ΑΙΧΜΕΣ Κατάσταση άρνησης

«Οι οικονομικές προβλέψεις καθιστούν πιο σεβαστή την αστρολογία» έλεγε ο μεγάλος οικονομολόγος Τζον Κένεθ Γκάλμπρεϊθ. Ο συμπατριώτης του Πολ Κρούγκμαν το επιβεβαίωσε προχθές στο πέρασμά του από την Ελλάδα. Δηλώνοντας «τρομοκρατημένος» από την κρίση, ο κ. Κρούγκμαν φάνηκε ειλικρινής. Μάλλον δεν ισχύει το ίδιο για τους πολιτικούς που έσπευσαν να τον συναντήσουν και να φωτογραφηθούν μαζί του.

Ο Αμερικανός οικονομολόγος δεν είχε νέα να μας πει, αλλά ξεστόμισε μια μεγάλη αλήθεια: «Η Ελλάδα έχει τα χέρια δεμένα». Τα χαρακτηριστικά της ελληνικής οικονομίας, που συνοψίζονται στον συνδυασμό ιδιωτικού και δημόσιου χρέους, μας αφήνουν στο έλεος της καταιγίδας. Η κυβέρνηση που δεν φρόντισε να εκπονήσει ένα σχέδιο διαρθρωτικών αλλαγών όσο φυσούσε ούριος άνεμος δεν μπορεί να κρατήσει το τιμόνι μέσα στη θύελλα. Συσσωρεύει ασθμαίνουσα δανεικά για να αποφύγει την άμεση δημοσιονομική κατάρρευση και συμπιέζει το κόστος εργασίας ώστε να στέρξει η Ε.Ε. (και, βασικά, η Γερμανία) να μας διασώσει, επιβάλλοντάς μας αυτά που η πολιτική μας τάξη για λόγους «πολιτικού κόστους» δεν είναι σε θέση να προτείνει, να αποφασίσει και να εφαρμόσει.

Ο Κρούγκμαν είπε κάτι ακόμα ενδιαφέρον: Η «πράσινη ανάπτυξη» δεν είναι πανάκεια. Αφορά στο περιεχόμενο της οικονομίας, όχι στις ίδιες τις δομές, που πάσχουν. Εντέλει, η μόνη ευκαιρία που μας δίνει η κρίση είναι να γίνουμε ειλικρινέστεροι απέναντι στους εαυτούς μας. Μπορούμε να τονώσουμε την οικονομία επιδοτώντας την κατανάλωση σε μια χώρα που δεν παράγει; Μπορούμε να συγκρατήσουμε την ανεργία χωρίς να δημιουργήσουμε θέσεις παραγωγικής εργασίας, κλείνοντας τα μάτια στη μαύρη ανεργία που έρχεται να προστεθεί στη μαύρη εργασία και στη μαύρη συσσώρευση κεφαλαίου; Μας αρκεί η επίφαση του κοινωνικού κράτους με κατ΄ όνομα «δωρεάν παιδεία» και «δωρεάν υγεία»; Θα εξακολουθήσουμε να συναινούμε στις περιστασιακές εισοδηματικές παροχές, συμπεριλαμβανομένων των πρόωρων συνταξιοδοτήσεων, που οδήγησαν στον συντεχνιακό κατακερματισμό της κοινωνίας;

Τα ερωτήματα μας αφορούν όλους, αλλά απευθύνονται πρωτίστως σε τολμηρούς και ειλικρινείς πολιτικούς. Επί του παρόντος, όπως επισήμανε ο κ. Κρούγκμαν, η Ελλάδα βρίσκεται απέναντι στην πραγματικότητα σε «κατάσταση άρνησης».