Η φυλακή του μικροαστισμού

ΤΙ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΟΤΑΝ Η ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΑΠΟΔΡΑΣΗ
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΞΕΥΓΕΝΙΣΜΕΝΗ ΦΥΛΑΚΗ ΤΟΥ
ΦΙΛΗΣΥΧΟΥ ΜΙΚΡΟΑΣΤΙΣΜΟΥ ΕΙΣΒΑΛΛΕΙ
ΣΤΗ ΖΩΗ ΕΝΟΣ ΖΕΥΓΑΡΙΟΥ; ΣΤΟΝ ΣΥΝΑΡΠΑΣΤΙΚΟ
«ΔΡΟΜΟ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ» Ο
ΡΙΤΣΑΡΝΤ ΓΕΪΤΣ ΒΑΖΕΙ ΤΟ ΜΑΧΑΙΡΙ ΜΕΧΡΙ ΤΟ
ΚΟΚΑΛΟ ΤΩΝ ΠΙΟ ΟΔΥΝΗΡΩΝ ΒΕΒΑΙΟΤΗΤΩΝ
ΕΝΩ Η ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΤΑΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΣΑΜ ΜΕΝΤΕΣ ΚΑΘΗΛΩΝΕΙ ΜΕ ΤΗ ΔΡΑΜΑΤΟΥΡΓΙΚΗ ΤΗΣ ΕΝΤΑΣΗ
Το αποκάλεσαν «Σκηνές από έναν Γάμο» ή μυθιστορηματικό εφάμιλλο του «Ποιος φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ;». Από την πρώτη πάντως έκδοσή του, το 1961, ο Δρόμος της Επανάστασης, το πρώτο μυθιστόρημα του Αμερικανού Ρίτσαρντ Γέιτς (μόλις κυκλοφόρησε από τους Σύγχρονους Ορίζοντες), χαρακτηρίστηκε βίβλος της μεσαίας τάξης και αριστούργημα της σύγχρονης αμερικανικής μυθοπλασίας, που κατέτασσε τον συγγραφέα του μαζί με τους Φιτζέραλντ και Χέμινγουεϊ στους τρεις καλύτερους Αμερικανούς μυθιστοριογράφους του 20ού αιώνα. Ρεαλισμός, οξύνοια, σε πολλαπλά επίπεδα μυθοπλασία, σύνθετη αφηγηματική τεχνική, καθηλωτική περιγραφή και σκιαγράφηση χαρακτήρων, αλήθειες που πονούν και δεν οπισθοχωρούν, διαψεύσεις, αντιθέσεις και συμβιβασμοί που ναυαγούν, όλα ιστορημένα με ελάχιστο έλεος για τους αδύναμους μεσοαστούς ήρωες, αλλά δίχως ίχνος ηθικολογίας ή συναισθηματολογίας. Στο κινηματογραφικό εγχείρημα του βραβευμένου με Όσκαρ Σαμ Μέντες (United Ιnternational Ρictures), με τους Κέιτ Γουίνσλετ και Λεονάρντο ντι Κάπριο στους πρωταγωνιστικούς ρόλους, σε σενάριο Τζάστιν Χέιθ- ήδη με 4 υποψηφιότητες για Χρυσές Σφαίρες- ο «Δρόμος της Επανάστασης» ανατέμνεται με δραματουργική μαεστρία, αποκαλύπτοντας τα σαθρά θεμέλια του «μεγάλου συναισθηματικού ψέματος των (αμερικανικών) προαστίων», εκεί όπου οι ωραίοι επαναστάτες Χουίλερ ασφυκτιούν μέσα στην «τεράστια, αισχρή ψευδαίσθηση ότι οι άνθρωποι θα πρέπει να παραιτούνται από την αληθινή ζωή και να κατασταλάζουν όταν αποκτούν οικογένεια».

Αμερική, 1955, Κονέκτικατ: η Έιπριλ, νοικοκυρά και μητέρα, με καταπιεσμένες καλλιτεχνικές φιλοδοξίες (Γουίνσλετ) και ο Φράνκλιν Χουίλερ (Ντι Κάπριο), «με το ανιαρότερο επάγγελμα που θα μπορούσε κανείς να φανταστεί» σε τμήμα πωλήσεων μηχανών, βιώνουν στο όμορφο σπίτι στην οδό της Επανάστασης τις παλινδρομικές τροχιές μιας αυξανόμενης συζυγικής αντιπαράθεσης, που μετά τις τραυματικές ταλαντώσεις ανεξέλεγκτων καβγάδων φαίνεται ότι διατηρεί ακόμη την αναγκαία ελαστικότητα της σχέσης που αποκαθιστά τον συμβιβασμό. Εξιστορούμενο το οριακό αυτό συζυγικό μεταίχμιο, θα αρχίσει να αναδεικνύει, με αμείωτη αφηγηματική ένταση και ανελέητες περιγραφές, τις ψηφίδες που το αποτελούν, καθώς ο συγγραφέας συνενώνει στο αφηγηματικό παρόν τις αντανακλάσεις του παρελθόντος, ποντίζει δυσοίωνα προμηνύματα του μέλλοντος και κατασκευάζει προσεκτικά το κοινωνικό περιβάλλον και τα ανθρώπινα μέτρα σύγκρισης.

Από τη μια, «το σοκ της πραγματικότητας», η γενικευμένη επιθυμία για ησυχία και τάξη που εξαπλώνεται σαν παραλυτική πάχνη στην Αμερική της δεκαετίας του 1950, αυτή η τυφλή και με κάθε κόστος επιδίωξη της ασφάλειας και της καταναλωτικής ευημερίας- ό,τι ανέχτηκε και στήριξε τη διακυβέρνηση του Αϊζενχάουερ και το κυνήγι μαγισσών του Μακάρθι. Από την άλλη, τα ανθρώπινα παράγωγα του συστήματος- οι συμπαθείς γείτονες, οι εφησυχασμένοι συνάδελφοι, νεαρές γραμματείς στρατευμένες στη συντήρηση της ανδρικής ματαιοδοξίας, οι παρεκκλίνοντες και έτοιμοι να σταλούν ως ψυχικά παράφρονες στα ψυχιατρεία. «Μια τιποτένια, θεοκατάρατη μετριότητα» που αναδεικνύει ή χλευάζει (;) τη διαφορετικότητα των Χουίλερ, όσο παραμένουν «οδυνηρά ζωντανοί σ΄ έναν αποναρκωμένο και ετοιμοθάνατο πολιτισμό», όσο είναι ακόμη μαζί, για να επιδιώξουν με λαχτάρα τον εκπατρισμό!

«Στο Παρίσι, Φρανκ, στο Παρίσι…» θα προτείνει η Έιπριλ. Θα αντέξει όμως ο δεσμός της Έιπριλ και του Φρανκ στον κραδασμό της ιστορίας; Θα κάνουν την επανάσταση μαζί ή θα την κηρύξει ο ένας εναντίον του άλλου; Ο συγγραφέας είναι φθονερός και ο σκηνοθέτης άλλο τόσο.

Richard Υates

Ο ΔΡΟΜΟΣ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ

ΜΤΦ. ΕΡΡΙΚΟΣ ΜΠΑΡΤΖΙΝΟΠΟΥΛΟΣ, ΕΚΔ. ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΟΡΙΖΟΝΤΕΣ