Ο Βενιζέλος γίνεται «μόδα»

Εκθέσεις, συμπόσια, ημερίδες, εκδόσεις. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος και το έργο του γίνονται «μόδα», ίσως και γιατί στο πρόσωπό του πολλοί αναζητούν τους ηγέτες που μας λείπουν
«Καμία άλλη προσωπικότητα της Νεώτερης Ελληνικής Ιστορίας δεν υπήρξε τόσο αινιγματική και αμφιλεγόμενη όσο ο Ελευθέριος Βενιζέλος», έγραφε η ιστορικός Λιλή Μακράκη στο έργο της «Ελευθέριος Βενιζέλος 1864-1910. Η διάπλαση ενός εθνικού ηγέτη» (Εκδ. Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης). Και συμπλήρωνε ότι «η πολυεπίπεδη μεταρρυθμιστική, επαναστατική και ηγετική σταδιοδρομία του Βενιζέλου δεν έχει ωστόσο φωτιστεί άπλετα».

Πάντως, για τον άνθρωπο που, όπως έγραψε ο Παντελής Πρεβελάκης, είχε το χάρισμα «να νιώθει την ψυχή του λαού να καίγει τα ρουθούνια του», υπάρχει σήμερα ένα ολοένα και αυξανόμενο ενδιαφέρον- εκδοτικό και όχι μόνον.

Το συμπόσιο «Ελευθέριος Βενιζέλος και πολιτιστική πολιτική» που οργανώνουν, Παρασκευή και Σάββατο (21-22 Νοεμβρίου), το Μουσείο Μπενάκη και το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών και Μελετών Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος, δεν είναι η μόνη ένδειξη. Το 2007 έγινε επίσης συμπόσιο για την κοινωνική πολιτική και το έργο του στον τομέα της Δημόσιας Υγείας.

Στις 3 Δεκεμβρίου, ο σερ Μάικλ Λιουέλιν-Σμιθ (πρώην πρέσβης του Ηνωμένου Βασιλείου στην Ελλάδα) θα μιλήσει στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών με θέμα «Ο πρωθυπουργός και ο ιστορικός: Ελευθέριος Βενιζέλος και Θουκυδίδης», ενώ ο ίδιος έχει ανακοινώσει ότι θα εκδώσει και βιογραφία του Βενιζέλου. «Ο κύριος λόγος που και ο Ελευθέριος Βενιζέλος αλλά και άλλοι πολιτικοί της νεώτερης Ελλάδας, όπως ο Καποδίστριας και ο Χαρίλαος Τρικούπης, προκαλούν όλο και εντονότερο ενδιαφέρον είναι η πενία ηγετών την εποχή που διανύουμε και η πτώση

ΙΝFΟ

«Σπουδές για τον Ελευθέριο Βενιζέλο» στο Μουσείο Μπενάκη (Πειραιώς 138, τηλ.: 210-3453.111) από αύριο έως 25 Ιανουαρίου. Συμπόσιο «Ελ. Βενιζέλος και πολιτιστική πολιτική», Παρασκευή και Σάββατο, στον ίδιο χώρο.

του κοινοβουλευτικού μας βίου», λέει στα «ΝΕΑ» ο καθηγητής Πολιτικής Ιστορίας Θάνος Βερέμης.

«Είτε πρόκειται για κοινοβουλευτικούς άνδρες (Βενιζέλος, Τρικούπης) είτε όχι (περίπτωση Καποδίστρια), και στις τρεις περιπτώσεις έχουμε πρότυπα χρηστών και ενάρετων ηγετών. Τονίζω ιδιαίτερα το “ενάρετος”, που αποτελεί ζητούμενο στη σημερινή Ελλάδα. Προσωπικά δεν θα διέκρινα ανάμεσα στους τρεις. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος υπήρξε ωστόσο ο πλέον χαρισματικός και σαγηνευτικός ηγέτης. Υπήρξε ουσιαστικά δημιουργός του νεώτερου ελληνικού κράτους όπως το ξέρουμε τον 20ό αιώνα», εξηγεί.

