Στις συμπληγάδες της διπλωματίας

ΕΑΝ ΔΙΔΑΣΚΑ ΣΤΟ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΑΙ
ΔΕΝ ΗΜΟΥΝ ΑΠΛΩΣ ΕΝΑΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΙΩΝΙΟΥΣ
ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ, ΘΑ ΠΡΟΤΕΙΝΑ ΝΑ ΕΝΤΑΧΘΟΥΝ
ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΤΟΥ ΤΑ ΑΠΑΝΤΑ ΤΟΥ ΓΚΡΑΧΑΜ
ΓΚΡΙΝ, ΤΟΥ ΤΖΟΝ ΛΕ ΚΑΡΕ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΡΙΚ
ΑΜΠΛΕΡ, ΕΝΩ ΘΑ ΕΣΤΕΛΝΑ ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΑ ΣΤΟΝ
ΚΑΛΑΘΟ ΤΩΝ ΑΧΡΗΣΤΩΝ ΟΛΑ ΤΑ ΔΥΣΚΟΙΛΙΑ ΣΥΓΓΡΑΜΜΑΤΑ
ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ. ΠΙΣΤΕΨΤΕ
ΜΕ. ΟΙ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΘΑ ΕΒΓΑΙΝΑΝ ΚΕΡΔΙΣΜΕΝΟΙΚΑΙ
ΟΧΙ ΜΟΝΑΧΑ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ.
Ο Γκράχαμ Γκριν ήταν πέντε χρόνια μεγαλύτερός του, ενώ ο Τζον Λε Καρέ είκοσι δύο μικρότερος. Μολαταύτα, αμφότεροι θεωρούσαν τον Έρικ Άμπλερ (1909-1998) «πηγή από όπου όλοι μας αντλούμε έμπνευση». Από πλευράς μας, εκλαμβάνουμε ως εξαιρετική καλοτυχία ότι τρεις σημαντικοί Βρετανοί συγγραφείς, καταδικασμένοι να περάσουν τη μισή τους ζωή κατά τη σκοτεινή πεντηκονταετία του Β΄ Παγκοσμίου και του Ψυχρού Πολέμου- μια περίοδο που σου επέβαλε να «πάρεις θέση»- κατάφεραν να διατηρήσουν αλώβητη την πολιτική ευθυκρισία τους και να συνεχίσουν μια λαμπρή λογοτεχνική παράδοση που «αντλεί» την καταγωγή της από τον Μπαλζάκ και τον Σταντάλ. Έτσι μας παρέχουν σήμερα τη δυνατότητα να κατανοήσουμε πώς ακριβώς αισθανόταν ο απλός πολίτης ανάμεσα στις συμπληγάδες των Μεγάλων Δυνάμεων και πώς κατόρθωσε- στον βαθμό που το κατόρθωσενα μη συνθλιβεί. Η ευτυχής σύμπτωση επίσης ότι και οι τρεις συγγραφείς είχαν κοσμοπολίτικη ιδιοσυγκρασία και δεν έπασχαν από ευρωκεντρική πρεσβυωπία, μας δίνει επιπλέον την ευχέρεια να διευρύνουμε το κάδρο και να ρίξουμε μια ματιά σε κάθε γωνιά της Γης. Αυτά δεν είναι- μόνοκαλογραμμένα κατασκοπικά μυθιστορήματα από υψηλού επιπέδου επαγγελματίες. Είναι master class γεωπολιτικής.

Ειδικά ο Έρικ Άμπλερ διέθετε την όσφρηση κυνηγόσκυλου στις διεθνείς σχέσεις και γνώριζε πού και πότε έπρεπε, ακριβώς, να εστιάσει. Προπολεμικά- το 1936 άρχισε τη μακρόχρονη συγγραφική σταδιοδρομία του- έστρεψε την προσοχή του στα Βαλκάνια (συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας), ενώ μεταπολεμικά μετακινήθηκε

Εric Αmbler

Ο ΛΕΒΑΝΤΙΝΟΣ

ΜΤΦ.: ΕΥΗ ΜΠΑΞΕΒΑΝΗ ΕΚΔ.: ΟΡUS ΜΑGΝUΜ, 2008, ΣΕΛ.: 366, ΤΙΜΗ: 17,60 ΕΥΡΩ

προς τα περιφερειακά σημεία τριβής των Υπερδυνάμεων, τις θερμές εστίες ενός κατ΄ ευφημισμόν Ψυχρού Πολέμου στη Μέση Ανατολή, στην Αφρική και στην Άπω Ανατολή.

