«Οι Έλληνες είναι πιο χαλαροί»

Και όμως, υπάρχουν: Κινέζοι «κυνηγοί» ελληνικών βιβλίων!
Και ένα κοινό που ρωτούσε ασταμάτητα τους Έλληνες συγγραφείς και αγόραζε παιδικά βιβλία για να κοιτάζει τις εικόνες στη Διεθνή Έκθεση του Πεκίνου
«Δεν έχουμε τις επαφές που θα έπρεπε, ωστόσο υπάρχει φιλία και οι Έλληνες συγγραφείς που ταξίδεψαν στην Κίνα έγραψαν γι΄ αυτήν πολύ καλά πράγματα»», λέει στα «ΝΕΑ» η Γιου Γιουέ, η 27χρονη Κινέζα που σπούδασε Ευρωπαϊκή Ιστορία στο Πεκίνο, λάτρεψε τον ελληνικό πολιτισμό, έμαθε ελληνικά, βαφτίστηκε χριστιανή- πλέον τη λένε και Κατερίνακαι τώρα κάνει διδακτορικό Σύγχρονης Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών (με τον καθηγητή Ευάνθη Χατζηβασιλείου).

Η Γιου Γιουέ δούλεψε ως μεταφράστρια (για λογαριασμό του ελληνικού Εθνικού Κέντρου Βιβλίου) στις εκδηλώσεις της Έκθεσης Βιβλίου του Πεκίνου (έγινε στην Τιενζίν) που έκλεισε τις πύλες της και στην οποία η Ελλάδα ήταν τιμώμενη χώρα.

«Η Ελλάδα και η Κίνα έχουν αρκετά κοινά στοιχεία» λέει από άλλη σκοπιά η επιτυχημένη Γαλλοκινέζα λογοτεχνική πράκτορας Σεν Φενγκ, η οποία κυνηγά καλά ελληνικά βιβλία για μετάφραση στα κινεζικά. «Είναι και οι δύο αναδυόμενες

«Ξέρω απέξω τα αρχαία ποιήματα και τη λογοτεχνία. Είναι στο αίμα μας όλα αυτά» λέει η 27χρονη Γιου Γιουέ

οικονομίες με προβλήματα ταυτότητας που έχουν αναλογίες: κρίση αξιών, νεόπλουτοι που αντικαθιστούν παραδοσιακές γενιές».

Η Σεν Φενγκ, η οποία ζει στο Παρίσι και εκπροσωπεί το 80% του γαλλικού βιβλίου στις επαφές με την κινεζική αγορά, ανέλαβε για λογαριασμό του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου- που ήρθε στην Τιενζίν με καλά προετοιμασμένη ομάδα υπό τη διευθύντριά του Κατρίν Βελισσάρη και τον πρόεδρό του Πέτρο Μάρκαρη- τις επαφές της Ελλάδας με τους Κινέζους εκδότες. «Οι Κινέζοι ενδιαφέρονται κυρίως για τις ανθρωπιστικές επιστήμες», εξηγεί. «Το μυθιστόρημα τους ενδιαφέρει, αλλά λιγότερο. Το ελληνικό μυθιστόρημα εδώ τους κέντρισε το ενδιαφέρον ακριβώς γιατί βλέπουν ότι πολλά ελληνικά μυθιστορήματα έχουν ιστορικό και κοινωνικό υπόβαθρο».

Το ενδιαφέρον των Κινέζων για το ελληνικό βιβλίο φάνηκε καθαρά στις εκδηλώσεις που έγιναν στη διάρκεια της έκθεσης. Πυκνά ακροατήρια και πολλές ερωτήσεις για την ελληνική λογοτεχνία στους συγγραφείς που μας εκπροσώπησαν. Και να σκεφθεί κανείς ότι πέρα από τον Καζαντζάκη, ελάχιστα ελληνικά μυθιστορήματα έχουν εκδοθεί- το «Γονίδιο της αμφιβολίας» του Νίκου Παναγιωτόπουλου που μεταφράστηκε από τα γαλλικά (από τον περίφημο εκδοτικό οίκο Γκαλιμάρ) είναι ίσως το μοναδικό δείγμα σύγχρονου ελληνικού μυθιστορήματος σε αυτήν τη γλώσσα.

Κατά τα άλλα, η Κίνα δεν διαφέρει πολύ από τη Δύση στην αναγνωστική συμπεριφορά: οι γυναίκες διαβάζουν περισσότερο, ενώ οι εκδότες είναι ευχαριστημένοι αν ένα βιβλίο ξένης λογοτεχνίας ξεπεράσει την πρώτη έκδοση των 5.000 αντιτύπων. Υπάρχουν βέβαια και οι «παγκοσμιοποιημένες» εξαιρέσεις. Ο «Κώδικας ντα Βίντσι» πούλησε ένα εκατομμύριο αντίτυπα. Όσο για τα πνευματικά δικαιώματα… «Πριν από δέκα χρόνια ανθούσε η πειρατεία, τώρα τα πράγματα άλλαξαν. Πληρώνουν κανονικά και τις προκαταβολές και τα δικαιώματα από τις πωλήσεις» υποστηρίζει η Σεν Φενγκ.

