«Η ευτυχία περνάει από την κόλαση»

Τα διαμάντια είναι παντοτινά, ο χρυσός σταθερή αξία, αλλά το πετρέλαιο απειλείται από το φυσικό αέριο, οι αγορές είναι σε ύφεση, η οικονομία κλονίζεται. Μόνο η ευτυχία είναι το σταθερό imperium της ανθρώπινης ψυχής. Για όλους υπάρχει ένα «κάστρο» ευτυχίας. Ταπεινό ή αυτοκρατορικό, μυθικό ή πραγματικό.

Τον δρόμο για την ευτυχία, φωταγωγημένο από φαντάσματα, έχουν πάρει τα πρόσωπα του πρώτου έργου της Αυστρομεξικάνας Γιουστίνε ντελ Κόρτε, «Ο εφιάλτης της ευτυχίας», που πρωτοπαρουσιάζει στην Ελλάδα ο Γιάννης Χουβαρδάς. Άνθρωποι εξέχοντες ή τσακισμένοι, συναισθηματικά ημιτελείς, καλλιτεχνικά ανασφαλείς, ψυχανεμίζονται πως το τίμημα της αναζήτησής τους είναι αναπόφευκτο. Σαν πεπρωμένο είναι η στιγμή που σταματούν για λίγο αυτή την πορεία, για να αφηγηθούν τις μικρές τους ιστορίες.

«Το έργο είναι σπονδυλωτό, φρέσκο, μ΄ έναν πρωτότυπο τρόπο γραφής. Όταν το διάβασα μού έκανε “κλικ”. Έχει κάτι απροσδιόριστο που μου αρέσει. Φλερτάρει συνεχώς μεταξύ ελαφριού και σοβαρού, κωμικού και δραματικού. Ένα παιχνίδι. Οι ηθοποιοί δεν ήξεραν αν είχαν στα χέρια τους ένα αριστούργημα ή τερατούργημα. Σιγά σιγά το αγάπησαν» λέει ο Γιάννης Χουβαρδάς στα «ΝΕΑ» και δίνει στοιχεία αυτού του κόσμου που σκηνοθετεί:

«Είναι ιστορίες ανθρώπων με θέμα το κυνήγι της ευτυχίας και πώς αυτό μπορεί να καταντήσει εφιάλτης.

Μια σειρά εξομολογήσεων μέσα από μονολόγους κι αφηγήσεις κυρίως γυναικείων χαρακτήρων. Στιγμιότυπα, στιγμές καθοριστικές ανθρώπων που τους χωρίζει άβυσσος, αλλά σιγά σιγά συνδέονται. Όχι όμως στα μαύρα, αλλά με χιούμορ και συμπάθεια.

Μια γυναίκα ψαρεύει, ένα κορίτσι σε σχολική εκδρομή, μια νύφη, μια δασκάλα μπαλέτου, δυο γριές. Κάποιοι εμφανίζονται ξανά και ξανά, σαν ένα μικρό σίριαλ. Μια κοπέλα (Κόρα Καρβούνη) σε δύσκολη σχέση με τον πατέρα της, μια γυναίκα (Καρυοφυλλιά Καραμπέτη) με εναλλασσόμενους άντρες, μια άλλη (Θέμις Μπαζάκα) που αναλώνει τη ζωή της ψωνίζοντας στο σούπερ μάρκετ, έχουν επαναλαμβανόμενες παρουσίες .

Λάιτ μοτίφ το κάστινγκ που κάνει ένας νευρωτικός σκηνοθέτης, αναζητώντας τα πρόσωπα που θα απεικονίσουν στη σκηνή αυτά που συμβαίνουν έξω από αυτήν. Μια ψυχαναλυτική επιθεώρηση που αρχίζει μ΄ έναν άντρα να διηγείται το όνειρό του, έναν εφιάλτη, όπου κάποιος του μιλάει για την ευτυχία: “Μην αιωρείσαι στο πιθανό. Άδραξε με τόλμη το πραγματικό. Στην πράξη βρίσκεται η ευτυχία”. Πώς γίνεται όμως αυτή η πράξη; Στο τέλος, κι ενώ έχουν μεσολαβήσει όλα τα επεισόδια, πάλι δεν ξέρει».

Η παράσταση θεαματική, με τον τρόπο του Χουβαρδά, επιχειρεί να μην έχει τίποτε θεατρικό. «Το μότο είναι, πολύ απλά κι αληθινά. Βρήκα ένα νήμα που ενώνει όλα αυτά τα πρόσωπα. Η σκηνή είναι άδεια, όπως κάποιοι ναοί στους οποίους μπαίνουν όλων των ειδών οι άνθρωποι. Όλοι αυτοί οι άνθρωποι νιώθουν σαν επισκέπτες που κάτι τους κάλεσε εκεί. Και με την αίσθηση ενός ναού της τέχνης της θεραπείας, των προσωπικών, εκ βαθέων εξομολογήσεων, όπου οι φωνές ακούγονται σε μια ηχώ, αρχίζουν να μπλέκονται και να δημιουργούν ομαδικές ενέργειες».

ΙΝFΟ

Πρεμιέρα στις 29 Απριλίου, στη σκηνή «Κοτοπούλη- Ρεξ» του Εθνικού (Πανεπιστημίου 48, τηλ.
210-3305.074).

Με την αίσθηση του Ίρβιν Γιάλομ

«Στον “Εφιάλτη της ευτυχίας” τα πρόσωπα εξομολογούνται, το κοινό μπαίνει στη θέση του εξομολογητή» εξηγεί ο Γιάννης Χουβαρδάς στα «ΝΕΑ». «Στο τέλος υπάρχει μια σκηνή όπου περιμένουν τον γιατρό κι εκεί αποκαλύπτεται τι είναι αυτοί οι άνθρωποι». Όταν τελειώσουν οι ιστορίες, κάποιες πόρτες θα έχουν ανοίξει για τους θεατές, που μετά την παράσταση, παρακινημένοι, μπορεί να συνεχίσουν το «παιχνίδι» των εξομολογήσεων, προς ίδιον όφελος. Εξάλλου, όπως λέει, «από τον πρόσφατο χαμό που έγινε με την ομιλία του Ίρβιν Γιάλομ στο Μέγαρο Μουσικής, όλοι διαπίστωσαν ότι χρειάζονται ένα ντιβάνι». Έτσι κι αλλιώς, αρκετή μετριότητα παράγεται καθημερινά. Ας την διακόψει για λίγο, μια «ψυχαναλυτική επιθεώρηση».