«Το πλατύ κοινό είναι ναρκωμένο»

ΜΟΥΣΙΚΟΘΕΑΤΡΙΚΟ ΡΕΣΙΤΑΛ- ΑΦΙΕΡΩΜΑ
ΣΤΑ ΕΚΑΤΟ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΟΥ
ΚΑΡΟΛΟΥ ΚΟΥΝ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΤΙΑ ΓΕΡΟΥ ΝΑ ΓΥΡΙΖΕΙ
ΣΤΟ ΥΠΟΓΕΙΟ ΤΟΥ «ΘΕΑΤΡΟΥ ΤΕΧΝΗΣ»
Στις 13 Σεπτεμβρίου συμπληρώθηκαν εκατό χρόνια από τη γέννησή του. Στις 14 Φεβρουαρίου κλείνουν είκοσι δύο από τον θάνατό του. Το «Θέατρο Τέχνης» που ίδρυσε πριν από εξήντα έξι χρόνια συνεχίζει την πορεία του και μετά τον θάνατο των ταμένων μαθητών και διαδόχων του Γιώργου Λαζάνη και Μίμη Κουγιουμτζή- καλλιτεχνικός διευθυντής του ο Διαγόρας Χρονόπουλος. Με προβλήματα ταυτότητας βέβαια… Το πνεύμα όμως του Κάρολου Κουν ζει. Στο «Θέατρο της οδού Φρυνίχου» τη Δευτέρα ανεβαίνει σε σκηνοθεσία Μαριάννας Κάλμπαρη η βασισμένη και εμπνευσμένη από ένα νεανικό ποίημά του παράσταση- μονόλογος «Καημός» που θα τον ερμηνεύσουν για επτά διήμερα επτά από τους πρωταγωνιστές- όλων των γενεών- που ανέδειξε το «Θέατρο Τέχνης». Ενώ στο Υπόγειο θα φιλοξενηθεί η παράσταση «Από της ζωής τα μέρη χάθηκαν οι ποιητές» που ανέβηκε τον Δεκέμβριο στο Αγρίνιο από το ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου σε σκηνοθεσία Βασίλη Νικολαΐδη: ένα μουσικοθεατρικό ρεσιτάλ- αφιέρωμα στον Κάρολο Κουν- με αποσπάσματα και τραγούδια του Μάνου Χατζιδάκι από θεατρικά έργα που παρουσιάστηκαν για πρώτη φορά στην Ελλάδα στο «Θέατρο Τέχνης», την κορυφαία, ίσως, περίοδό του 1946-1960-το οποίο ερμηνεύει η νεώτερη από τις σταθερές πρωταγωνίστριες του «Θεάτρου Τέχνης» που έβγαλε ο Κουν στη σκηνή, η Κάτια Γέρου. Και η οποία, φέτος το καλοκαίρι, συμπληρώνει τριάντα χρόνια στο θέατρο- τριάντα τέσσερα αφότου το γεύτηκε για πρώτη φορά.

Γεννήθηκε- κόρη στρατιωτικού- και έζησε μέχρι τα δεκάξι της στο Αγρίνιο. Ύστερα ήρθαν στην Αθήνα. Νομική, μεταπολίτευση, «Κνιτάκι», ασχολείται με τη μουσική- τραγουδάει υπέροχα- ώσπου περνάει στη θεατρική ομάδα του Πανεπιστημίου. «Για να μορφωθώ πήγα. Όχι γιατί είχα κάποια φλέβα».

Στο δρόμο, συνήθως, τη συναντώ πάνω σ΄ ένα παπί, με μπουφάν, αχτένιστη όταν βγάζει το κράνος… Τώρα κάθεται σταυροπόδι στον καναπέ. Ζεστή, αυθόρμητη, ανθρώπινη, ωραία φωνή που έχει βαθύνει με τα χρόνια…

