Μια τελευταία ματιά στα θέματα SOS Παιδαγωγικών και Διδακτικής

Οι πτυχιούχοι εκπαιδευτικοί ετοιμάζονται πυρετωδώς για να πάρουν μέρος στον διαγωνισμό του ΑΣΕΠ για πρόσληψη εκπαιδευτικών στη δημόσια Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση.

«ΤΑ ΝΕΑ» για τη διευκόλυνση των δεκάδων χιλιάδων ενδιαφερομένων παρουσιάζουν βασικά θέματα SΟS στα Παιδαγωγικά που αποτελούν το πιο απαιτητικό τμήμα του διαγωνισμού, καθώς και τις τελευταίες οδηγίες για τους υποψηφίους.

Τα Παιδαγωγικά
Η δεύτερη θεματική ενότητα στην οποία εξετάζονται όλοι οι υποψήφιοι αφορά: 1) τη Γενική Διδακτική Μεθοδολογία- Παιδαγωγικά Θέματα και 2) την Ειδική Διδακτική και έχει ως σκοπό την αξιολόγηση των βασικών γνώσεων των υποψηφίων για να μπορούν:

α) να επιτελούν το διδακτικό και το οργανωτικό τους έργο σύμφωνα με:

τις γενικές αρχές της διδασκαλίας και τις σύγχρονες διδακτικές προσεγγίσεις των μαθημάτων της ειδικότητάς τους.

β) να είναι σε θέση να αντιμετωπίζουν κριτικά τη γνώση.

γ) να αντιμετωπίζουν στην πράξη προβλήματα της καθημερινής σχολικής ζωής.

δ) να βοηθούν τον μαθητή στην προσαρμογή του στο σχολείο και να συμβάλλουν θετικά στην ανάπτυξη της προσωπικότητάς του.

ε) να κατανοούν τον ρόλο του σχολικού θεσμού μέσα στην κοινωνία και την επίδραση που η τελευταία ασκεί σ΄ αυτόν.

Η εξεταστέα ύλη της δεύτερης θεματικής ενότητας περιλαμβάνει δύο επί μέρους θέματα για όλους τους κλάδους:

α) Γενική διδακτική μεθοδολογία και γενικά ψυχοπαιδαγωγικά θέματα που η εξεταστέα ύλη ορίζεται ίδια για όλους τους κλάδους.

β) Ειδική διδακτική του γνωστικού αντικειμένου κατά κλάδο και ειδικότητα.

Ειδικότερα:

Α. Η εξεταστέα ύλη του πρώτου θέματος αφορά τον τρόπο αντιμετώπισης, με μια γενική παιδαγωγική αντίληψη, ζητημάτων αγωγής και μάθησης, καθώς και βασικά γνωστικά στοιχεία ψυχοπαιδαγωγικής (που υπάρχουν σε όλα τα αντίστοιχα ψυχοπαιδαγωγικά βιβλία). Ειδικότερα:

α1. Με τη Γενική Διδακτική Μεθοδολογία επιδιώκεται να ελεγχθεί αν οι υποψήφιοι κατέχουν βασικές γνώσεις γύρω από τη μεθοδολογία της διδασκαλίας (προγραμματισμός, διεξαγωγή και αξιολόγηση).

α2. Τα γενικά ψυχοπαιδαγωγικά θέματα αναφέρονται:

1) στην πρακτική αντιμετώπιση ποικίλων ζητημάτων της καθημερινής σχολικής ζωής, όπως προβλήματα προσαρμογής και συμπεριφοράς στο σχολείο, προβλήματα μετάβασης από τη μια βαθμίδα στην άλλη, προβλήματα συμπεριφοράς στη σχολική τάξη και τον σχολικό χώρο, αμοιβές-ποινές μαθητών, κίνητρα, διαπροσωπικές σχέσεις, επικοινωνία και ψυχολογικό κλίμα στο σχολικό περιβάλλον, σχέσεις μεταξύ μαθητών – εκπαιδευτικών- γονέων, προβλήματα σχετικά με την παιδική ή την εφηβική ηλικία (ανάλογα με τη βαθμίδα), απλά μαθησιακά προβλήματα, κρούσματα νεανικής παραβατικότητας στο πλαίσιο του σχολείου, οικογενειακά ή προσωπικά προβλήματα των μαθητών και 2) σε γενικά παιδαγωγικά θέματα που αφορούν τη σχέση σχολείου και κοινωνίας, τον ρόλο του εκπαιδευτικού στο σύγχρονο σχολείο, τις επιδράσεις τού σχολείου στη διαμόρφωση της προσωπικότητας του ατόμου, τους εξωσχολικούς παράγοντες αγωγής και τα βασικά στοιχεία της δομής και λειτουργίας του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος.