Στον Λεβαντίνο, δημοσιευμένο το 1972 και βραβευμένο την ίδια χρονιά με το Χρυσό Στιλέτο, που απονέμει η Ένωση Συγγραφέων Μυστηρίου, ο Άμπλερ τοποθετεί την πλοκή της ιστορίας στη Συρία, στον Λίβανο και στο Ισραήλτο φλεγόμενο έως τις μέρες μας τρίγωνο της Μέσης Ανατολής. Βρισκόμαστε στην επαύριον του Πολέμου των Έξι Ημερών (Ιούνιος 1967), ενός ισραηλινού «πολέμου-αστραπή» (τι ειρωνεία, έτσι και σκεφτείς ότι μαέστρος του «blitzkrieg» ήταν ο… Χίτλερ) που θα υπερδιπλασιάσει την έκταση του Ισραήλ πριν καλά καλά συμπληρωθεί εικοσαετία από την ίδρυσή του (1948) και θα βαθύνει ακόμη περισσότερο το χάσμα του με τους Παλαιστίνιους πρόσφυγες- θα βρεθούν τώρα υπό κατοχή- και τις γειτονικές αραβικές χώρες. Οι ταπεινωμένοι θα ζητήσουν άμεση και ολοκληρωτική εκδίκηση. Οι γραμμές των εξτρεμιστών θα πυκνώσουν. Στο παρασκήνιο, οι δύο Υπερδυνάμεις θα δώσουν σιωπηρά αλλά αποφασιστικά την εύνοιά τουςαπό προσφυγές στην ολομέλεια του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών έως εξελιγμένα οπλικά συστήματα, όπως οι (πολύ της μόδας έκτοτε) πύραυλοι Κατιούσα – στον δικό τους «προστατευόμενο»: οι Σοβιετικοί στους Άραβες, οι Αμερικανοί στους Ισραηλινούς. Αν όλα αυτά σας οδηγούν συνειρμικά σήμερα στον…

Καύκασο, δεν πέφτετε έξω.

Τα ονόματα αλλάζουν. Τα θύματα παραμένουν.

Άπατρις
Χωρίς να το επιθυμεί και, πόσω μάλλον, να το απολαμβάνει, θα παγιδευτεί στο μάτι του κυκλώνα ο λεβαντίνος επιχειρηματίας Μάικλ Χάουελ.

Βρετανός από πατέρα, Ελληνοκύπριος από μητέρα, κάτοχος διαβατηρίου της Βρετανικής Κοινοπολιτείας, αλλά ουσιαστικάόπως κάθε επιχειρηματίας που σέβεται τις επιχειρήσεις του- πεπεισμένος… άπατρις, ο καλοζωιστής Χάουελ (με γυναίκα, παιδιά και ερωμένη) δεν δεσμεύεται a priori με πολιτικές συμπάθειες ή αντιπάθειες και προσανατολίζεται πάντοτε προς τα εκεί όπου φυσάει ο επιχειρηματικός άνεμος. Όταν το- ιδιότυπων σοσιαλιστικών πεποιθήσεων- κόμμα Μπάαθ καταλαμβάνει με πραξικόπημα την εξουσία στη Δαμασκό και κρατικοποιεί την Εταιρεία Χάουελ επί συριακού εδάφους, ο Μάικλ αποφασίζει να δώσει τον «αγώνα τον καλό» και να προσπαθήσει να σώσει (τουτέστιν, να ξαναπάρει) ό,τι είναι δυνατόν να σωθεί. Κάνει τα στραβά μάτια στον αυταρχισμό του καθεστώτος και, με σώφρονα όσο και ευρηματική επιχειρηματική πολιτική, συνεργάζεται μαζί του προς αμοιβαίο όφελος. Τα πράγματα θα στραβώσουν όταν ανακαλύψει ότι, πίσω από την πλάτη του, έχει εγκατασταθεί και εκπαιδεύεται σε ένα από τα εργοστάσιά του η εμπροσθοφυλακή του Σάλεχ Χάλεντ, ενός ακραίου Παλαιστίνιου ηγέτη που στοχεύει- με έξοδα και κάλυψη του Χάουελ- να επιφέρει ένα θεαματικό χτύπημα στο Ισραήλ. Ο Μάικλ περιέρχεται σε δεινή θέση. Δεν μπορεί να ζητήσει την προστασία των συριακών αρχών, διότι γνωρίζει πως αντιμετωπίζουν με συμπάθειααν δεν συνδράμουν κιόλας- τον αγώνα του Χάλεντ. Δεν του απομένει παρά να προσποιηθεί ότι συνεργάζεται με τον Χάλεντ, μέχρις ότου του δοθεί η ευκαιρία να παίξει το δικό του παιχνίδι.