Φαινόμενα

Θέα στην ελπίδα
, Της Πόπης Διαμαντάκου diaman@dolnet.gr

Θέλουν να μπορούν να σκέφτονται αλλιώς νέοι του Ισραήλ, που αποκαλύπτουν στην «Εμπόλεμη ζώνη» τον αγώνα τους για την ειρήνη
«Με λένε Ομέρ, είμαι 20 χρονών και έχω πάει 2 φορές φυλακή για 35 ημέρες». «Με λένε Ταμάρ, είμαι 19 χρονών και έχω πάει 3 φορές φυλακή για 3 μήνες».

«Με λένε Μία, είμαι 19 χρονών και έχω πάει φυλακή 2 μήνες».

Ποιο θα μπορούσε να είναι το έγκλημα αυτών των κοριτσιών με τα ολόδροσα, καθαρά πρόσωπα, που μιλάνε στον φακό της «Εμπόλεμης Ζώνης» (Μega); Αρνήθηκαν να πάρουν τα όπλα. Αρνήθηκαν τη συμμετοχή σε έναν πόλεμο που τον καταδικάζει η συνείδησή τους, στον πόλεμο κατά της Γάζας.

Και δεν είναι οι μόνες. Μαζί τους η Ραζ και η Μάγια, που βρίσκονταν ακόμη στη φυλακή την εποχή (Ιανουάριος 2009) που ο Σωτήρης Δανέζης ανίχνευε τα χαρακτηριστικά αυτού του άγνωστου σε εμάς αγώνα μιας ομάδας νέων του Ισραήλ για την ειρήνη, για την αξιοπρέπεια, για την ελπίδα.

Μαζί τους, μια ομάδα εφέδρων που στις 3 Ιανουαρίου αρνήθηκαν να πολεμήσουν και πολλοί ακόμη, νέοι και μεγαλύτεροι, όπως ο 49χρονος Γιόελ, πιλότος σε πολεμικό ελικόπτερο, με 32 χρόνια θητείας σε μάχες, που δηλώνει: «Δεν είμαι ειρηνιστής, είμαι μαχητής, δεν έχω πρόβλημα να σκοτώνω, αλλά θέλω η πραγματικότητα της μάχης να έχει μια ηθική, να υπεραμύνομαι της πατρίδας μου και όχι να ρίχνω βόμβες σε πολιτικούς στόχους».

Είναι σαν ανάσα οξυγόνου η αποκάλυψη αυτών των σπόρων συνείδησης που αγωνίζονται να ριζώσουν σε έδαφος διαβρωμένο από την έχθρα και τον άγριο τσαμπουκά των όπλων και της πολιτικής που ωφελείται από αυτά.

Στην καρδιά του Ισραήλ, στο Τελ Αβίβ. Ο φακός συλλαμβάνει τον άγριο χορό μιας ομάδας φανατικών, που προφανώς πανηγύριζαν την ισοπέδωση της Γ άζας, υπό τους ήχους εκείνης της σκληρής μουσικής που διαλύει τη σκέψη στα αχανή κλαμπ, μετατρέποντας σε μάζα τους πιστούς της. «Εμένα με τοποθέτησε εδώ ο Θεός», ουρλιάζει εις εξ αυτών: το απόλυτο επιχείρημα των ομοϊδεατών του, σύμφωνα με το οποίο νομιμοποιείται η εδαφική ιδιοκτησία του Ισραήλ στην περιοχή- και φυσικά οι απάνθρωπες επιθέσεις στη Γάζα.

Η μουσική του Μπομπ Ντίλαν που βάζει ο 49χρονος πιλότος, ο Γιόελ, συνοδεύει το δικό του επιχείρημα: «Η βία γεννά βία». Και προκαλεί το ξεχασμένο ρίγος της ανθρωπιάς με τη σκέψη του: «Με την ηθική και το οξυγόνο συμβαίνει ακριβώς το ίδιο, όταν ανεβαίνει κανείς πολύ ψηλά. Σε μεγάλο ύψος το οξυγόνο αραιώνει, το ίδιο και η ηθική. Μπορείς να χτυπήσεις οποιονδήποτε στόχο χωρίς να σε νοιάζει ο κόσμος που είναι μέσα. Δεν τον βλέπεις».

Μόνο να συγκλονίσουν μπορούν αυτά τα τοπία ψυχής, που ξεδιπλώνουν στον φακό του Σωτήρη Δανέζη μια απρόσμενη θέα στην ελπίδα. Θέα που δικαιώνει τις ιδέες, οι οποίες θέλουν τον κόσμο ενωμένο στην ανάγκη του να ζήσει ειρηνικά, να ονειρευτεί, να έχει μέλλον.

Είναι «Οι άλλοι», όπως τους χαρακτηρίζει στον τίτλο του το ντοκιμαντέρ, που μας κάνει γνωστό τον αγώνα τους. Δύσκολος. Όχι γιατί τους κυνηγούν και τους φυλακίζουν, αλλά γιατί αποτελούν μια μειονότητα την οποία οι υπόλοιποι χαρακτηρίζουν «προδότες της πατρίδας». Πολύ σκληρό για να το σηκώσει η ψυχή 20χρονων. Λιγότερο, όμως, από το να κρατήσουν όπλο και να σκοτώσουν. Τους το επιβάλλει ο νόμος. Μόλις τελειώσουν το λύκειο ντύνονται το χακί. Αγόρια και κορίτσια. Όμως η σκέψη για ορισμένους από αυτούς έχει τα δικά της μονοπάτια. Και αυτά υπερασπίζονται, πολυτιμότερα από την ιδέα μιας πατρίδας, όπως την επιβάλλουν οι πολιτικοί. Αυτούς καταδικάζουν. «Μπαράκ. Μπαράκ. Υπουργέ Άμυνας, πόσα παιδιά σκότωσες σήμερα;». Το σύνθημα που φωνάζουν.


Σύμβολο ειρήνης και προδοσίας

«Εγώ θέλω να ζω ειρηνικά με τους γείτονές μου», λέει η Ομέρ, σύμβολο ειρήνης για πολλούς στα 20 χρόνια της, αλλά για περισσότερους σύμβολο προδοσίας. Και για τον ίδιο τον πατέρα της. Που δεν της μιλάει. Είναι κόρη υπαρχηγού της Μοσάντ, της μυστικής υπηρεσίας του Ισραήλ.

«Διεκδικώ το δικαίωμά μου να σκέφτομαι αλλιώς», λέει η Ομέρ και όλοι μαζί οι «αντιρρησίες συνείδησης»- όπως τους χαρακτηρίζουν. Λίγοι ίσως για να επιβάλουν τη δική τους άποψη για τον κόσμο και τη γειτνίαση των λαών, ισχυροί όμως στον αγώνα τους και την άποψή τους: οι πολιτικοί προβάλλονται με τον πόλεμο, οι λαοί υποφέρουν.