Παραπονεμένα λόγια έχουν τα τραγούδια μας

ΕΑΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΕΤΕ ΤΗΝ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ
ΛΑΪΚΗΣ ΣΤΙΧΟΥΡΓΙΚΗΣ, ΘΑ ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΤΕ ΜΙΑ
ΣΤΑΘΕΡΗ ΔΙΟΛΙΣΘΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΓΝΗΣΙΟ ΠΑΡΑΠΟΝΟ
ΤΟΥ ΑΔΙΚΗΜΕΝΟΥ ΣΤΗΝ ΕΚΝΕΥΡΙΣΤΙΚΗ ΚΛΑΨΟΜΟΥΝΙΑΣΗ ΤΟΥ ΝΕΟΠΛΟΥΤΟΥ. ΑΠΟ ΤΟ ΧΑΜΕΝΟ ΔΙΚΙΟ ΠΕΡΑΣΑΜΕ ΣΤΟ ΧΑΜΕΝΟ RΟLΕΧ. ΝΑ ΓΙΑΤΙ ΤΑ ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΧΡΥΣΑΣ ΣΠΗΛΙΩΤΗ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΜΑΣ ΦΑΙΝΟΝΤΑΙ ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΑ ΠΑΛΑΙΟΜΟΔΙΤΙΚΑ ΚΑΙ ΕΥΠΡΟΣΔΕΚΤΑ
Η Χρύσα Σπηλιώτη έχει μια ευδόκιμη θητεία στο σανίδι, τόσο ως ηθοποιός όσο και ως θεατρική συγγραφέας. Στο Χαμένο Δίκιο, την πρώτη συλλογή διηγημάτων της, διατηρεί αυτούσιο το θεατρικό της ύφος- καθένα από τα δεκαπέντε αφηγήματά της, άλλωστε, με πιο εκτεταμένη ανάπτυξη, θα αποτελούσε κάλλιστα κι έναν θεατρικό μονόλογο. Έχουμε να κάνουμε λοιπόν με μια περίπτωση παρόμοια με της Λένας Κιτσοπούλου; Και ναι και όχι. Συγγενεύουν στο ταλέντο, αλλά διαφέρουν στη στόχευση. Η Κιτσοπούλου ενδιαφέρεται φανερά να ταρακουνήσει τον αναγνώστη, ενίοτε και να τον απωθήσει. Η Σπηλιώτη είναι πιο χαμηλότονη. Δεν επιθυμεί σώνει και καλά να προκαλέσει. Τολμάει ακόμη- διότι περί τόλμης πρόκειται πλέον- να εκθέσει την τρυφερότητά της, δίχως να φοβάται μήπως την εκλάβουν ως γλυκερή. Δεν τα καταφέρνει πάντοτε με την ενδεδειγμένη δοσολογία αφηγηματικής οικονομίας και συναισθημάτων. Μερικές φορές γίνεται γλυκερή, αλλά συνήθως διασώζεται. Τα διηγήματά της μας υπενθυμίζουν πώς ήταν η λογοτεχνία προτού χαθεί στους δαιδάλους των πειραματισμών και της αυταρέσκειας, τον καιρό που δεν φοβόταν μήπως και την παραπέμψουν σε κανένα καλλιτεχνικό στρατοδικείο, υπόλογη για ψυχολογισμό, διδακτισμό , ηθογραφία ή κάποιο ανάλογο αφηγηματικό κακούργημα. Μπορούμε πια να επιστρέψουμε σε αυτού του είδους τη λογοτεχνία;

Ίσως και να μην μπορούμε, δηλονότι αυτού του είδους η λογοτεχνία προϋποθέτει και αντίστοιχη αναγνωστική αθωότητα. Μπορούμε ωστόσο να μην αντισταθούμε στη νοσταλγία που μας υποβάλλει αυτού του είδους η λογοτεχνία- όχι τόσο ως νοσταλγία ενός χαμένου λογοτεχνικού θησαυρού όσο ως νοσταλγία μιας αμετάκλητα

Χρύσα Σπηλιώτη

ΧΑΜΕΝΟ ΔΙΚΙΟ

ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ: ΚΕΔΡΟΣ 2008 ΣΕΛΙΔΕΣ: 168

χαμένης εποχής. Μπορούμε επίσης να εξοργιστούμε επειδή στα χωράφια αυτής της λογοτεχνίας κτίζει σήμερα τα εξαμβλώματά της η ροζ παραλογοτεχνία. Δεν ήταν πάντοτε έτσι. Δεν της ανήκε το οικόπεδο εξαρχής.

Δεν είναι λίγες οι κυρίεςκαι οι κύριοι, λίαν προσφάτως- που αποφεύγουν να αναγράψουν στο αυτί του βιβλίου την ηλικία τους. Ορισμένες(νοι) μάλιστα κοσμούν το αυτί με μια φωτογραφία από τα νιάτα τους- κι έτσι ολοκληρώνουν την παραπλάνηση. Όσα προληπτικά μέτρα όμως και αν λάβουν, οι δύσμοιροι, θα προδοθούν από την πατίνα των ίδιων τους των κειμένων. Στην περίπτωση της Σπηλιώτη συμβαίνει το ανάποδο. Τα διηγήματά της προδίδουν άνθρωπο μεγάλης ηλικίας- μια ώριμη παραθερίστρια, ας πούμε, στα Λουτρά της Αιδηψού-, ενώ η Χρύσα, συμβαίνει να γνωρίζω, είναι κατά πολλά χρόνια μικρότερη. Πώς εξηγείται το παράδοξο; Από τις θεματικές της επιλογές. Η Σπηλιώτη γράφει για μια Ελλάδα προ κινητής τηλεφωνίας. Προ λάπτοπ και προ μπότοξ. Μια Ελλάδα κυρίως με άλλους Έλληνες. Άλλου βιοτικού επιπέδου, ούτε κουβέντα, αλλά πρωτίστως άλλης στόφας. Θυμόμαστε άραγε τι συνέβαινε σ΄ εκείνη την Ελλάδα;