Το Πνεύμα του Τόνου

Ντοκουμέντα
Του Μάνου Ελευθερίου

«Από το Αρχείο της Ελληνικής Ραδιοφωνίας» ονομάζεται η σειρά των CD την οποία κυκλοφορεί η ΕΡΤ εβδομαδιαίως μαζί με το περιοδικό της. Δεν ξέρω πόσοι ακούν αυτά τα θεατρικά έργα με ξεχασμένους συγγραφείς, σκηνοθέτες και ηθοποιούς. Είναι όμως μία πρώτης τάξεως ηχητική «Σύνοψη» καθώς οι φωνές γνωστών ή αγνώστων (δυστυχώς από τότε), είναι ήχοι που έρχονται από τα χρόνια της νεότητάς μας. Τις ακούγαμε εκστατικοί από το «χειροκίνητο» ραδιόφωνο.

Τα ονόματα των συντελεστών ενός έργου του 1959 π.χ. είναι τελείως άγνωστα στις δύο νεώτερες γενιές. Οι περισσότεροι έχουν πεθάνει. Υπάρχουν έργα που από τους δέκα συντελεστές μόνο ένας ζει ακόμη, υπέργηρος, και που δεν νοιάζεται διόλου πλέον για αρχεία, χρησιμότητα των αρχείων για τους μέλλοντες μελετητές, ηχητικά ντοκουμέντα μιας εποχής. Τα θεωρούν όλα μνημόσυνα ζωντανών.

Δεν ξέρω (αλλά γιατί όχι;) αν η ηχητική αποτύπωση ενός θεατρικού έργου ανήκει στα χωράφια των θεατρικών κριτικών. Ίσως θα ΄πρεπε να γίνει μια τέτοια προσέγγιση. Σε πολλούς θα είναι χρήσιμη. Τα έργα βέβαια είναι πολλά. Ας γίνει επιλογή.

Εκτός και αν ένας από τους νέους θεατρολόγους ριχτεί στα βαθιά και αναλύσει τους ήχους μιας άλλης εποχής. Θα θαυμάσουν βέβαια την καλή, παλιά ορθοφωνία, αλλά θα τρομάξουν κιόλας από την πομπώδη απαγγελία ακόμη κι αν λένε καλημέρα. Τι να κάνουμε; Και κάτι άσχετο: ερωτάται ο απαχθείς κ. Παναγόπουλος: «Είσθε ανακουφισμένος τώρα που σας άφησαν;»!!!