Πόση εξυπνάδα!

Η Παυλίνα Νάσιουτζικ είναι μια έξυπνη συγγραφέας. Στις Μαμάδες Βορείων Προαστίων (Μελάνι)- το πρώτο μυθιστόρημά της που την έκανε γνωστή στο ευρύ κοινό- «φωτογράφιζε» όλες τις γνωστές της και τις κορόιδευε για τα ήθη τους, ωστόσο ο τρόπος της, αν και δηλητηριώδης, δεν σήκωνε μήνυση. Στο Τόση λίγη αλήθεια.Η υπόθεση Νάσιουτζικ εκ των έσω (Μελάνι), επιδεικνύει την ίδια εξυπνάδα. Μιλάει με τη μεγαλύτερη κατανόηση, σχεδόν με συμπάθεια, για τον Παναγιώτη Διαμαντόπουλο ο οποίος το 1984 μήνυσε τον 62χρονο τότε συγγραφέα- πρόεδρο της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών, και επιχειρηματία πατέρα της για τον φόνο του δικού του πατέρα- και δικαιώθηκε. Όπως μιλά με σεβασμό και για τον δολοφονημένο,γ. γραμματέα τότε της ΕΕΛ, επίσης συγγραφέα, έμπορο και συνειδητό μέλος του ΚΚΕ. Σαν να ανήκαν σε διαφορετικό ανέκδοτο. Σαν να διαδραματίστηκε αλλού η «υπόθεση Νάσιουτζικ»- σε κάποια αθέατα κέντρα. Μόνο που όπως αποδείχτηκε έπειτα από έναν δικαστικό μαραθώνιο, ο οποίος διήρκεσε 9 χρόνια, η «υπόθεση» παίχτηκε μεταξύ τους, μεταξύ πνευματικών ανθρώπων του προοδευτικού χώρου, με πρωταγωνιστήτον Αθανάσιο Νάσιουτζικ, ο οποίος καταδικάστηκε ότι σκότωσε τον ομότεχνό του με 97 σφυριές στο κεφάλι. Δευτερότοκη κόρη του η συγγραφέας, έρχεται σήμερα, 15 χρόνια μετά την αμετάκλητη απόφαση, να ξαναγράψει την ιστορία του αναθεωρώντας την για να αποκαταστήσει τον θύτη, ως θύμα σκευωρίας. Χωρίς όμως να βουτάει στα βαθιά, χωρίς να ασχολείται με την επιχειρηματολογία της πολιτικής αγωγής ή να φέρνει στο φως νέα στοιχεία (όπως λ.χ. κάνει ο Τζέιμς Ελρόι στα βιβλία του), αλλά προσεγγίζοντας το θέμα από την «ανθρώπινη» πλευρά του, με την άνεση κατά συνέπειαν των ακροβατικών κινήσεων που της επιτρέπονται. Άλλωστε, έξυπνα τιτλοφορεί το βιβλίο της «μυθιστόρημα», και εμφανίζεται στις σελίδες του ως Ελβίρα- ενώ όλοι οι άλλοι, από τον θείο της Ζαφείρη μέχρι τον Βαγγέλη Ρωχάμη που προστάτευε, λέει, τον πατέρα της στον Κορυδαλλό, παρελαύνουν με τα πραγματικά ονόματά τους. Πόσω μάλλον όταν πρόκειται για διανοούμενους (Γ. Χειμωνάς, Λ. Αναγνωστάκη, Η. Πετρόπουλος κ.ά.), οι οποίοι και μόνο με την αύρα τους μπορούν να επηρεάσουν το αναγνωστικό κοινό. Ένα κοινό που δεν καλείται να σκεφτεί- δεν του δίνονται αρκετές πληροφορίες – αλλά να συγκινηθεί.

