογνωμία της νέας γενιάς στη σημερινή Ελλάδα και ειδικότερα τη σχέση της με την πίστη και την Εκκλησία.

ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

«ΣΥΝΑΨΙΣ»: Τ.Θ. 20611, Θεσσαλονίκη- 551 04, τηλ.: Αθηνών: 210-3839.020.

«ΔΙΑΒΑΖΩ»: Χαρ. Τρικούπη 38, Αθήνα- 106 80, τηλ.:
210-3388.008.

«ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ»: Τ.Θ. 25085 Αθήνα1 00 26, τηλ.: 210-8823.7
62.

«ΑΡΔΗΝ»: Θεμιστοκλέους 37, Αθήνα- 106 77, τηλ.:
210-3826.31
9.

«ΟΥΤΟΠΙΑ»: Μαυρομιχάλη 52, Αθήνα- 106 80, τηλ.:
210-3607.7
42.

«ΣΥΝΑΞΗ»: Θερμοπυλών 39, Βριλήσσια- 152 35, τηλ.: 210-8049.396.