Χοντράδες ολκής

Μία από τις πιο μελανές σελίδεςτου Ισπανικού Εμφυλίου ήταν όταν διασπάστηκε η παράταξη των Δημοκρατικών και οι Σταλινικοί κυνήγησαν και συκοφάντησαν Τροτσκιστές συναγωνιστές τους, ωφελώντας εν τέλει τον Χίτλερ και τους Φαλαγγίτες. Δεν πρόκειται φυσικά για τη μοναδική φορά που οι «Καλοί» τα κάνουν μπάχαλο μεταξύ τους και οι «Κακοί» χορεύουν.

Ίσως όμως το να διεκδικείς μια νίκη επί της αρχής να είναι απαραίτητο προκειμένου κάποτε να κερδίσεις τον πόλεμο. Είναι λοιπόν ζήτημα στρατηγικών επιλογών το αν θα κάνεις γαργάρα τα προβλήματα που έχεις με τους δικούς σου, όταν ξέρεις ότι οι πραγματικοί εχθροί σου καραδοκούν. Αν τώρα το ζήτημα επιλογών γίνει ζήτημα παθών, τότε ο κόσμος αναποδογυρίζει. Τέτοια σκέφτεται κανείς όταν παρακολουθεί το αλληλοφάγωμα έγκριτων καθηγητών στον προοδευτικό πανεπιστημιακό χώρο, και τη διαλεκτική του σχέση με τις επικείμενες εκλογές στην Ακαδημία Αθηνών για την πλήρωση της Έδρας Νέας Ελληνικής Φιλολογίας. Η νέα ψηφοφορία αναμένεται να γίνει στις 14 Μαΐου, οι υποψήφιοι είναι τέσσερις αλλά επικρατέστεροι είναι ο λαμπρός και ανήσυχος 60χρονος νεοελληνιστής του ΑΠΘ Γιώργος Κεχαγιόγλου και ο παραδοσιακός 75χρονος καθηγητής του Καποδιστριακού Παναγιώτης Μαστροδημήτρης- εκπρόσωποι εκ διαμέτρου αντίθετων επιστημονικών κόσμων. Αυτό το «ντέρμπι» έχει σημαντικές διαστάσεις, ηθικές και ιδεολογικές. Διότι εδώ και ένα εξάμηνο, ο «Θεσσαλονικιός» έχει ανοίξει μέτωπο εναντίον μιας δωδεκαριάς αδελφών του εν όπλοις από τα Πανεπιστήμια Κύπρου, Θεσσαλονίκης, Αθηνών, Ρεθύμνου, Οξφόρδης και Μονάχου, ενισχύοντας τη φήμη του ως εριστικού επιστήμονα. Κι απ΄ την πλευρά του ο «Αθηναίος» έχει επιδοθεί σε ένα αποτελεσματικό lobbying για τη διάλυση της φήμης του ως συντηρητικού και αναχρονιστικού φιλολόγου, μέσα από τη διαδικασία απονομής των Κρατικών Λογοτεχνικών Βραβείων για τα οποία ήταν πρόεδρος της Κριτικής Επιτροπής του υπουργείου Πολιτισμού.

Ο πιο θορυβώδηςείναι ο Κεχαγιόγλου, ο οποίος έχει διοχετεύσει στον κυπριακό Τύπο και ηλεκτρονικώς ένα λιβελλογραφικό κείμενο γραμμένο στο παλαιό κυπριακό ιδίωμα. Με το σκωπτικό ύφος τού μεσαιωνικού γελωτοποιού ο οποίος φανερώνει, υποτίθεται, βέβηλες αλήθειες, περιγράφει την περιπέτεια της ακαδημαϊκής αναρρίχησης τού και ποιητή και θεατράνθρωπου Μιχάλη Πιερή, ο οποίος- όπως και ο Κεχαγιόγλου- υπήρξε πνευματικό τέκνο του Γ. Π. Σαββίδη και είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Κύπρου. Χωρίς να διαφαίνεται κάποια ειδική αφορμή γι΄ αυτήν την επίθεση, ο Κεχαγιόγλου, ο οποίος είναι επίσης δικτυωμένος στην Κύπρο, αναφέρει ότι εκείνος είχε ανοίξει την πόρτα στον Πιερή τον οποίο στήριξαν Σαββίδης (Τζώρτζος ο Χοντρός) και Βαγενάς, μεθοδεύοντας (sic) την πανεπιστημιακή του διείσδυση. Εκείνος όμως συμπεριφέρθηκε αχόρταγα, κάνοντας «απιστίες» και «σκάνδαλα», και θέλοντας εν τέλει «το κακόν της Τζύπρου». Όλα αυτά λέγονται με κατακλυσμό μειωτικών προσωπικών χαρακτηρισμών που παίρνουν μπάλα όλους τους φίλους του «ανυπόλητου», «κολαούζου» και «σελέμη» Πιερή. Αγαπητός, Αγγελάτος, Αμπατζοπούλου, Βουτουρής, Γεωργής, Καράογλου, Λαουμτζή, Μητσού, Μάκριτζ, Πολίτης, Χάας στολίζονται με επίθετα που δεν αμφισβητούν την επιστημονική τους προσφορά αλλά θίγουν το ακαδημαϊκό τους κύρος («τζιτζιφιόγκος», «βερζεβούλης», «τζερρατωμένος», «ανδρογυνοχωρίστρα», «μασκαράς», «σαρακηνοβουλγαρόφιλος» κ.ο.κ.) Απ΄ αυτούς, τέσσερις (Πιερής, Αγγελάτος, Καράογλου, Μητσού) καταθέτουν μια αγωγή εναντίον του για συκοφαντική δυσφήμηση και έστειλαν ενημερωτικό υπόμνημα στην Ακαδημία που όμως σφυρίζει αδιάφορα διότι δεν είναι, λέει, δουλειά της να κάνει τον δικαστή. Την ίδια ώρα, ο Μαστροδημήτρης απολαμβάνει το βουτυρωμένο ψωμί του, σκορπώντας αθόρυβες χειραψίες…

Είναι καίρια πράγματι η ακαδημαϊκή έδρατης Νέας Ελληνικής Φιλολογίας. Διότι το ανώτατο πνευματικό ίδρυμα της χώρας διαθέτει μεν ως μέλη αρκετούς γιατρούς, νομικούς και αρχαιολόγους, κι έκανε άνοιγμα σε καλλιτέχνες και λογοτέχνες, αλλά χωλαίνει σε νευραλγικά πεδία όπως οι Οικονομικές Επιστήμες ή η Σύγχρονη Ιστορία, και παίρνει μηδέν στη Νεοελληνική Φιλολογία- κάτι που δείχνει πόσο εκτός εποχής είναι. Γι΄ αυτό επείγει η πλήρωση της συγκεκριμένης έδρας χωρίς να ανακοπεί ο επιχειρούμενος επιστημονικός εκσυγχρονισμός της Ακαδημίας που απειλείται απότο παραδοσιακό προφίλ της.

Αυτό που διακυβεύεται λοιπόν δεν είναι το ποια φιλολογική σχολή θα επικρατήσει, ούτε το αν ένας λιβελλογράφος μπορεί να αμαυρώσει την παιδαγωγική βιτρίνα του οίκου των αθανάτων, αλλά κάτι πιο κρίσιμο: το αν θα ενισχυθεί ή θα αποτραπεί η ιδεολογική χρήση της φιλολογίας. Γι΄ αυτό και το λευκό αντενδείκνυται στη συγκεκριμένη ψηφοφορία. Στη χειρότερη περίπτωση θα ήταν προτιμότερο να υπερβεί η Ολομέλεια τα εμπόδια από το Καταστατικό και να ματαιώσει την ψηφοφορία ώσπου να βρεθεί κάποιος άλλος υποψήφιος που να συνδυάζει την επιστημονική δεινότητα και την αποδοχή της συνθήκης της εξουσίας, με την αγνότητα του χαρακτήρα. Κάτι όλο και πιο σπάνιο.

Όσο για τις προσωπικές επιθέσεις,δεν είναι τόσο σπάνιες εν τέλει στον πνευματικό χώρο. Θυμηθείτε τες στον «Διάλογο για την ελληνικότητα» ή στον «Διάλογο για τη βία στον Εμφύλιο»… Το θέμα είναι γιατί γίνονται, και πώς λειτουργούν κάθε φορά. Όσο λοιπόν κι αν αξίζει να προστατεύεται ο λίβελλος ως όπλο του αδύνατου σε έναν άνισο αγώνα ή ως αιχμή κατά της εξουσίας, στην τωρινή συγκυρία αθροίζεται στην περιρρέουσα χυδαιότητα. Έτσι, η υπόθεση Κεχαγιόγλου επιβεβαιώνει ότι οι καβγάδες μας είναι ο καθρέφτης της κοινωνίας μας. Κι αυτό το πρόβλημα, δεν λύνεται δυστυχώς στα δικαστήρια…