«Έμμα Μποβαρύ, υπόνοιαι δι΄ ανθρωποκτονίαν»

ΠΩΣ ΣΥΝΟΜΙΛΕΙ ΕΝΑΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ ΜΕ ΤΑ ΜΕΓΑΛΑ
ΕΡΓΑ; Ο ΦΙΛΙΠ ΝΤΟΥΜΕΝΚ ΞΕΚΙΝΑ ΤΟ
ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΣΗΜΕΙΟ ΠΟΥ Ο ΜΕΓΑΣ ΦΛΩΜΠΕΡ
ΤΕΛΕΙΩΝΕΙ ΤΟ ΔΙΚΟ ΤΟΥ. ΚΡΑΤΑ ΤΟΥΣ
ΙΔΙΟΥΣ ΗΡΩΕΣ, ΜΕΤΑΛΛΑΣΣΕΙ ΤΗΝ ΠΛΟΚΗ. ΣΥΜΦΩΝΑ
ΜΕ ΤΟΝ ΝΤΟΥΜΕΝΚ, Η ΕΜΜΑ ΜΠΟΒΑΡΥ
ΔΕΝ ΑΥΤΟΚΤΟΝΗΣΕ. ΔΟΛΟΦΟΝΗΘΗΚΕ
O Φιλίπ Ντουμένκ διάβασε για πρώτη φορά τη Μαντάμ Μποβαρύ, όταν ήταν 15 ετών. Καλύτερα: υποχρεώθηκε να τη διαβάσει. Ο δάσκαλός του εξυμνούσε το λεπταίσθητούφος του Φλωμπέρ. Πέρασαν χρόνια, ο Ντουμένκ αναγνώρισε την τέχνη και την τεχνική της Μποβαρύ, συνέχισε όμως να προτιμά τον Μπαλζάκ, τον Σταντάλ, τον Προυστ. Όσο για τον μέγα Φλωμπέρ, ο Ντουμένκ θεωρεί πως το αριστούργημά του είναι Η αισθηματική αγωγή και όχι η περιλάλητη Μποβαρύ. Πώς διαβάζουν οι σύγχρονοι συγγραφείς τα κλασικά έργα; Συνομιλούν μαζί τους;

Κατά πόσο η διακειμενική συνομιλία αποτελεί συγγραφικό καύσιμο; Ο συγγραφικός «ζήλος», που χρονολογείται από τον αρχαίο εκείνο «ομη ρικό ζήλο», μπορεί να γεννήσει σπουδαία κείμενα;

Ο Φιλίπ Ντουμένκ είναι εβδομήντα πέντε χρόνων. Ζει στο Παρίσι, η κριτική υποδέχεται ασμένως τα έργα του. Στο συγκεκριμένο βιβλίο, Ποιος σκότωσε την Έμμα Μποβαρύ;, ο συγγραφέας κρατά τους βασικούς ήρωες και το δίχτυ των μεταξύ τους σχέσεων, όμως συνεχίζει και μεταλλάσσει τη μυθιστορηματική πλοκή. Ξεκινά με την υπόνοια ότι η κυρία Μποβαρύ δεν αυτοκτόνησε, όπως βεβαιώνει ο πολύς Φλωμπέρ, αλλά δολοφονήθηκε ύπουλα. Οι αστυνομικοί που αναλαμβάνουν να διαλευκάνουν την υπόθεση χρησιμοποιούν όλα τα στοιχεία της μυθοποιημένης αφήγησης του Φλωμπέρ, όμως καταλήγουν σε διαφορετικό συμπέρασμα.

Ο Ντουμένκ σε μια συνέντευξή του («French Βook Νews») σημειώνει ότι, όσο έγραφε το μυθιστόρημά του, δεν μελετούσε το βιβλίο του Φλωμπέρ. Παρά ταύτα, είχε αποτυπώσει στο μυαλό του το σκηνικό και τους χαρακτήρες, μπορούσε να ανακαλέσει κεντημένες λεπτομέρειες. Άλλωστε, το εγχείρημα προϋποθέτει μια ανισόρροπη τραμπάλα ανάμεσα στον συγγραφικό σεβασμό και την ανίερη υπονόμευση.

Ο Ντουμένκ προσθέτει τρία νέα πρόσωπα στην αφήγησή του: δύο αστυνομικούς που ερευνούν την υπόθεση, από τους οποίους ο νεαρότερος, ο Ρεμί, υπήρξε συμμαθητής του Σαρλ Μποβαρύ. Επίσης, προσθέτει τη Μαρία Ομαί, δεκαεξάχρονη κόρη του φαρμακοτρίφτη Ομαί, μια άγουρη νέα Έμμα Μποβαρύ, αισθησιακή και απεγνωσμένη, η οποία προσπαθεί να δραπετεύσει από το λασπωμένο χωριό της στη μεγάλη πόλη.

Η εξιστόρηση ξεκινά την 24η Μαρτίου 1846, μέρα θανάτου της Έμμας Μποβαρύ. Όλα τα πρόσωπα εμφανίζονται σταδιακά στη σκηνή: η Έμμα, ο Σαρλ Μποβαρύ, ο ιατρός Λαριβιέρ και ο δόκτωρ Κανιβέ, ο Ομαί και η άχρωμη γυναίκα του, ο τοκογλύφος Λερέ, η κυρά-Λεφρανσουά, οι εραστές της Έμμας, Λεόν και Ροδόλφος, ο παπάς της ενορίας, οι μεγαλοαστοί, οι αστοί, οι υπηρέτες.

Μέσα από την αναζήτηση των δύο αστυνομικών, τις σημειώσεις τους, τις καταθέσεις των μαρτύρων, την αποτύπωση των διαλόγων με μάρτυρες, την παράθεση επιστολών και λοιπών στοιχείων, αναπτύσσεται η πλοκή που οδηγεί στο αδιαμφισβήτητο συμπέρασμα πως η Έμμα Μποβαρύ δολοφονήθηκε. Ο Ντουμένκ χρησιμοποιεί τεχνάσματα και τεχνικές του θρίλερ, με αποκαλύψεις και διαψεύσεις, υποψίες και ανατροπές, στακάτο ρυθμό ανάπτυξης της πλοκής και το σασπένς να

Φιλίπ Ντουμένκ

ΠΟΙΟΣ ΣΚΟΤΩΣΕ ΤΗΝ ΕΜΜΑ ΜΠΟΒΑΡΥ;

ΜΤΦ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΞΕΝΑΡΙΟΣ, ΕΚΔ. ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ, 2008, ΣΕΛ. 270

επικρέμαται στις σελίδες.

Όσο προχωρεί η αφήγηση, η ακολασία σηκώνει κεφάλι, τα καλά κρυμμένα μυστικά κοινοποιούνται, τα γυμνά σώματα αποκαλύπτουν και αποκαλύπτονται. Ο Ντουμένκ χρησιμοποιεί ως μότο στα κεφάλαιά του φράσεις του Φλωμπέρ, για να τις υπονομεύσει εκ των έσω. Η μετάφραση συντηρεί τον εσωτερικό ρυθμό του κειμένου και τον απόηχο του διακειμενικού παιχνιδιού.