«Λες: θα νικήσω, χωρίς αμφιβολία…»

Ο Ρεϊμόν-Τιμονγκά αρνείται τις ερμηνείες. Δεν θα μάθουμε τίποτα για τον πρωταγωνιστή του, τίποτα για την προηγούμενη ζωή του, τίποτα για τις επιδιώξεις του. Όσο για το γενικό σκηνικό, ο συγγραφέας αρκείται σε μια μονοκονδυλιά: «Απελευθερώθηκε (στην πόλη;) μια απρόσμενη δύναμη με την οποία θέλεις ν΄ αναμετρηθείς, θα τη νικήσεις, λες: θα νικήσω, χωρίς αμφιβολία… Εξάλλου δεν είσαι μόνος…

Ήδη νιώθεις να κοχλάζει το κύμα των δυνάμεων της εκκένωσης στα σκοτεινά, νιώθεις τούτη την αόρατη και ολοζώντανη ροή των εξολοθρευτών να συγκλίνουν προς τον στόχο… Σε λίγο η ηρεμία της 23ης ώρας, το κενό και η νίκη, και στο κάτω κάτω φυσικό είναι: δεν ζεις τάχα στους καιρούς του μέγιστου αφανισμού, των καταστροφών εν σειρά, των καταστροφών που αντιγράφουν η μία την άλλη, των καταστροφών που περιτυλίγουν με την κατακόκκινη γιρλάντα τους την υδρόγειο… στους καιρούς των ασταμάτητων μακελειών… Ο άνθρωπος δεν πέτυχε την παγκοσμιοποίηση του θανάτου;».

Ο Θεόδωρος Ι. Ζιάκας στο τελευταίο του βιβλίο, Ο σύγχρονος μηδενισμός, διακρίνει εύστοχα τον κλασικό ας πούμε μηδενισμό από τον δικό μας. Εκείνος, λέει, ήταν ακόμα μια κάποια αξία, έστω και από την ανάποδη.

Ετούτος εδώ είναι το νεκροταφείο όλων των αξιών, μια «ανθρωπολογική χωματερή» όπως τον χαρακτηρίζει στο Πέρα από το Άτομο. Η «ανθρωπολογική χωματερή» δεν είναι το απόλυτο κενό, τονίζει ο Ζιάκας. Είναι ο τόπος όπου καταβαραθρώνεται ένα ανθρωπολογικό νόημα για να ξεπηδήσει, προς το καλύτερο ή προς το χειρότερο, ένα καινούργιο. Σ΄ αυτό τον τόπο μάς ξεναγεί Το Προχώρημα.