Περιοδικά

Όταν μιλάει η Σιωπή…

«…O Ρεμπώ είδε και σώπασε. Πηγαίνοντας πολύ βαθιά μες στη γλώσσα, μες στην καρδιά, μες στο σώμα, συνάντησε “εκείνο που δεν λέγεται”. Κι όταν κατόρθωσε έστω και στο ελάχιστο να το καταγράψει, προτίμησε να σωπάσει για πάντα. Αφού η ποίηση είναι μόνο αυτή η πολύτιμη στιγμή, κι όλα τα άλλα μάταια λόγια…».

Ξεκίνησα με ένα απόσπασμα από το κείμενο του Στρατή Πασχάλη που τιτλοφορείται «Ρεμπώ, κύριος της σιωπής», με το οποίο αρχίζει το δεύτερο μέρος του μεγάλου αφιερώματος στη Σιωπή της εξαιρετικής έκδοσης του Γιάννη Στεφανάκι «Τεχνοπαίγνιον» . Ο Αρθούρος Ρεμπώ, γράφει ο Γιάννης Δάλλας, έγραψε τα αριστουργήματά του από δεκαεπτά έως δεκαεννέα ετών και έζησε άλλα δεκαοκτώ χρόνια δίχως να γράψει έναν στίχο. Ο Κάλβος έζησε σαράντα πέντε χρόνια μετά τα τελευταία ποιήματά του, σιωπώντας. Πολυσυζητημένη και η σιωπή του Μανόλη Αναγνωστάκη. Δεκάδες συνεργάτες με πεζά κείμενα, ποιήματα και εικαστικά σχόλια στοχάζονται για τη «σιωπή» στην ποίηση, στη μουσική, στην τέχνη, στη ζωή. Αναρωτιέμαι αν ο Γιώργος Στεφανάκις διάλεξε αυτό το θέμα για να ανακοινώσει την αναστολή της έκδοσης του περιοδικού του, που θα λείψει σε πολλούς. Σιωπή, λοιπόν, κι εδώ και σε ανάμνηση μιας θαυμάσιας προσπάθειας, ιδού οι συνεργάτες του τελευταίου τεύχους: Κ. Ανανίδας, Γ. Αντωνόπουλος, Γ. Αριστηνός, Αριστόδημος, Ε. Βαλσαμίδης, Μ. Βαμβατήρα, Μ. Βασιλάκου, Κ. Βούλγαρης, Θ. Γεωργίου, Γ. Δάλλας, Π. Ζωίδη, Γ. Καλαϊτζής, Θ. Κανδύλας, Β.Κ. Καλαμαράς, Γ. Καραντώνης, Στ. Κατσαρός, Ν. Κατσιμάνης, Α. Κατσίμπρα, Στ. Κουτσούνης, Η. Κοτσίρας, Κ. Μαρούδα, Ν.Γ. Μαστροπαύλος, Στ. Θ. Μαφρέδας, Μ. Μήτρας, Σ. Μιχαήλ, Μ. Μόσχοβη, Υ. Μurat, Α. Παγουλάτος, Χ. Παπαγεωργίου, Α. Παπαδάκη, Κ. Παπαδημητροπούλου, Α. Παγουλάτος, Στ. Πασχάλης, Κ. Πλιάτσικας, Θ. Ρεντζής, Κ. Ριζάκης, Ζ. Σαμσαρέλου. Ρ. Σαρελάκου, Β. Σοφρά, Γ.Δ. Στεφανάκις, Μ. Στεφανίδης, Κ. Τζερμιάς, Ν. Τρουλινού, Κ. Τσώλης, Φ. Φιλίππου, Π. Χαμπίδης, Η. Χαρίσης, Κ. Χατζηαντωνίου, Α. Χιόνης, Φ. Χρηστάκη, Μ. Χριστοφιλάκης.

ΕΚΛΕΚΤΗ ΥΛΗ. Από τα πιο μεστά τεύχη του τύπωσε το «Πλανόδιον» του Γιάννη Πατίλη. Πρώτα η γνωριμία με τον Αμερικανό πεζογράφο Τομπάιας Γουλφ (γενν. 1945, Αλαμπάμα), που δεν είναι πολύ γνωστός εδώ. Ο ποιητής Τάσος Αναστασίου μεταφράζει τέσσερα από τα διηγήματά του και τον τοποθετεί στην τριανδρία των αποκαλουμένων «βρώμικων ρεαλιστών» μαζί με τους Ρέιμον Κάρβερ και Ρίτσαρντ Φορντ. (Το μόνο βιβλίο του Γουλφ που κυκλοφορεί στα ελληνικά είναι το μυθιστόρημα «Το παλιό σχολείο» από τις Εκδόσεις Πόλις). Κατόπιν, ποίηση πολλή και καλή, από δέκα Έλληνες και δύο ξένες ποιήτριες. Να σημειώσω ιδιαίτερα τα τέσσερα καινούργια ποιήματα του Γιάννη Βαρβέρη, «σαρκαστικά για κάθε μεταφυσική πίστη και ελπίδα». Θα προσέθετα και τη λέξη «σπαρακτικά». Από την πεζογραφία του τεύχους, το πολυσέλιδο πεζό-ποίημα του Αντώνη Ζέρβα «Στάση Λυσσιατρείο», τα τρία σύντομα πεζά του Κώστα Δεσποινιάδη και τα διηγήματα της Ηρώς Νικοπούλου και του Γιώργου Ρωμανού. Από τις πιο ενδιαφέρουσες ενότητες του περιοδικού οι Αναφορές, όπου συνυπάρχουν δοκίμια, σχόλια και βιβλιοκριτικές. Με ενδιαφέρον διάβασα εδώ το κείμενο του Γιώργου Ζεβελάκη «Καβαφολογία και διεθνής αναγνώριση- Μια διορατική κριτική του Άλκη Θρύλου».

Το «Πλανόδιον» τυπώνεται με το πολυτονικό σύστημα. Τα πρώτα πέντε τεύχη του μάλιστα (αυτό που κυκλοφορεί είναι το 44ο) τυπώθηκαν με οξείες και βαρείες. Τώρα ο εκδότης του αναγγέλλει από αυτό το τεύχος την επιστροφή στις βαρείες. Ο καθείς και οι απόψεις του.

ΠΑΙΔΕΙΑ. Με μια μεγάλη (πάνω από πενήντα σελίδες) έρευνα για τα ΑΕΙ, με αφορμή τον νέο «νόμο πλαίσιο», κυκλοφόρησε η «Σύγχρονη Εκπαίδευση». Πολύ ενδιαφέρων επίσης ο διάλογος (εξήντα σελίδες) για το σχολικό βιβλίο.

ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

ΤΕΧΝΟΠΑΙΓΝΙΟΝ: Ποντοηρακλείας 30, Αθήνα- 115 27, τηλ. 210-7750.168.

ΠΛΑΝΟΔΙΟΝ: Σεβαστείας 27, Νέα Σμύρνη- 171 22, τηλ.
210-2284.403.

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: Τ.Θ. 25085, Αθήνα 100 26.