Περιοδικά

Ακρωτήρι Θήρας: Σαράντα χρόνια ανασκαφές
, Του Κώστα Ρεσβάνη

«Όχι το χάδι σου/ ούτε και τα γλυκά σου μάτια/ η φούστα σου και λίγο ο αστράγανος» (ποίημα της Μαρίας Λαϊνά που δημοσιεύεται στο νέο «Εντευκτήριο»)
Oυδείς γνωρίζει ύστερα από πόσες γενιές θα σταματήσουν οι ανασκαφές στη Θήρα, ιδιαίτερα στο Ακρωτήρι! Αυτό κατάλαβα, διαβάζοντας τα εξαιρετικά κείμενα της ετήσιας έκδοσης «ΑΛΣ» που εκδίδει η Εταιρεία Στήριξης Σπουδών Προϊστορικής Θήρας και που είχε την ευγένεια να μου στείλει η αρχαιολόγος και μέλος της συντακτικής επιτροπής Αναστασία Δεβετζή. Δύο κείμενα με οδήγησαν στο- αυθαίρετο- συμπέρασμα που σημείωσα στην αρχή:

1) Το εκτενές άρθρο του διευθυντή των ανασκαφών Ακρωτηρίου Θήρας Χρ. Γ. Ντούμα, με τον τίτλο «40 χρόνια», όσα χρόνια δηλαδή διαρκούν οι συνεχείς ανασκαφικές εργασίες. Η τρομακτική έκρηξη του ηφαιστείου το 1630 π.Χ. έθαψε μεταξύ άλλων και την πόλη του Ακρωτηρίου και συνέβαλε ώστε να διατηρηθούν τα πάσης φύσεως ευρήματα. Απόλαυσα την αναδρομή του Χρ. Γ. Ντούμα στον χώρο ενός από τα σημαντικότερα μνημεία του κόσμου, την τεχνολογική πρόοδο της αρχαιολογίας, αλλά και τη συμμετοχή άλλων- πολλών- επιστημών στην εξέλιξή της. Παλαιά στοιχεία αναιρούνται, προκύπτουν νέα, αυτό το γοητευτικό ταξίδι δεν έχει τέλος… 2) Το άρθρο του Ανδρέα Γ. Βλαχόπουλου που ασχολείται με ένα ερώτημα καίριο για την ιστορική εξέλιξη της Θήρας: Πόσα χρόνια ή πόσους αιώνες μετά την καταστροφική έκρηξη του ηφαιστείου κατοικήθηκε πάλι το νησί; Η μοναδική έως σήμερα γνωστή εγκατάσταση που βεβαιώνει την κατοίκηση του νησιού μετά την έκρηξη, σημειώνει ο Βλαχόπουλος, εντοπίζεται στον Μονόλιθο της ανατολικής ακτής της Θήρας και χρονολογείται στον τελευταίο μυκηναϊκό αιώνα (12ος αι. π.Χ.), πέντε αιώνες δηλαδή μετά την καταστροφή. Το «έως τώρα» του αρχαιολόγου σημαίνει ότι κι αυτή η περιπέτεια δεν θα τελειώσει εύκολα. Για όσους αγαπούν να διαβάζουν βατές αρχαιολογικές έρευνες που περιέχουν στοιχεία σύγχρονης λαογραφίας, συνιστώ το πολυσέλιδο κείμενο- με «ομιλούσες» φωτογραφίες- της αρχαιολόγου Μαρίας Π. Μπελογιάννη. Αφού μας πληροφορήσει ότι η καλαθοπλεκτική τέχνη, τόσο στον Παλαιό όσο και στον Νέο Κόσμο, μας πάει 11.000 χρόνια πίσω, αναπτύσσει την έρευνά της «Η καλαθοπλεκτική, τέχνη διαχρονική, και τα προϊόντα της στο προϊστορικό Ακρωτήρι». Μην εμπλακούμε σε λεπτομέρειες, μια φράση μόνο της συγγραφέως: «Όταν σήμερα παρακολουθούμε έναν καλαθοπλέκτη να κατασκευάζει κάποιο πλεκτό σκεύος, μπορούμε να γυρίσουμε με τη σκέψη μας χιλιάδες χρόνια πίσω και να δούμε τον πανάρχαιο πρόγονό του να δημιουργεί με την ίδια ακριβώς τεχνική».