Μάιος του ΄75 και ανεβάζουν στο Ηρώδειο «Κύκλο με την κιμωλία» του Μπρεχτ. Με δύο κορίτσια στο ρόλο της Γκρούσα στα δύο μέρη του έργου. Η Κάτια Γέρου θα είναι η πρώτη Γκρούσα. Ακόμα τη θυμάμαι. Ένας μίσχος. Την επόμενη χρονιά δίνει εξετάσεις στη δραματική σχολή του «Θεάτρου Τέχνης». Αυτό ήταν. «Όλα έγιναν λίγο τυφλά και τυχαία. Η αγάπη για το θέατρο σιγά σιγά ήρθε. Ήμουν άλλωστε ένα κλειστό και φοβισμένο παιδί». Το ΄79 μόλις αποφοιτά, ο Κουν τη ρίχνει στα βαθιά νερά: Κασσάνδρα στις «Τρωαδίτισσες» και Επίδαυρος. Ακόμα τη θυμάμαι με το στεφάνι του Διονύση Φωτόπουλου στο πανέμορφο κεφάλι- κορίτσι με σπάνια σκηνική φινέτσα, να δονείται.

Εκτός από τον Κάρολο Κουν δύο άνθρωποι τη σημάδεψαν στην πορεία της: ο Γιώργος Λαζάνης, ο μέντοράς της- «μου έδωσε- και όχι μόνο σε μένα- το εφόδιο της εσωτερικής ευκινησίας. “Έναν ψυχρό ρόλο οφείλετε να τον παίζετε με θερμοκρασία” έλεγε»- και ο ζωγράφος, σκηνογράφος και σκηνοθέτης, σύντροφός της στη ζωή εδώ και είκοσι ένα χρόνια Κυριάκος Κατζουράκης, με τον οποίο ιδιαίτερα και από τους πρώτους ευαισθητοποιήθηκαν, μέσα από παραστάσεις και την ταινία «Ο δρόμος προς τη Δύση», στο θέμα «μετανάστες»- «μαζί του έμαθα κάτι που διάβαζα αλλά ποτέ δεν θα το έκανα μόνη μου: πως ένας καλλιτέχνης μπορεί να πάει και σε άλλες μορφές τέχνης. Μόνον έτσι δεν θα γεράσει η ψυχή του».

Το «Θέατρο Τέχνης» βρίσκεται σε κάμψη. Υπάρχει περίπτωση να ανακτήσει την αίγλη του; «Εσωτερικά προβλήματα και αδυναμίες, μετά το θάνατο του Κουν, υπήρχαν και υπάρχουν. Και η κριτική σώζει ζωές. Αλλά ένα Χ που διαγράφει δεν κάνει καλό σε κανέναν.

Ένιωσα πολλές φορές αυτό το διάστημα στο “Θέατρο Τέχνης” σα να ζούμε σε εμπόλεμη ζώνη. Σαν να αποσιωπούνταν μεγάλα διαστήματα σοβαρής δουλειάς. Με βίαιες επεμβάσεις. Η έξωθεν υπερβολή έπαιξε κακό ρόλο. Δεν θα έπρεπε ο Λαζάνης, που έδωσε το αίμα του, να φύγει λυπημένος, στραπατσαρισμένος…

Το τοπίο γύρω μας αλλάζει. Προσωπικά έχω χάσει και τ΄ αυγά και τα καλάθια. Εύχομαι το “Θέατρο Τέχνης”, τώρα που δεν έχει και χρέη, να πάρει τον αυστηρά καλλιτεχνικό δρόμο».

Πώς νιώθετε ερμηνεύοντας αυτά τα κείμενα και τα τραγούδια που πρωτοακούστηκαν στο «Θέατρο Τέχνης»;

«Σαν να είμαι στην Κιβωτό του Νώε! Με όλα τα είδη που έπρεπε να διασωθούν. Κείμενα τόσο βαθιά ουμανιστικά! Που παίχτηκαν σε μια Ελλάδα του Εμφύλιου και μετά τον Εμφύλιο… Άνθρωποι που τους τσακίζει η ζωή… Αυτό κι αν είναι πολιτικό θέατρο! Πολιτικό είναι το καλό θέατρο. Πάντα!».

info

Από 5 Φεβρουαρίου στο «Θέατρο Τέχνης/ Υπόγειο (Πεσμαζόγλου 5, τηλ. 210-3228.706).