Τους επόμενους μήνες αναμένονται λοιπόν εξελίξεις. Είναι πιθανό να βγουν αρκετά ελληνικά βιβλία στα κινεζικάλόγος έγινε ήδη για το «Ο Τσε αυτοκτόνησε» του Πέτρου Μάρκαρη-, ενώ και ο Ευγένιος Τριβιζάς έλαβε ήδη γραπτά τις πρώτες προτάσεις για μετάφραση. Άλλωστε στον τομέα του εικονογραφημένου βιβλίου έγινε πραγματικός «χαμός». «Το εικονογραφημένο βιβλίο δεν ξέρουν ακόμη να το παράγουν και τους κάνουν εντύπωση τα διαφορετικά στυλ εικονογράφησης του ελληνικού παιδικού βιβλίου. Έρχονται ακόμη και μεγάλοι άνθρωποι και ζητούν να αγοράσουν τα παιδικά βιβλία, έστω και αν δεν καταλαβαίνουν τα κείμενα» εξηγεί στα «ΝΕΑ» ο υπεύθυνος διεθνών δικαιωμάτων των Εκδόσεων Πατάκη Γιώργος Πάντσιος. «Αντίθετα, το ύφος του αμερικανικού παιδικού βιβλίου το ξέρουν αλλά δεν τους αρέσει» λέει σε ένα διάλειμμα των αμέτρητων ραντεβού του με τους Κινέζους εκδότες. Ιδιαίτερα ευχαριστημένη από την επαφή της με τους Κινέζους ήταν και η εκδότρια της Εστίας Εύα Καραϊτίδη, ενώ και η Χριστιάνα Χριστοπούλου, επικεφαλής της Εκδοτικής Αθηνών, πιστεύει ότι πολλές από τις επαφές της θα καταλήξουν σε συμφωνίες, έστω και αν οι διαδικασίες αποδειχθούν χρονοβόρες. «Ενδιαφέρθηκαν πολύ για την ελληνική μυθολογία και για οδηγούς αρχαιολογικών χώρων» λέει, επισημαίνοντας επιπλέον ότι δίνουν μεγάλη σημασία στην ποιότητα και εγκυρότητα των έργων.


«Κάθε καινούργια μέρα, μια καλύτερη μέρα»

«Μια ομοιότητα ανάμεσα στους Έλληνες και τους Κινέζους είναι ότι τους αρέσει η καλοπέραση και η ωραία ζωή. Μια διαφορά είναι ότι οι Κινέζοι βιάζονται, δουλεύουν πάρα πολύ, θέλουν να αναρριχηθούν κοινωνικά και να είναι πάντα πρώτοι. Οι Έλληνες είναι πιο χαλαροί» λέει η Γιου Γιουέ, η οποία ερευνά τις επαφές ανάμεσα στην Ελλάδα και την Κίνα το διάστημα 1949-1979 με καταληκτικό ορόσημο την επίσημη επίσκεψη του Κωνσταντίνου Καραμανλή στην Κίνα. «Μου αρέσει η ανάπτυξη της Κίνας σήμερα», συνεχίζει. «Ζούμε πολύ καλύτερα. Έχουμε προβλήματα με το περιβάλλον αλλά γίνονται προσπάθειες.

Κάθε καινούργια μέρα είναι μια καλύτερη μέρα».

Αυτό η Γιου Γιουέ το εννοεί, αφού στην Τιενζίν των 10 εκατομμυρίων κατοίκων όλα μοιάζουν να αλλάζουν μέρα με τη μέρα. Ουρανοξύστες κατά δεκάδες, αν όχι εκατοντάδες, χτίζονται δίπλα σε παραδοσιακές και μη συνοικίες. Πίσω από υπέροχους- και πολύ παλιούς- κομφουκιανούς ναούς υψώνονται κτίρια 40 και 50 ορόφων. Ένας οικοδομικός οργασμός συντελείται σε μια πόλη που, όμως, καταφέρνει να διατηρεί τα βασικά στοιχεία της ιστορίας της.

«Οι Κινέζοι στο βάθος είναι παραδοσιακοί» λέει η Γιου Γιουέ. «Η Κίνα άλλαξε σε σχέση με τα υλικά αγαθά. Όταν ήμουν στο Δημοτικό δεν μπορούσες, λ.χ., να βρεις εύκολα γιαούρτι. Εγώ όμως που γεννήθηκα το 1981 ξέρω απέξω τα αρχαία ποιήματα και τη λογοτεχνία. Είναι στο αίμα μας τα πράγματα αυτά», καταλήγει.