Οι τοίχοι έχουν τη δική τους ιστορία… στον 20όαιώνα

ΠΡΟΚΛΗΤΙΚΗ Ή ΑΔΙΑΦΟΡΗ, ΜΟΝΤΕΡΝΑ Ή ΝΕΟΚΛΑΣΙΚΗ, ΕΣΩΣΤΡΕΦΗΣ
Ή ΕΝΤΥΠΩΣΙΑΚΗ, Η ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΕΧΕΙ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ
ΤΗΣ ΣΤΟΝ 20όΑΙΩΝΑ. ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΥ ΓΡΑΦΕΙ ΜΕ ΤΟΝ
ΔΙΚΟ ΤΟΥ, ΙΔΙΑΙΤΕΡΟ ΤΡΟΠΟ Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΑΤΟΥΡΟΣ
ΜΕ ΤΡΟΠΟ ΔΙΟΛΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ
Δεν ζούμε δίπλα της αλλά μέσα της και όμως επί της ουσίας οι περισσότεροι την αγνοούμε. Τη θυμόμαστε ίσως μόνο όταν μια νέα δημιουργία της προκαλέσει το μάτι και την κακοποιημένη αισθητική μας και συνήθως για να νοσταλγήσουμε το παρελθόν της και να κατακρίνουμε την εξέλιξή της. Η τέχνη και επιστήμη της αρχιτεκτονικής, όμως, αφήνει τα ίχνη της στην καθημερινότητά μας, διαμορφώνει τον χώρο όπου ζούμε και χαρακτηρίζει με τα έργα της την κάθε εποχή. Τα ίχνη αυτά στη νεώτερη ελληνική αρχιτεκτονική είναι που αναζητά ο καθηγητής και πρώην υπουργός Παιδείας Δημήτρης Φατούρος στο καινούργιο του βιβλίο.

Βαθύς γνώστης του θέματος, όχι μόνο ως επιστήμων αλλά και ως άνθρωπος που έχει ζήσει την εποχή στην οποία αναφέρεται, ο Δημήτρης Φατούρος πιάνει τον αναγνώστη από το χέρι και τον βοηθά να ανακαλύψει τις διαφορετικές τάσεις, τους δημιουργούς και τις εποχές μέσα από κείμενα που δεν φείδονται σοβαρότητας και επιστημονικότητας, αλλά είναι άμεσα και ευπρόσληπτα από τον μη ειδικό.

Με σφαιρική αντιμετώπιση (και χωρίς διδακτισμό) ώστε να μην απομονώνονται τα έργα αρχιτεκτονικής από το ιστορικό τους πλαίσιο και τα δρώμενα κάθε εποχής, ο συγγραφέας παρότι παραθέτει τις εξελίξεις με χρονολογική σειρά (αρχής γενομένης από τη δημιουργική πρωτοπορία του ΄30) δεν κάνει μια τυπική ιστορική αναδρομή. Με αφορμή κάθε φορά ένα κτίριο, μια έκθεση, ένα πρόσωπο ή μια έκδοση, δεν αφήνει σχεδόν τίποτα να πέσει κάτω.

Συνδυάζοντας κείμενα που γράφτηκαν ειδικά για τον συγκεκριμένο τόμο- εκείνα του πρώτου μέρους που αναφέρονται στην περίοδο 1936-1974 με σκοπό να έλθουν σε επαφή οι νεώτερες γενιές με αυτή τη δύσκολη εποχή που δεν γνωρίζουν πλήρως, αλλά και εκείνα που εστιάζουν στην πραγματικότητα που διαμορφώνεται μεταπολιτευτικά- με άλλα που απαρτίζουν το δεύτερο μέρος και τα οποία έχουν γραφτεί στην πλειονότητά τους την περίοδο 1952-2008 (ορισμένα με σχόλια του 2008 που προέκυψαν από τη σημερινή ανάγνωσή τους), ο συγγραφέας καταφέρνει να καλύψει μεγάλο εύρος θεμάτων και να καταγράψει το προφίλ αρχιτεκτόνων που σφράγισαν με το έργο τους τη νεώτερη ελληνική αρχιτεκτονική.

Δεν αρκείται όμως σε αυτό. Μέσω του συνδυασμού των κειμένων τού χθες και του σήμερα προσφέρει ένα ενδιαφέρον παιχνίδι στον αναγνώστη, που του επιτρέπει να διαπιστώσει πως στο μεταξύ επιλύθηκαν ή ξεπεράστηκαν ορισμένα προβλήματα. Τα πιο πρόσφατα μάλιστα θέτουν ζητήματα που αφορούν τη σημερινή προβληματική της αρχιτεκτονικής, ενώ η έκδοση πλαισιώνεται από βιβλιογραφία και ενδεικτικό φωτογραφικό υλικό.

Εν κατακλείδι πρόκειται για έργο πολύτιμο που δεν παραθέτει απλώς, αλλά αντιμετωπίζει κριτικά τα προβλήματα της αρχιτεκτονικής και μάλιστα από την οπτική ενός καθ΄ όλα αναγνωρισμένου επιστήμονα. Ένα βιβλίο που θα λειτουργήσει και ως βιβλίο αναφοράς.

Δημήτρης Α. Φατούρος

ΙΧΝΟΣ ΧΡΟΝΟΥ

ΕΚΔ.
ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ, ΣΕΛ. 541,
ΤΙΜΗ: 39 ΕΥΡΩ