Μεγάλες προσδοκίες, τέλος!

«ΤΟ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΤΑΞΙΔΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΛΙΓΟΤΕΡΟ
ΔΗΜΟΦΙΛΕΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑΤΑ
ΜΟΥ ΑΛΛΑ ΚΙ ΕΚΕΙΝΟ ΓΙΑ ΤΟ ΟΠΟΙΟ
ΧΑΙΡΟΜΑΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΠΟΥ ΕΓΡΑΨΑ». Ο Ε.
Μ. ΦΟΡΣΤΕΡ ΓΡΑΦΕΙ ΕΝΑ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ
ΕΝΗΛΙΚΙΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΕΙΧΝΕΙ ΠΩΣ ΚΑΤΑΠΟΝΤΙΖΟΝΤΑΙ
ΟΙ ΜΕΓΑΛΕΣ ΠΡΟΣΔΟΚΙΕΣ
Υψηλές προσδοκίες και χθαμαλά επιτεύγματα. Με τα χρόνια, τα αδιάλλακτα πιστεύω μας προσαρμόζονται σε νέα δεδομένα. Η επιλογή των ανθρώπων, με τους οποίους επιλέγουμε να πορευτούμε, αποδεικνύεται κρίσιμη. Αυτοί γίνονται το μέτρο και ο καθρέφτης μας.

Στο ποίημά του Εpipsychidion o Σέλλεϋ μιλά για τη λανθασμένη επιλογή συντρόφου και φίλων στη ζωή ενός ανθρώπου. Ο Ε.Μ. Φόρστερ διαλέγει έναν στίχο από το ποίημα του Σέλλεϋ και με αυτό τιτλοφορεί το μυθιστόρημά του.Το πιο μεγάλο ταξίδι που μεταφράζεται για πρώτη φορά στα ελληνικά, καταγράφεται ως απλή ιδέα στο ημερολόγιό του το 1904 και εκδίδεται το 1907.

Ο Φόρστερ (1879-1972) έγραψε μυθιστορήματα, διηγήματα, δοκίμια, λιμπρέτα. Το πιο μεγάλο ταξίδι υπήρξε το δεύτερο μυθιστόρημά του. Δεν γνώρισε τρανταχτή επιτυχία, όπως τα επόμενα. Ο σκηνοθέτης Τζέιμς Άιβορι αγάπησε τα βιβλία του Φόρστερ και τα μετέφερε στη μεγάλη οθόνη κρατώντας κάτι από την αύρα της εποχής και την κεντημένη αφήγηση του Φόρστερ ( Δωμάτιο με θέα,Μωρίς,Ηowards Εnd).Το πέρασμα στηνΙνδία μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο από τον Ντέιβιντ Λιν.

Στο Κέιμπριτζ
Ο Φόρστερ έζησε μια άνετη συγγραφική ζωή χάρη στο κληροδότημα μίας θείας του. Σπούδασε στο Κέιμπριτζ, έγινε μέλος της λογοτεχνικής ομάδας του Μπλούσμπερι. Στα καθ΄ ημάς ο Φόρστερ υπήρξε ο συγγραφέας που σύστησε τον Καβάφη στο αγγλόφωνο κοινό. Η ομοφυλοφιλία του Φόρστερ, τεχνηέντως καλυμμένη στα μυθιστορήματά του, αποκαλύπτεται στο έργο του Μωρίς. Ο συγγραφέας προστάτεψε τον εαυτό του από τη σεμνοτυφία της εποχής και δημοσίευσε το εμβληματικό έργο του για τον ομοφυλοφιλικό έρωτα μετά θάνατον. Το πιο μεγάλο ταξίδι είναι ένα ιδιότυπο μυθιστόρημα ενηλικίωσης. Παρακολουθεί τη μετάλλαξη ενός ανθρώπου μέσα από το νεανικό γάμο και τις επιλογές της ζωής που μεταστρέφουν- ή μάλλον διαστρέφουν- τα φοιτητικά του πιστεύω. Η αφήγηση ξεκινά με μια ολοζώντανη σκηνή σε ένα κολέγιο στο Κέιμπριτζ. Ο Άνσελ, ευφυής φοιτητής φιλοσοφίας και ο χωλός Ρίκι, μαζί με μια χορεία συμφοιτητών, συζητούν για την αντικειμενική πραγματικότητα. Αίφνης, εισβάλλει στο φοιτητικό δωμάτιο η όμορφη Άγκνες Πέμπροουκ, οικογενειακή φίλη του Ρίκι. Η Άγκνες είναι πασιχαρής. Έχει αρραβωνιαστεί με τον Τζέραλντ, έναν αθλητή, που βασάνιζε τον Ρίκι στο σχολείο. Ατυχώς, ο Τζέραλντ σπάει τον αυχένα του σε ποδοσφαιρικό αγώνα. Η απαρηγόρητη Άγκνες στρέφεται στον Ρίκι. Ο χωλός δεν πιστεύει στην τύχη του. Παντρεύεται την κοπέλα.

