Περιοδικά

Έγκλημα χωρίς τιμωρία
Του Κώστα Ρεσβάνη

Είκοσι χρόνια έχουν περάσει από την ανεξιχνίαστη δολοφονία του σπουδαίου πεζογράφου, μεταφραστή και ποιητή Κώστα Ταχτσή (1927-1988) και με αυτή την αφορμή η «Λέξη» αφιερώνει το νέο τεύχος της σ΄ αυτόν. Στους ΟΡΙΖΟΝΤΕΣ των «ΝΕΩΝ» ο Μανώλης Πιμπλής παρουσίασε διεξοδικά το αφιέρωμα. Εδώ θα περιοριστώ στην αφήγηση του Βασίλη Βασιλικού που αγγίζει την «αστυνομική» πλευρά της δολοφονίας. Γράφει:

«Είμαστε σε μια συναυλία στο Ηρώδειο με τη Βάσω. Περνά ο άγνωστος τότε Λάκης Λαζόπουλος και, με ένα χέρι που δεν θα ξεχάσω ποτέ το τρέμουλό του, μας λέει ότι σκότωσαν τον Κώστα Ταχτσή”. Πάει και η συναυλία, πάει και η πανσέληνος. Ένας φίλος μου Ιταλός δημοσιογράφος του περιοδικού Εspresso, μου λέει στο Παρίσι πως θέλει να ερευνήσει τα αίτια του θανάτου του Κώστα Ταχτσή. Είναι ο Gabrielle Ιnvemizzi, διάσημος σταρ- δημοσιογράφος, που βρίσκει πολλές αντιστοιχίες με τον προ τριετίας θάνατο του Παζολίνι. Τον διευκολύνω με διευθύνσεις και ονόματα, κατεβαίνει στην Ελλάδα, κάνει την έρευνα (επί τρεις εβδομάδες) και καταλήγει με ένα πεντασέλιδο άρθρο στο Εspresso (κυκλοφορίας 1.200.000 αντιτύπων) με την εντυπωσιακή είδηση ότι ο δολοφόνος του Κώστα Ταχτσή ήταν “μονόχειρ”. Όλα όσα έγραψε, άριστα τεκμηριωμένα, με ονόματα, καταθέσεις μαρτύρων κ.τ.λ.

Και τι έγινε; Είκοσι χρόνια πέρασαν κι ακόμη δεν ξέρουμε τίποτα. Η Ελληνική Αστυνομία, το Τμήμα Ηθών, η Γενική Ασφάλεια, κράτησαν σιγήν ιχθύος.

Γι΄ αυτό και η περίπτωση του θανάτου του Κώστα Ταχτσή ανήκει στις έρευνες των δεκαετιών που θα έρθουν. Όπως τώρα ξέρουμε ότι ο Καρυωτάκης αυτοκτόνησε για τις συνδικαλιστικές του πρωτοβουλίες στο χώρο των δημοσίων υπαλλήλων και τιμωρήθηκε γι΄ αυτό το λόγο από την τότε κυβέρνηση, έτσι κάποτε μπορεί να μάθουμε ότι και ο Κώστας Ταχτσής δολοφονήθηκε γιατί ήθελε να ρίξει λίγο φως στον συνδικαλισμό της Δημόσιας Παρένδυσης».

Μαζί με το τεύχος και CD όπου ο Σταμάτης Φασουλής διαβάζει θαυμάσια τρία διηγήματα του Ταχτσή.

ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΟ. Από το δυσεύρετο βιβλίο του Σπύρου Βαλέτα, «Επτά πληγαί της Ελλάδος» (1827), ο διευθυντής της «Πνευματικής Ζωής» Μιχάλης Σταφυλάς δημοσιεύει αποσπάσματα απολαυστικά και συνάμα διδακτικά. Μία από τις επτά πληγές, οι κοτζαμπάσηδες. Σημειώνει ο Μ. Σταφυλάς γι΄ αυτό το απόσπασμα:

«Ξεσκεπάζεται ο ρόλος των Ελλήνων κοτζαμπάσηδων στα χρόνια της Τουρκοκρατίας, αλλά και γενικότερα κάποιων που είχαν κάνει εμπόριο τον πατριωτισμό. Τον πρώτο καιρό, με ελεύθερη την Ελλάδα, η ζωή τους έγινε δύσκολη, αλλά δεν άργησαν να πάρουν τη θέση τους κάτω από τη διακυβέρνηση των ξένων βασιλιάδων και των ξένων “προστατών”, που έγιναν αφέντες στον τόπο μας».

