Πρόκληση και ηθική

Έχουν κριθεί από πολλούς ως «προκλητικές» οι ταινίες του Κώστα Ζάπα και ο ίδιος δίνει μια εκ βαθέων απάντηση: «Για να κρίνουμε τι είναι προκλητικό, θα πρέπει να κρίνουμε τι είναι ηθικό και για ποιον, ώστε να προκληθεί. Για παράδειγμα υπάρχει η κοινωνική ηθική, η οποία διαμορφώνεται ανάλογα με τις συνθήκες και την ιστορική συγκυρία. Στον Μεσαίωνα μπορεί να έκαιγαν ανθρώπους που σήμερα θα θεωρούνταν λαμπροί επιστήμονες. Άρα η κοινωνική ηθική ανάμεσα στον Μεσαίωνα και στο σήμερα έχει αλλάξει ριζικά, όπως και οι συνακόλουθες προκλήσεις. Υπάρχει όμως και η προσωπική ηθική, που μπορεί να κρίνει τι είναι προκλητικό, αλλά αυτή αφορά εξίμισι δισεκατομμύρια ανθρώπους με διαφορετικό τρόπο, γιατί είναι διαφορετική για τον καθένα μας. Ο λιθοβολισμός μιας γυναίκας στον μουσουλμανικό κόσμο δεν προκαλεί, ενώ στον δυτικό κόσμο εξαγριώνει. Ο δημιουργός πρέπει να κρατάει αποστάσεις από την προσωπική ηθική, ακόμα και όταν αφορά μεγάλες κοινωνικές ομάδες, ή και έθνη, γιατί το έργο του οφείλει να είναι πανανθρώπινο, να αντέχει δηλαδή μέσα στον χρόνο και στις αλλαγές της ηθικής και των προκλήσεων».