Άκουσε το γέλιο του Θεού

ΚΑΝΕΝΑΣ ΑΛΛΟΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ ΤΟΥ
20ούΑΙΩΝΑ ΔΕΝ ΕΣΚΥΨΕ ΟΣΟ Ο
ΤΣΕΣΤΕΡΤΟΝ ΠΑΝΩ ΣΤΟ ΨΥΧΙΚΟ
ΧΑΣΜΑ ΠΟΥ ΑΦΗΝΕΙ ΣΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ
Η ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΟΔΟΥ.
ΧΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΟΠΟΙΟ ΞΕΠΗΔΟΥΝ
ΑΠΟ ΤΗ ΜΙΑ ΜΕΡΙΑ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ
Ο ΥΠΟΤΑΓΜΕΝΟΣ ΣΤΙΣ
ΑΠΑΝΘΡΩΠΕΣ ΠΑΛΑΒΟΜΑΡΕΣ
ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ, ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΗ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΕΚΔΙΚΗΤΗΣ ΚΑΙ ΕΞΟΛΟΘΡΕΥΤΗΣ ΣΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΤΟΥ
Γεννήθηκε το 1874 σε μια γειτονιά του Λονδίνου. Γαλλοσκωτσέζικης καταγωγής. Πέθανε 62 χρόνων, το 1936. Έκτοτε μισοξεχάστηκε. Στην κυριολεξία. Ήτοι ξεχάστηκε ένα κομμάτι του έργου του, ενώ ένα άλλο έγινε τόσο γνωστό και αγαπήθηκε τόσο πολύ που έφθασε μέχρι τον κινηματογράφο. Ο Γκίλμπερτ Κιθ Τσέστερτον έγραψε περίπου πενήντα αστυνομικές ιστορίες με ήρωα όχι έναν επαγγελματία ιδιωτικό αστυνομικό αλλά έναν ιερέα, τον Πατέρα Μπράουν. Κάθε φορά που τυχαίνει ένα έγκλημα εξαιρετικά μυστήριο, όλοι προσβλέπουν στις θαυμαστές και μοναδικές ικανότητες τούτου του ανήκουστου ντετέκτιβ. Ο καλοσυνάτος και χαρούμενος ιερέας δεν λαθεύει ποτέ. Όπλα του; Η ποίηση και το χιούμορ. Ο Τσέστερτον δημοσίευσε τις ιστορίες του Πατέρα Μπράουν σε πέντε συλλογές από το 1911 έως το 1935. Όλες μεταφράστηκαν αμέσως σε πάμπολλες γλώσσες και βέβαια και στα γαλλικά. Φέτος, στη Γαλλία οι Εκδόσεις Οmnibus συγκέντρωσαν τούτες τις απρόσμενες για το είδος αστυνομικές περιπέτειες σ΄ έναν τόμο χιλίων διακοσίων σελίδων, με τίτλο Οι αστυνομικές έρευνες του Πα τέρα Μπράουν. Η γοητεία που ασκούν στον αναγνώστη οι παράδοξοι αλλά πάντα εύστοχοι συνειρμοί του Πατέρα Μπράουν μπροστά στα δυσεπίλυτα αστυνομικά αινίγματα που αντιμετωπίζει, είναι μοναδική και ανεπανάληπτη. Αυτή και μόνο αρκεί για να συμπεριληφθεί ο δημιουργός του στους μεγάλους ανά τους αιώνες συγγραφείς. Θα ήταν όμως, σκέφτομαι, κρίμα να πέσει στην αφάνεια το υπόλοιπο έργο του. Θα ήταν κρίμα, όχι τόσο γιατί θα παραβιαζόταν η υποτιθέμενη λογοτεχνική δικαιοσύνη, αλλά γιατί ο σημερινός αναγνώστης, ζώντας τον κόσμο της αδηφάγας και αδίστακτης πλουτοκρατίας και της, ως εξ αντιδιαστο- λής, έξαρσης του θρησκευτικού φανατισμού, θα στερούνταν ένα έργο που το έχει ανάγκη όσο κανένα άλλο. Οι πηγές του Τσέστερτον; Αμόλυντες από τις αντι-ανθρωπιστικές σοφιστείες τού αιώνα μας, τις πρωτοπορίες επί χάρτου και τη λατρεία της τέχνης ως αντίδοτου της ανίας. Η πρώτη: το παιδικό βλέμμα τού θαυμάζειν- όταν το παιδί ήταν ακόμα παιδί και όχι ο πρώτος και καλύτερος καταναλωτής. Η δεύτερη: το ανεξάντλητο μυστήριο της ύπαρξης, το οποίο φάνταζε στα μάτια του συγγραφέα της Σφαίρας και του Σταυρού,της Επιστροφής του Δον Κιχώτη, του Ναπολέοντα του Νότινγκ Χιλ και του Ιπτάμενου πανδοχείου ως ακόμα πιο εκπληκτικό από τα μυστήρια της εκκλησίας του. Η τρίτη: το γέλιο. Όχι το γέλιο της σάτιρας. Όχι το γέλιο που καταστρέφει. Όχι το γέλιο του υπερόπτη. Αλλά το γέλιο που είναι ίσως σύμφυτο με τον χριστιανισμό έτσι όπως τον βίωσε ο ίδιος: «Υπάρχει ίσως κάτι», γράφει τελειώνοντας την Ορθοδοξία, «που έκρυψε απ΄ όλους τους ανθρώπους ο Χριστός όταν ανέβηκε να προσευχηθεί στο Όρος. Υπάρχει κάτι που το περιέβαλε με απόλυτη σιωπή, κάτι γύρω από το οποίο ύψωσε ένα πανύψηλο τείχος. Κάτι το πολύ μεγάλο, ώστε να μπορέσει ο Θεός να μας το φανερώσει όταν περπάτησε στη γη. Μερικές φορές φαντάζομαι ότι ήταν το γέλιο Του».

