Ύπνος για διάβασμα

ΜΠΟΡΕΙ Ο ΥΠΝΟΣ ΝΑ ΕΧΕΙ ΣΑΡΚΑ, ΑΙΜΑ ΚΑΙ ΦΩΝΗ; ΟΤΑΝ
Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΕΤΡΑΧΡΩΜΙΑ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΧΡΩΣΤΗΡΑ-
ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ- ΤΗΣ ΕΥΦΡΟΣΥΝΗΣ ΔΟΞΙΑΔΗ
ΣΥΝΑΝΤΑ ΤΟΝ ΑΙΝΙΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΑΜΕΣΟ ΛΟΓΟ ΤΟΥ
ΒΑΓΓΕΛΗ ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΙΔΗ, ΜΠΟΡΕΙ
Του έστηνε καρτέρι για χρόνια, μας λέει ο πρωταγωνιστής και αφηγητής του διηγήματος. Τον έψαχνε με πάθος ανάμεσα σε βράχους και χορταριασμένες πλαγιές. Τον αναζητούσε στις αφηγήσεις του αλαφροΐσκιωτου δασοφύλακα και του «Μπέμπη του βλαμμένου». Τον ξέχασε με το πέρασμα του χρόνου. Και τον ξαναβρήκε εκεί που είχε σταματήσει συνειδητά να τον αποζητά. Μπορεί η περιγραφή να μοιάζει με αίνιγμα. Αλλά ταιριάζει με το ύφος και τη γεμάτη γρίφους δίγλωσση έκδοση (ελληνικά- αγγλικά), που ξετυλίγεται σαν φυσαρμόνικα καθρεφτίζοντας λόγο και εικόνα με ένα θέμα άπιαστο: τον ύπνο.

Θέμα από τα δύσκολα στην τέχνη. Ίσως επειδή έχουν πάρει όλη τη δόξα τα όνειρα, οι στιγμές εκείνες που ο ύπνος αποκτά μνήμη και που το παράλογο μπορεί να φανεί λογικό, δίνοντας μια ώθηση στην εξέλιξη του μύθου. Κι όμως, «ο ύπνος τονώνει τη μνήμη, ελευθερώνει τα όνειρα, ανανεώνει τη σάρκα, παρέχει τόσο θάνατο όσο χρειάζεται η ζωή», επισημαίνει η ζωγράφος Ευφροσύνη Δοξιάδη, που είχε και την ιδέα του εγχειρήματος.

Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Η ζωγράφος των «Φαγιούμ» κλωθογυρίζει στο μυαλό της για τρεις δεκαετίες την εικόνα του θεού Ύπνου όπως τον είδε σε ένα χάλκινο ελληνιστικό άγαλμα. Ώσπου αποφάσισε να κάνει το αόρατο ορατό πάνω στον καμβά της. Και έφτιαξε εννέα ολόσωμα πορτρέτα του, που τα εξέθεσε πέρυσι στην Αίθουσα Τέχνης Αθηνών. Οι ιδέες και οι σκέψεις της μπήκαν στη μία όψη της έκδοσης που αποτέλεσε τον κατάλογο της έκθεσης, αλλά βεβαίως λειτουργεί και ως αυτόνομο βιβλίο. Ξετυλίγοντας τη μία όψη της φυσαρμόνικας, η μορφή του θεού Ύπνου, άλλοτε με λευκό πανί και άλλοτε με καθρέφτη, άλλοτε βγαίνοντας από τη θάλασσα, αλλά τελικά θριαμβευτής, συνυπάρχει με το μεστό κείμενο της ζωγράφου σε μια σύνθεση

Ευφ. Δοξιάδη, Β. Χατζηγιαννίδης,

ΥΠΝΟΣ

ΕΚΔ. ΡΟΔΑΚΙΟ, ΜΤΦ. Α-Μ. SΤΑΝΤΟΝ ΙFΕ, ΣΕΛ. 64, ΤΙΜΗ. 20 ΕΥΡΩ

που αλληλοτροφοδοτείται.

Την ανατροπή κάνει η άλλη όψη της φυσαρμόνικας. Εκεί όπου ο μάστορας του λόγου Βαγγέλης Χατζηγιαννίδης καταφέρνει να καταθέσει μία αλληγορική ιστορία με πρωταγωνιστή τον θεό Ύπνο. Προσωπικές αναζητήσεις, απωθημένα που εμφανίζονται με την πρώτη αφορμή, μνήμες που ξυπνούν και αλήθειες που δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν εύκολα έρχονται στο φως μέσα από ένα κείμενο που παραπέμπει σε κατ΄ επίφαση εξομολόγηση. Κατ΄ επίφαση, καθώς στην πρώτη της ανάγνωση μπορεί να μοιάζει απλώς περιγραφική, στο βάθος της όμως κρύβει πολλαπλές αναγνώσεις.