Η συζυγική ζωή συνεπάγεται αλλαγές. Ο Ρίκι εργάζεται μαζί με τον μεγαλύτερο αδελφό της Άγκνες, τον επικίνδυνα καθωσπρέπει Χέρμπερτ, σε ένα ιδιωτικό σχολείο. Απομακρύνεται από τους φίλους του, συμμαχεί με τον Χέρμπερτ. Τα παλιά του πιστεύω εγκαταλείπονται στην πράξη. Ο Ρίκι στεγνώνει. Χάνει τα ηθικά του ερείσματα.

Παράλληλα με το διδακτικό του έργο, ο Ρίκι παλεύει να σταθεί ως συγγραφέας. Όμως τα διηγήματά του θεωρούνται σκοτεινά για το ευρύ κοινό. Η πληθώρα των συμβολισμών δυσκολεύει την πρόσληψή τους από τις κυρίες και τους ελαφρώς μορφωμένους κυρίους. Στο μεταξύ, ένα καλά κρυμμένο οικογενειακό μυστικό αποκαλύπτεται και ταράζει την τακτοποιημένη ζωή του Ρίκι. Σοβαρά ηθικά διλήμματα τίθενται με ονοματεπώνυμο και ο Ρίκι καλείται να ξεκαθαρίσει τη θέση και τη στάση του.

Οι εμμονές
Στον αντίποδα του Ρίκι, ο Στίβεν Γόναμ, ένας αγρότης με ελεύθερη σκέψη και προσωπική ηθική, δοκιμάζει τη δημόσια στάση του ήρωα και την αντοχή των ιδεών του. Το βιβλίο περιέχει όλες τις εμμονές του συγγραφέα, τις οποίες εντοπίζουμε στα μεταγενέστερα μυθιστορήματά του: τις άδικες ταξικές διακρίσεις, την υφέρπουσα- παρά ταύτα δεσπόζουσα- σεξουαλικότητα,

Εdward Μorgan Forster

ΤΟ ΠΙΟ ΜΕΓΑΛΟ ΤΑΞΙΔΙ

ΜΤΦ. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΑΛΤΑΜΠΑΣΗΣ ΕΚΔ. ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ, 2008 ΣΕΛ. 396, ΤΙΜΗ: 19 ΕΥΡΩ

τον συμβολισμό τοπίων και πράξεων, τον μυστικισμό. Το μυθιστόρημα είναι γέννημα της εποχής του. Αποτυπώνει τον αναβρασμό των ιδεών της περιόδου, κατά την οποία γράφτηκε: Τον προβληματισμό για το τι είναι ηθικό σε μια άκρως ταξική κοινωνία. Το ερώτημα αν η σύμβαση του γάμου καταρρακώνει την προσωπικότητα των συζύγων. Την απορία αν με την ενηλικίωση του ατόμου κάμπτονται οι αντιστάσεις και παραλύει η ιδεολογία του.

Στο προλογικό του σημείωμα ο συγγραφέας προλαβαίνει με χιούμορ τις αντιρρήσεις: μιλά για τους πολλούς συμπτωματικούς θανάτους, αλλά και για στοιχεία που μπορεί να σκανδαλίσουν τους αναγνώστες της εποχής. Η μετάφραση αναδεικνύει τον αφηγηματικό ρυθμό και την προσεγμένη γλώσσα του κειμένου.