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ. Απολύτως δίκαια, κατά τη γνώμη μου, το «Εντευκτήριο» του Γιώργου Κορδομενίδη συγκαταλέγεται μεταξύ των κορυφαίων λογοτεχνικών περιοδικών της χώρας. Με επιλεγμένη ύλη από την πρώτη έως την τελευταία σελίδα, με κείμενα παλαιότερων και νέων λογοτεχνών, με καθαρή, σύγχρονη σελιδοποίηση, και αυτό το τεύχος προσφέρει πολλά στον αναγνώστη, στην ελληνική λογοτεχνία και όχι μόνο. Μοιραίως επιλέγω ελάχιστα, αδικώντας πολλά. Στις πρώτες σελίδες του περιοδικού δημοσιεύεται απόσπασμα από το ανέκδοτο μυθιστόρημα «Μαμά, φοβάμαι» της Στέλλας Βογιατζόγλου, που πέθανε πρόσφατα (1950- 2008). Η Ελένη Κοσμά και ο Στέργιος Μήτρας παρουσιάζουν τον επιστολογράφο Φλωμπέρ με αφορμή την έκδοση στο εξωτερικό του πέμπτου και τελευταίου τόμου της Αλληλογραφίας του. Η ποίηση έχει, όπως πάντα, ξεχωριστή θέση. Νέα ποιήματα λοιπόν από τη Μαρία Λαϊνά, τον Γιώργο Μαρκόπουλο, τον Χάρη Βλαβιανό, τον Γιάννη Γκούμα, τον Ιωσήφ Βεντούρα, τον Δημήτρη Λεοντζάκο, τη Δήμητρα Κοτιώνη, τη Γιώτα Αργυροπούλου και τον Αλβανό μετανάστη Λουάν Τζούλις. Το τεύχος αρχίζει με ένα νέο πεζό ποίημα του Ντίνου Χριστιανόπουλου, εμπνευσμένο από το μπρούντζινο γλυπτό κεφάλι του Ρωμαίου αυτοκράτορα Αλέξανδρου Σεβήρου, που βρίσκεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης. Ιδού: «Όταν στους πρόποδες του Ολύμπου βρέθηκε το μπρούντζινο κεφάλι του Αλέξανδρου Σεβήρου- που λέγεται ότι τον ξεπάστρεψαν μικρό γιατί ήταν κρυπτοχριστιανός- κατάλαβα καλύτερα τι υποδαύλιζε το πάθος μου για επηυξημένη ομορφιά. Ετούτο το κεφάλι έχει κάτι το μοναδικό, καθώς συνδυάζει αρμονικά αρχαία ελληνική ομορφιά, ρωμαϊκό δυναμισμό και αρρενωπότητα και, τέλος, μια βουδιστική εσωστρέφεια και γαλήνη. Αυτά τα τρία ενωμένα δεν τα ΄δα πουθενά αλλού. Κι αναρωτιέμαι: ποια άλλη άραγε ομορφιά, πιο δυνατή, μένει ακόμα να με γονατίσει;».

Απολαύστε την ύλη των εκατόν ενενήντα σελίδων του «Εντευκτηρίου».

ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

ΑΛΣ: Θόλου 1 0, Αθήνα, τηλ.: 21 0-321 6.902

ΕΝΤΕΥΚΤΗΡΙΟ: Τ.Θ. 50011, Θεσσαλονίκη- 54013, τηλ.
231 0-279.607