ΟΙ ΕΡΩΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ

Τα Γράμματα στον «Ελικώνα» μας μεταφέρουν στο Βερολίνο του 1922, όταν έρχεται στην πόλη η 29χρονη Μαρίνα με την κόρη της, Αριάδνη.

Στους κόλπους των Ρώσων εμιγκρέδων επικρατεί εκδοτικός αναβρασμός. Ο «Ελικών» είναι ένας μικρός εκδοτικός οίκος του Αβραάμ Βισνιάκ (1895-1944) που έχει μόλις φιλοτεχνήσει μια ποιητική συλλογή της Τσβετάγεβα ( Χωρισμός ), πριν από την άφιξή της. Ακολουθεί η γνωριμία τους, η ανάθεση μιας μετάφρασης από τα γερμανικά που δεν πραγματοποιήθηκε (Οι Φλωρεντινές νύχτες του Χάινε), ένα σύντομο «εγκεφαλικό ειδύλλιο»- έτσι χαρακτηρίζει η ίδια τα διάπυρα πάθη που την καθηλώνουν για λίγο σε μία ομοφυλόφιλη ή ετεροφυλόφιλη ιδανική σχέση. Ο Βισνιάκ είναι λοιπόν ο παραλήπτης των ερωτικών επιστολών που γράφονται τον Ιούνιο και τον Ιούλιο εκείνου του βερολινέζικου καλοκαιριού. Όταν, κατά το πρωτόκολλο αυτών των εγκεφαλικών περιπετειών, επέρχεται η «ρήξη», η Μαρίνα («δραστήρια, αποφασιστική, κατακτητική, απείθαρχη, γυναίκα με αρρενωπή ψυχή», την περιγράφει ο Παστερνάκ) ζητά να της επιστραφούν τα (αναπάντητα) γράμματά της και διάφορα σημειωματάρια, τετράδια με ποιητικά της σχεδιάσματα και άλλα γραπτά της που βρίσκονταν στα χέρια του «Ελικώνα».

Αυτές οι επιστολές (εννέα δικές τηςτη δέκατη την κράτησε ο παραλήπτης – και μία δική του, απαντητική, τον Οκτώβριο του 1922, όταν εκείνη βρίσκεται ήδη στην Πράγα), γραμμένες στα ρωσικά, μεταφράζονται από την ίδια στα γαλλικά δέκα χρόνια αργότερα, όταν η οικογένεια Εφρόν είναι πλέον εγκατεστημένη στα παρισινά προάστια. Τούτο το αυτομεταφραστικό πείραμα συμπληρώνεται από έναν Επίλογο και από την αφήγηση της τελευταίας συνάντησής της με εκείνον τον βερολινέζικο «έρωτα», μια παραμονή Πρωτοχρονιάς, σε παρισινά σαλόνια («Η τελευταία φλωρεντινή νύχτα»)- η κατάληξη είναι σχεδόν κωμική: η Τσβετάγεβα δεν αναγνωρίζει καν τον νεαρό που την είχε αναστατώσει πέντε χρόνια νωρίτερα ή, τουλάχιστον, έτσι αφήνει να εννοηθεί. Το τελικό αποτέλεσμα είναι ένα μικρό επιστολικό μυθιστόρημα. Το βιβλιαράκι που έχουμε στα χέρια μας και μεταφράστηκε για πρώτη φορά στα ελληνικά.