«Δεν ξεχωρίζω πάντως κανέναν από την τριάδα αυτών των πολιτικών ανδρών. Ο Καποδίστριας υπήρξε ο πιο ενάρετος από όλους, χωρίς κανένα ηθικό ψεγάδι, και κατέληξε το θύμα, ο “εσταυρωμένος” της νεώτερης Ελλάδας. Ο Χαρίλαος Τρικούπης υπήρξε ο πλέον κοινοβουλευτικός άνδρας (περισσότερο και από τον Βενιζέλο έβαλε τις βάσεις της κοινοβουλευτικής μας δημοκρατίας), ο περισσότερο τεχνοκράτης- ήταν και οικονομικός μεταρρυθμιστής- και θα έλεγα και ο πλέον έντιμος».

Ταυτόχρονα, πάντως, πρέπει να συνεκτιμήσουμε ότι ο Βενιζέλος διαθέτει πολύ ισχυρή τοπική βάση. Οι Κρητικοί είναι πολύ υποστηρικτικοί των δικών τους ανθρώπων. Δημιούργησαν μουσεία, ιδρύματα (το Ίδρυμα Ελευθέριος Βενιζέλος στα Χανιά είναι πολύ δραστήριο- και εκδοτικά). Δεν μπορεί κανείς παρά να συνυπολογίσει ότι το Μεσολόγγι και η Κέρκυρα, λ.χ., δεν επιδεικνύουν ανάλογο ζήλο», καταλήγει.


Ο γλύπτης και ο φίλος

«Πάντα χαμογελαστός, ευχάριστος, απλός, χωρίς καμία έπαρση ούτε σπουδαιοφάνεια. Ακόμα και ακίνητος έδινε την εντύπωση με τη στάση του ότι ήταν έτοιμος να κινηθεί». Έτσι περιέγραφε τον Ελευθέριο Βενιζέλο ο γλύπτης Γιάννης Παππάς, που είχε την ευκαιρία να τον γνωρίσει καλά από τα φοιτητικά του χρόνια, όταν ο ηγέτης ήταν εξόριστος στο Παρίσι και ως οικογενειακό φίλο αργότερα στην Αθήνα.

Πενήντα τέσσερα έργα του Παππά απαρτίζουν την έκθεση «Σπουδές για τον Ελευθέριο Βενιζέλο» που ανοίγει αύριο στο Μουσείο Μπενάκη, υπό την αιγίδα της Βουλής.

1913: Ο γλύπτης γεννιέται στην Κωνσταντινούπολη.

1930: Σπουδές Γλυπτικής και Νομικής στο Παρίσι, όπου κερδίζει χρυσό μετάλλιο στη Διεθνή Έκθεση. 1944-1952: Εργάζεται στην Αίγυπτο.

1953-78: Διδάσκει στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών.

1 960. Ολοκληρώνει τον πρώτο ανδριάντα του Βενιζέλου, κατόπιν διαγωνισμού. Δεν εκτέθηκε ποτέ.

1 962-1977: Ο δεύτερος ανδριάντας στο Ηράκλειο Κρήτης, ο τρίτος στο Πάρκο Ελευθερίας, ο τέταρτος στη Θεσσαλονίκη.

1 981-91. Φιλοτεχνεί τον πέμπτο ανδριάντα στη Βουλή.
Βροχή εκδόσεων

Ταυτόχρονα υπάρχει βροχή εκδόσεων: «Ο Ελευθέριος Βενιζέλος και η Κύπρος» (Πρακτικά Συνεδρίου, Καστανιώτης), «Ελευθέριος Βενιζέλος και συνταγματικές αναθεωρήσεις: από το χθες στο σήμερα» (Αντ. Ν. Σάκκουλας), «Η εκπαιδευτική πολιτική στα χρόνια του Ελευθερίου Βενιζέλου» (Ελληνικά Γράμματα)- τα δύο τελευταία προέκυψαν από ημερίδες και συνέδρια που διοργάνωσε το Ίδρυμα Ελευθέριος Βενιζέλος, με πρωτοβουλία του οποίου έχουν εκδοθεί περίπου είκοσι βιβλία για τον Κρητικό πολιτικό. Και βέβαια το συλλογικό έργο «Ο Ελευθέριος Βενιζέλος και η εποχή του» (που είχαν επιμεληθεί οι Θάνος Βερέμης, Ηλίας Νικολακόπουλος), το οποίο κυκλοφόρησε- με σημαντική επιτυχία- από «ΤΑ ΝΕΑ» σε συνεργασία με τα Ελληνικά Γράμματα.