Ένας άσωτος με βραβείο

Ένα από τα highlights του Φεστιβάλ Αθηνών είναι το «Κρουμ», η παράσταση του Κριστόφ Βαρλικόφσκι, του «τρομερού παιδιού» της πολωνικής σκηνής, που τιμήθηκε φέτος με το Ευρωπαϊκό Βραβείο Θεάτρου.

Το ελληνικό κοινό θα έχει την ευκαιρία να γνωρίσει τη δουλειά του Πολωνού σκηνοθέτη, από τις νέες σημαντικές μορφές της χώρας του, καθώς και το πρωτοπαρουσιαζόμενο έργο «Κρουμ», του άγνωστου στη χώρα μας συγγραφέα, Χανόχ Λεβίν. Σημειωτέον ότι η φήμη της παράστασης και του έργου άρχισε να εξαπλώνεται πριν από τρία χρόνια από την Αβινιόν.

Το «Κρουμ» του Εβραίου Χανόχ Λεβίν (1943-1999) είναι μια σύγχρονη εκδοχή του άσωτου υιού. Ο κεντρικός ήρωας, Κρουμ, επιστρέφει στο σπίτι του σε μια καθοριστική στιγμή της ζωής του, έτοιμος να ομολογήσει όσα δεν έκανε, να πει όσα έζησε, να δει όσα έχασε. Η παράσταση αρχίζει από το τέλος, με την επιγραφή στη μεγάλη λευκή οθόνη «Η μητέρα σου πέθανε πριν από δύο ώρες». Θα ήθελε να κλάψει, αλλά δεν μπορεί. Μήπως είναι ο μόνος που αντιμετωπίζει το πρόβλημα αυτό; Ο σκηνοθέτης ξέρει τις αδυναμίες του σύγχρονου ανθρώπου, κατανοεί τους μικρόκοσμους, τα αδιέξοδα, τις φθίνουσες ελπίδες.

Στην Πολωνία, σε μια χώρα με σπουδαία και μεγάλη θεατρική παράδοση, ο Κριστόφ Βαρλικόφσκι έχει ιδιαίτερη θέση. Οι παραστάσεις του έχουν προκαλέσει αντιδράσεις, έχουν γίνει αντικείμενο συζητήσεων, αλλά ποτέ δεν έχασαν την ισχύ τους. Σε μια χώρα καθολικών, το «τρομερό παιδί» στράφηκε εναντίον του καθολικισμού, αν και πιστεύει ότι «στις ψυχές των ανθρώπων υπήρξε απώλεια από την κατάργηση της θρησκείας τα χρόνια του κομμουνισμού. Τη δεκαετία του ΄80 η Εκκλησία στην Πολωνία ήταν ένα είδος πολιτικού ασύλου. Στη συνέχεια όμως επανήλθε

ΙΝFΟ

Το «Κrum» παίζεται Τετάρτη, Πέμπτη και Παρασκευή στην «Πειραιώς 260»- Χώρος Δ΄ (τηλ. 210-3282.000)

στο προσκήνιο, άρχισε σιγά σιγά να κυριαρχεί και να παίρνει τη μορφή της πολιτικής υπερδύναμης και όχι της πνευματικής δύναμης». Το θέατρο του 40χρονου σκηνοθέτη απευθύνεται στον νευρωτικό θεατή του 20ού αιώνα. Μεταφέρει επί σκηνής τη ζωή. Ο Κριστόφ Βαρλικόφσκι συνεχίζει τη μεγάλη πολωνική θεατρική παράδοση, χωρίς αναδομήσεις, καινοτομίες, προκλήσεις. Αμφισβητίας και σκεπτόμενος, καλλιεργημένος και προοδευτικός «σκάβει» τα επίπεδα των κειμένων, επικεντρώνεται στη ζωντάνια και την ενέργεια που εκμαιεύει από τους ηθοποιούς και δημιουργεί ένα θεατρικό σύμπαν με ατμόσφαιρα, ανάσες, αλήθειες. Στα 15 χρόνια της θεατρικής του πορείας έχει ανεβάσει δέκα έργα Σαίξπηρ, Κολτές, Σοφοκλή, Ευριπίδη, Σάρα Κέιν, Τόνι Κούσνερ.


«Καλύπτουμε το κενό με φλυαρίες»

Η παράσταση που θα δούμε αύριο στο Φεστιβάλ Αθηνών έχει επαινεθεί για την ατμόσφαιρα και το τσεχωφικό ύφος, που βγαίνει κάτω από τα μικρά και μεγάλα δράματα. «Ο Λεβίν περιγράφει γεγονότα καθημερινά, κοινότοπα. Δεν τα αναπροσαρμόζει, δεν τονίζει τη βιαιότητά τους, ούτε τα ωραιοποιεί. Άνθρωποι συνηθισμένοι, που ζουν σε μια κοινή επαρχία. Ακόμα και οι χειρότερες καταστροφές έχουν μια κωμική έκφανση.

Αναμφίβολα ο συγγραφέας αντιμετωπίζει το έργο του, με τον ίδιο τρόπο που ο Τσέχωφ έβλεπε τα δράματά του: ως κωμωδίες. Λίγα περισσότερα λόγια, η ίδια αίσθηση ήττας των ηρώων, η απουσία αγάπης, η αμοιβαία αποφυγή, ο παραλληλισμός των ζωών, το ανικανοποίητο, το κενό που καλύπτεται με φλυαρίες. Απλά, μια ύπαρξη. Τίποτα το κοινό και ταυτόχρονα, μια σκέτη κοινοτοπία», λέει ο 40χρονος σκηνοθέτης Κριστόφ Βαρλικόφσκι.