ΗΛΕΙΑ. Είχαμε γράψει στη στήλη για τη ληστρική λαθραία υλοτομία στο περίφημο δρυοδάσος της Φολόης, στον Νομό Ηλείας. Με κάποια ελπίδα διαβάσαμε στο νέο τεύχος του περιοδικού «Φολόη» ότι ο δασάρχης Πύργου πήρε κάποια μέτρα για την πάταξη της λαθροϋλοτομίας. Σημειώστε ωστόσο μια φράση του δασάρχη: «Επισημαίνουμε επίσης το σημαντικό πρόβλημα της έλλειψης προσωπικού και μέσων που αντιμετωπίζουμε και αδυνατούμε πολλές φορές να έχουμε τόσο επαρκή φύλαξη και δίωξη των παραβατών, αλλά κυρίως να ανταγωνιστούμε τα μέσα που χρησιμοποιούν οι λαθροϋλοτόμοι»! (Θυμήθηκα τα λόγια ενός απελπισμένου λιμενικού σε κοντινό νησί, όταν του κατήγγειλα ότι κάποιοι χτύπησαν με δυναμίτες θαλάσσια περιοχή: «Τι να κάνουμε; Ξέρετε τι μηχανές έχουν αυτοί στα ταχύπλοά τους;»). Κράτος της ντροπής, στ΄ αλήθεια.

ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ. Η τριμηνιαία επιθεώρηση γύρω από την τέχνη του μυθιστορήματος, το γαλλόφωνο «Αtelier du roman» του Λάκη Προγκίδη, είναι πλέον σημείο αναφοράς στα λογοτεχνικά δρώμενα της Γαλλίας. Εκατό σελίδες από το νέο (55ο) τεύχος είναι αφιερωμένες στον Άγγλο συγγραφέα G. Κ. Chesterton (1874-1936). Το γιατί σ΄ αυτόν αιτιολογείται στο εισαγωγικό σημείωμα (μεταφράζω πρόχειρα): «Δεν είναι μόνο για να τιμήσει “έναν από τους σπουδαιότερους συγγραφείς της εποχής μας”, σύμφωνα με τα λόγια του Μπόρχες (…). Είναι γιατί τον θεωρούμε επίκαιρο: Κανένας συγγραφέας του 20ού αιώνα δεν έχει ερευνήσει τόσο πολύ τη χαίνουσα άβυσσο που έχει σκάψει σε κάθε ψυχή η ιδεολογία της προόδου. Άβυσσο από την οποία ξεπετάγεται- το διαπιστώνουμε κάθε μέρα όλο και περισσότερο- είτε ο άνθρωπος ο υποταγμένος στους απάνθρωπους παραλογισμούς της επιστήμης είτε ο στρατιώτης ο εκδικητής και καταστροφέας στο όνομα του Θεού του». Για τον τιμώμενο συγγραφέα της «Ορθοδοξίας» γράφει, μεταξύ άλλων, και ο Λάμπρος Καμπερίδης.

Στις τελευταίες σελίδες του τόμου, ο Προγκίδης αναλύει με ένα εξαιρετικό κείμενο το έργο ενός από τους πιο στοχαστικούς συγγραφείς μας, του Γιάννη Κιουρτσάκη.

ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

Η ΛΕΞΗ. Διον. Αιγινήτου 46, Αθήνα- 115 28, τηλ.: 210-7222.855

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΕΣΤΙΑ: Χατζοπούλου 49, Καλλιθέα- 176 71, τηλ.: 21 0-9588.333

ΦΟΛΟΗ: Ιλισού 20, Νίκαια- 184 50, τηλ.: 210-4922.020

ΑΤΕLΙΕR DU RΟΜΑΝ: Εditions Framarion, 87, quai P anhard-et-Levassor 75647 Ρ aris, tel.: 01 4051 3350