«Το Λαύριο εκπέμπει SΟS»

Στο «ανοιχτό βιομηχανικό μουσείο» των ιστορικών μεταλλείων του Λαυρίου, οι ήχοι των μηχανών σίγησαν το 1989. Οι λίγοι συνταξιούχοι που κάποτε εργάζονταν εκεί το επισκέπτονται έκτοτε συχνά.

«Στη μνήμη μου έχει μείνει η πρώτη της δουλειάς μου» θυμάται ο Μανώλης Μαρκουλής, πρώην τεχνίτης- εφαρμοστής στο Μηχανουργείο της Γαλλικής Εταιρείας Μεταλλείων Λαυρίου. «Ήταν νύχτα. Απ΄ όλα τα δρομάκια έβλεπες τα μικρά φαναράκια των εργατών που φώτιζαν τους δρόμους.

Άκουγες μόνο τα χτυπήματα της προκαδούρας».

«Η ζωή μας ήταν ένας διαρκής αγώνας με τη φωτιά, το καυτό μολύβι, τη σκουριά και τους καπνούς του μολύβδου, του αρσενικού, του αντιμονίου», λέει ο συνταξιούχος μεταλλουργός- καμινευτής Θεόδωρος Πιερράκος. «Κάθε μέρα παλεύαμε για να τιθασεύσουμε με την ψυχή μας το θηρίο».

«Είναι άνθρωποι μοναχικοί και συνάμα μοναδικοί καθώς είναι προσκολλημένοι στο παρελθόν. Μπορεί κανείς να τους συναντήσει στο καφέ του σημερινού Τεχνολογικό-Πολιτιστικό Πάρκο», λέει στα «ΝΕΑ» ο Γιάννης Ιακωβίδης, στέλεχος εισαγωγικής αυτοκινήτων και φωτογράφος, ο οποίος απαθανάτισε τα έρημα-πλέον- ιστορικά μεταλλεία, όπου το 1920-25 δόθηκαν οι πρώτοι ελληνικοί αγώνες για την καθιέρωση του οκταώρου εργασίας, για την έκθεση «Λαύριο: Εικόνες Βιομηχανικής Μνήμης- Το χρώμα του χρόνου», στο Πολιτιστικό Κέντρο Μελίνα. «Εκείνο που θέλουν, όπως λένε, είναι να αναβαθμιστεί η περιοχή, ως μέρος της πολιτιστικής κληρονομιάς και σύμβολο εργατικών αγώνων».

Ο φωτογράφος Γιάννης Ιακωβίδης περπάτησε στις εγκαταστάσεις των παλιών μεταλλείων, εκτάσεως 200 – 300 στρεμμάτων, για να γνωρίσει από κοντά «το Λαύριο που ασκεί μια παράξενη έλξη σε κάθε φωτογράφο», έναν χώρο κατά τον Αισχύλο που υπήρξε «αργύρου πηγή» για την αρχαία Αθήνα και όπου πρόσφατα γυρίστηκαν και σκηνές από τις ταινίες «Πολίτικη κουζίνα» και «Μάγισσες της Σμύρνης».

«Κατάφερα να πάρω άδεια για να φωτογραφίσω το ξυλουργείο, το μηχανουργείο, το σπίτι του Σερπιέρι, το κτίριο ηλεκτρικής εταιρείας που σήμερα δεν συντηρούνται, κάτι πολύ επικίνδυνο, καθώς όλα γύρω μπορεί να καταρρεύσουν ανά πάσα στιγμή», λέει ο φωτογράφος. Η έκθεσή του δε, που περιλαμβάνει και ιστορικά ενσταντανέ από τις ημέρες που λειτουργούσαν τα μεταλλεία, εντάσσεται στις προσπάθειες ελληνικών και διεθνών φορέων ώστε να εγγραφεί το Λαύριο στον Κατάλογο της Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UΝΕSCΟ, ως μνημείο βιομηχανικής αρχιτεκτονικής.

ΙΝFΟ

«Λαύριο: Εικόνες Βιομηχανικής ΜνήμηςΤο χρώμα του χρόνου» του Γιάννη Ιακωβίδη, στο Πολιτιστικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων «Μελίνα» (Ηρακλειδών 66 και Θεσσαλονίκης, Θησείο, τηλ. 210-
3452.150) από 29 Απριλίου έως 14 Μαΐου.

Με μια ματιά

480- 450 π.Χ:

Αποκαλύπτονται πλούσια σε άργυρο κοιτάσματα, χάρη στα οποία οι Αθηναίοι (που κόβουν με τον λαυριακό άργυρο τα αττικά νομίσματα)

δημιουργούν στόλο 200 τριήρεων.

1ος αι. π.Χ.:

Μια σειρά επαναστάσεων των δούλων φέρνει το τέλος των μεταλλείων.

1864:

Τα μεταλλεία ανοίγουν ξανά, 2.000 χρόνια μετά.

1865:

Ιδρύεται η ιταλογαλλική μεταλλουργική Serpieri-Roux Fraissinat C.Ε. Η σύγκρουσή της με την ελληνική κυβέρνηση έμεινε γνωστή ως Λαυρεωτικό Ζήτημα.

1873:

Κτίζεται το Ατμήλατο Μεταλλοπλυσείο της Ελληνικής Εταιρείας Μεταλλουργείων (το μοναδικό στη Νότια Ευρώπη).

1876:

Ιδρύεται η Γαλλική Εταιρεία Μεταλλείων που κάνει εξορύξεις έως το 1977.

1989:

Σταματούν οριστικά οι εργασίες. Δημιουργείται Τεχνολογικό- Πολιτιστικό Πάρκο το οποίο διαχειρίζεται το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο.