Η ΧΙΡΟΣΙΜΑ ΔΕΝ ΣΥΝΕΒΗ ΠΟΤΕ

Τα ιαπωνικά τραύματα της ραγδαίας δυτικοποίησης ελάχιστα διαφαίνονται, πολλώ μάλλον αναλύονται, στο παρόν βιβλίο, κάτι που έχει γίνει με έξοχο τρόπο σε έργα μαστόρων της ιαπωνικής λογοτεχνίας όπως ο Κεζανμπούρο Όε, ο Γιασουνάρι Καβαμπάτα, ο Ριουνοσούκι Ακουταγκάουα, ο Σουσάκου Έντο, ο Τανιζάκι, η Μπανάνα Γιασιμότο, ο πολύς Γιούκιο Μίσιμα και άλλοι που έχουν εκδοθεί και στη χώρα μας. Εδώ μοιάζει σαν ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος να μη συνέβη ποτέ. Μοιάζει σαν η Χιροσίμα και το Ναγκασάκι να βρίσκονται σε άλλη ήπειρο. Μοιάζει σαν το αμερικανικό όνειρο να έχει ριζώσει για τα καλά, σε ότι αφορά όμως αποκλειστικά το σκέλος της παραβατικότητας, της βίας, της ωμότητας και της περιθωριοποίησης (γι΄ αυτό και οι ήρωές μας την «βρίσκουν» κατά κανόνα με τους μαύρους πεζοναύτες). Μοιάζει ακόμη σαν η εισβολή των δυτικών αξιών να βιώνεται ως καρικατούρα από μια νεολαία, που αναρωτιέται κανείς αν εκφράζει κάτι άλλο πέραν των εξατομικευμένων εμπειριών καθενός εκ των συστατικών της στοιχείων. Το θαύμα
Ευλόγως, ίσως, θα αντιτείνει κάποιος ότι δεν πρέπει να κρίνουμε τους δημιουργούς για προθέσεις που δεν έχουν. Σωστό ενδεχομένως. Μόνο που το «ιαπωνικό θαύμα» προσφέρει τη δυνατότητα πολλαπλών αναγνώσεων και είναι κρίμα όταν χάνεται η ευκαιρία να γίνουμε λίγο σοφότεροι. Πολλώ μάλλον που η ιαπωνική λογοτεχνική παράδοση έχει δώσει αφορμές να νιώσουμε ακόμη και την παραμικρή πνοή αύρας στο τσιμεντοποιημένο Τόκιο, να ακούσουμε το ανεπαίσθητο σούρσιμο ενός παλιόχαρτου στο πεζοδρόμιο, να οσφρανθούμε τον ιδρώτα της καλής μας από ένα χιλιόμετρο μακριά και βεβαίως να αναρωτηθούμε για τα αναπτυξιακά επιτεύγματα της χώρας, παρά τις κακοφορμισμένες πληγές του πολέμου και τη διχοστασία παράδοσης/εκσυγχρονισμού που με τόση πληρότητα είχε αναλύσει ο Βarrington Μoore Jr. στο μνημειώδες έργο του Τhe Social Οrigins of Dictatorship and Democracy (Ρenguin Βooks).