Άφθαρτη στόφα
Αστείρευτο ταλέντο. Ανεξάντλητη φαντασία. Ακούραστος τεχνίτης του λόγου και της γραφής. Σκιτσογράφος, θεατρικός συγγραφέας, ποιητής, δημοσιογράφος, χρονικογράφος, κριτικός λογοτεχνίας, δοκιμιογράφος, βιογράφος (Ντίκενς, Τσόσερ, Στίβενσον, Άγιος Φραγκίσκος της Ασσίζης) και μυθιστοριογράφος. Ο Τσέστερτον έγραψε γύρω στα εκατό βιβλία. Όλα ισάξια. Όλα πολύτιμα. Όλα φτιαγμένα από την ίδια άφθαρτη στόφα. Όλα καρποί της ακαταμάχητης λογικής του, που ορίζει ότι ο πιο σύντομος δρόμος για να φθάσουμε στην αλήθεια είναι ο δρόμος του παράδοξου.

Κανένας ίσως συγγραφέας δεν αγαπήθηκε και δεν μελετήθηκε από τους συναδέλφους του όσο ο Τσέστερτον. «Νομίζω», γράφει ο Μπόρχες, «ότι ο Τσέστερτον είναι ένας από τους μείζονες συγγραφείς της εποχής μας. Όχι μόνο για το τόσο ευχάριστα ευρηματικό του ταλέντο, για την εικονοπλαστική του φαντασία και την παιδική ή θεϊκή χάρη που αφήνει να διαφανεί κάθε σελίδα του έργου του, αλλά επίσης και για τις ρητορικές του αρετές, για την καθαρή συγγραφική του δεξιοτεχνία».

Gilbert Κeith Chesterton

LΕS ΕΝQUΕΤΕS DUPΕRΕ BRΟWΝ

ΕΚΔ. ΟΜΝΙΒUS, 2008 ΣΕΛ. 1.216, ΤΙΜΗ: 28 ΕΥΡΩ