η σχέση με τη μάθηση τροχοδρομείται μόνο με εξωτερικά κίνητρα όπως η βαθμολογία, η προοπτική εισαγωγής στο πανεπιστήμιο και η επαγγελματική αποκατάσταση, όπου βέβαια κάθε έννοια συλλογικότητας, πρωτοβουλίας και αυτενέργειας συντρίβεται.

Μιλάμε, βέβαια, για ένα σχολικό σύστημα που είναι σαφώς προσανατολισμένο όχι στο να ανακαλύπτει και να καλλιεργεί τις κλίσεις και τις δεξιότητες του διαφοροποιημένου μαθητικού πληθυσμού αλλά στο να επισημαίνει, να αξιολογεί, να κατακρίνει και να καταστέλλει τα λάθη, τις ανεπάρκειες και τα αρνητικά σημεία των τροφίμων του για τα οποία οι ίδιοι δεν είναι αποκλειστικά υπεύθυνοι.

Και εδώ ακριβώς βρίσκεται η ρίζα του κακού γιατί είναι διαπιστωμένο ότι τα παιδιά που σημειώνονται περισσότερο σε ζητήματα πειθαρχίας, αυτά που θέτουν προβλήματα προσαρμογής, είναι εκείνα που εμφανίζουν χαμηλή σχολική επίδοση και σχολική αποτυχία, είναι εκείνα που απ΄ όλα τα χρόνια της σχολικής τους ζωής δεν εσωτερικεύουν τίποτα άλλο από την πεποίθηση της ακαταλληλότητάς τους.

Είναι διαπιστωμένο ότι το παιδί που στιγματίζεται για τη σχολική του αποτυχία, η οποία, οδηγεί παράλληλα σε χαμηλή αυτοεκτίμηση, αναπτύσσει πολλές φορές επιθετική συμπεριφορά που λιπαίνεται διαρκώς στο έδαφος μιας σχολικής ιστορίας αποτυχιών ματαίωσης στόχων και απόρριψης.

Σε έρευνα της Φιλιώς Καλαμπαλίκη που πραγματοποιήθηκε σε 2.530 μαθητές από 52 Γυμνάσια και Λύκεια της Αθήνας φαίνεται καθαρά ότι οι μαθητές που εμφανίζουν παραβατική συμπεριφορά δηλώνουν σε μεγάλο βαθμό ότι οι καθηγητές τούς αδικούν συστηματικά, τους τιμωρούν πολύ συχνά και τους απορρίπτουν. Από τα δεδομένα της έρευνας γίνεται φανερό ότι για τα παιδιά αυτά το σχολείο προβάλλει ως χώρος καταπιεστικός, απειλητικός για την αυτονομία τους, χώρος διάψευσης προσδοκιών, αρνητικών εμπειριών, χώρος άσχετος με τα ενδιαφέροντά τους, πληκτικός και το κυριότερος εχθρικός για την εικόνα του εαυτού τους.

Στις περιπτώσεις αυτές, ο εκπαιδευτικός εκείνος που αγνοεί τις κοινωνικές προϋποθέσεις που προσδιορίζουν τη σχολική επίδοση και επιτυχία και εκδηλώνεται απέναντι σ΄ αυτά τα παιδιά με την απορριπτική βαθμολογία αλλά και με την περιφρόνηση και την υποτίμηση που πολλές φορές τη συνοδεύει, γίνεται ο αποδιοπομπαίος τράγος της μαθητικής αμφισβήτησης αφού ενσαρκώνει με «ζωντανό» τρόπο ό,τι χειρότερο υπάρχει για ένα μέρος του μαθητικού πληθυσμού: τις εξετάσεις και την αποτυχία, τη βαθμολογία και την απόρριψη, τις ποινές.