Σαν μέσα από κλειδαρότρυπα λοιπόν, ο αναγνώστης βλέπει λίγο από τη χρυσή γενιά της ΕΠΟΝ Θεσσαλονίκης (οι φίλοι του Α.Ν.), λίγο από τους αστούς που στήριξαν προπολεμικά την ανάπτυξη της περιφέρειας (ο πατέρας του Α.Ν. στις Σέρρες), λίγο από τον «φιλόσοφο» που έκρυβε ένα πιστόλι στη βιβλιοθήκη του και μπαινόβγαινε σε όλους τους κόσμους χωρίς να ανήκει σε κανέναν (ο Α.Ν.), λίγο από την προσέγγιση της αστυνομίας, τον πόλεμο των εμπειρογνωμόνων, τις αμφιταλαντεύσεις του ΚΚΕ και την αλληλεγγύη του λογοτεχνικού σιναφιού (στη διάρκεια της δίκης). Επίσης βλέπει πολύ από το συνωμοσιολογικό βιβλίο του Βασίλη Ραφαηλίδη- εκφραστή τότε στο «Έθνος» της θεωρίας της σκευωρίας (σ΄ αυτόν κυρίως «αναθέτει» η συγγραφέας τον αντίλογό της περί αποδιοπομπαίου τράγου που πλήρωσε τη διαφορετικότητά του)- και, τέλος, αρκετό από την πριγκηπέσα που σκοτώθηκε, όπως λέει, η ψυχή της (η ίδια στις εξομολογητικές στιγμές της). Όλο αυτό το υλικό συνδυάζεται ανορθολογικά με τέτοιο τρόπο- κάποιοι τον ονομάζουν λαϊκίστικο- ώστε ο αναγνώστης να μην κολλάει στα γεγονότα αλλά μόνο στις συνέπειές τους. Εκτός αν είναι πιο έξυπνος από τη συγγραφέα… Τι απαντά ο Παναγιώτης Διαμαντόπουλος; Δεν μπαίνει, λέει, σε διάλογο. Όμως ο συνήγορός του Νίκος Κωνσταντόπουλος κάνει εκ μέρους του την εξής δήλωση: «Η δολοφονία του Θανάση Διαμαντόπουλου ερευνήθηκε εξονυχιστικά απ΄ την ελληνική δικαιοσύνη, απασχόλησε το Μεικτό Ορκωτό Δικαστήριο, το Μεικτό Ορκωτό Εφετείο και τον Άρειο Πάγο κατ΄ επανάληψη. Η καταδικαστική απόφαση εις βάρος του Αθ. Νάσιουτζικ για ανθρωποκτονία από πρόθεση, είναι αμετάκλητη, από το 1993. Έκτοτε κανένα νεώτερο στοιχείο δεν προέκυψε από πουθενά, που να αμφισβητεί το κύρος αυτής της καταδικαστικής απόφασης, που την αποδέχτηκε και ο Αθ. Νάσιουτζικ, παραιτούμενος από την αίτησή του για αναίρεσή της στον Άρειο Πάγο. Απεναντίας προέκυψαν, μεταγενεστέρως, πολλές μαρτυρίες και στοιχεία που δεν είχε ούτε έχει νόημα η επίκλησή τους εκτός δικαστηρίου και μετά τη δικαστική διακρίβωση της ενοχής. Η πλευρά του θύματος σέβεται απολύτως τη μνήμη του Θαν. Διαμαντόπουλου αλλά και την τραγική κατάσταση του Αθ. Νάσιουτζικ. Γι΄ αυτό και δεν διανοήθηκε ποτέ να μετατρέψει την υπόθεση αυτή από ανθρώπινη δοκιμασία που σημάδεψε τον δημόσιο βίο σε μυθιστορηματικές, ψυχολογίζουσες και αυτοβιογραφικές εκδοχές αυθαίρετης μονομέρειας. Αν το βιβλίο γράφτηκε για συγγραφική εξάσκηση και προσωπικούς λόγους, δεν αφορά κανέναν άλλον παρά μόνον εκείνους που έτσι το προγραμμάτισαν. Αν όμως γράφτηκε για να στηρίξει, μετά τόσα χρόνια, την εκδοχή ότι η δίκη και καταδίκη Νάσιουτζικ αποτέλεσε σκευωρία, τότε επιχειρείται με τρόπο ηθελημένο η αντιστροφή της πραγματικότητας και η βάναυση προσβολή της αλήθειας. Σε μια τέτοια περίπτωση προσφέρεται και πάλι αρνητική υπηρεσία στον Αθ. Νάσιουτζικ, όπως κακή υπηρεσία του πρόσφερε και η συστηματική προσπάθεια που εξ αρχής αναπτύχθηκε συντονισμένα για να αποφύγει με κάθε τρόπο τη δικαστική ετυμηγορία. Ο τίτλος “Τόση λίγη αλήθεια” που έχει το βιβλίο είναι αποκαλυπτικός του περιεχομένου του».