Προδότες υπεράνω υποψίας

ΤΟ ΑΡΙΣΤΟΥΡΓΗΜΑ ΤΟΥ ΤΖΟΝ ΛΕ ΚΑΡΕ
ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ! ΕΙΝΑΙ
ΤΟ ΠΕΡΙΦΗΜΟ «ΤΙΝΚΕR, ΤΑΙLΟR,
SΟLDΙΕR, SΡΥ», ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΤΗΣ
ΠΡΟΔΟΣΙΑΣ ΚΑΙ ΠΙΚΡΟ ΠΟΡΤΡΕΤΟ
ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΑΔΥΝΑΜΙΩΝ, ΠΟΥ ΒΛΕΠΕΙ ΤΟΥΣ ΚΑΤΑΣΚΟΠΟΥΣ ΩΣ ΤΡΑΓΙΚΑ ΘΥΜΑΤΑ ΑΝΗΘΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΣΜΩΝ ΚΑΙ ΒΑΣΙΖΕΤΑΙ ΣΕ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΠΟΥ ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΑΝ ΤΗΝ ΨΥΧΡΟΠΟΛΕΜΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ
Αν ο Κατάσκοπος που γύρισε απ΄ το κρύο – το γνωστότερο μυθιστόρημα του Λε Καρέ (1964)- παρακολουθούσε με πολύ σκεπτικισμό έναν Γερμανό πράκτορα της Δύσης στο Ανατολικό στρατόπεδο, το Τinker, tailor… (1974) παρακολουθεί τη διαδικασία αποκάλυψης ενός Άγγλου πράκτορα των Σοβιετικών, στην καρδιά της Ιντέλιτζενς.

«Τinker», «tailor»…, «Γανωτής», «ράφτης», «στρατιώτης», «φτωχός», «ζητιάνος»… όπως στο εγγλέζικο παιδικό τραγουδάκι, είναι τα κωδικά ονόματα που ο αρχηγός της Αντικατασκοπίας, ο «Έλεγχος», είχε δώσει στα ύποπτα πρωτοπαλίκαρά του, μέχρι να αποκαλυφθεί ποιος ανάμεσά τους ήταν ο «τυφλοπόντικας».

Εκείνος δηλαδή που δρούσε στο σκοτάδι ως κατάσκοπος του εχθρού, και έδινε στους Ρώσους τα «πετράδια του στέμματος» παίρνοντας ως αντάλλαγμα ασήμαντες πληροφορίες.

Όμως ο αρχηγός πέθανε πριν προλάβει να ολοκληρώσει τη σχετική εμπιστευτική επιχείρηση, η οποία κατέληξε σε φοβερό φιάσκο, οπότε οι Μυστικές Υπηρεσίες αναδιοργανώθηκαν με την τετράδα σε νέους ρόλους, και ο «τυφλοπόντικας» συνέχισε το έργο του ακάθεκτος. Ώσπου ένας «κυνηγός σκαλπ», δευτερεύων πράκτορας ειδικός στις επικίνδυνες «δουλειές», μαθαίνει κάτι περίεργο από μία Ρωσίδα στο Χονγκ Κονγκ, και το μεταφέρει στο Φόρεϊν Όφις το οποίο αναλαμβάνει να ξεκαθαρίσει την κατάσταση… Τότε είναι που θα επιστρατευθεί

John Le Carr

ΚΙ Ο ΚΛΗΡΟΣ ΕΠΕΣΕ ΣΤΟΝ ΣΜΑΪΛΙ

ΜΤΦ. ΜΙΧΑΛΗΣ ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΚΔ. ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ, 2008 ΣΕΛ. 460, ΤΙΜΗ: 19 ΕΥΡΩ

ο πέμπτος της παρέας, πρώην δεξί χέρι του «Ελέγχου», παροπλισμένος τόσο από εκείνον όσο και από τους επιγόνους του, και πια συνταξιούχος. Βρισκόμαστε στο απόγειο του Ψυχρού Πολέμου και ο υπουργός Εξωτερικών θα του «ζητήσει», «για το καλό της πατρίδας», να κάνει τη βρώμικη δουλειά, να σκαλίσει δηλαδή τους ίδιους του τους φίλους στην Αντκατασκοπεία, και να βρει τον προδότη χωρίς να ανοίξει ρουθούνι! Έτσι θα μπει στο παιχνίδι ο Τζορτζ Σμάιλι, ο σπουδαιότερος χαρακτήρας πράκτορα στην ιστορία της Λογοτεχνίας. Εξ ού και ο τίτλος της ελληνικής έκδοσης Κι ο κλήρος έπεσε στον Σμάιλιεμπνευσμένη απόδοση από το παιδικό «Ήταν ένα μικρό καράβι».

Ο οξυδερκής Σμάιλι, πρωταγωνιστής και σε άλλα μυθιστορήματα του Λε Καρέ ( Call for the dead,Smiley΄s people τα οποία επίσης θα εκδοθούν από τον Καστανιώτη), δεν μοιάζει καθόλου με τον γκλαμουράτο, πληθωρικό και επιτυχημένο Τζέιμς Μποντ τού ξενοφοβικού Φλέμινγκ, ούτε με τον αντιδραστικό φαλλοκράτη Μάλκο Λίνγκε του φασίζοντα Ζεράρ Ντε Βιλιέ. Είναι ένας χαρακτήρας στην παράδοση του Τζόζεφ Κόνραντ, του Σόμερσετ Μομ, του Γκράχαμ Γκριν, που φωτίζει τα τρωτά των ανθρώπων, όντας τρωτός και ο ίδιος. Κοντόχοντρος, απόφοιτος της Οξφόρδης, με μοναδική πολυτέλεια τα ακριβά του ρούχα, πιστός σε αξίες μιας άλλης εποχής, μοναχικός και ελαφρά μελαγχολικός, αγαπά ακόμα τη γυναίκα του που τον απατά, και είναι η γέρικη βελανιδιά που θα μείνει η μόνη όρθια στη θύελλα. Το μυστικό του είναι η ικανότητά του να προσαρμόζεται στο περιβάλλον «σαν τη σαύρα», και να ανακρίνει εκμαιεύοντας ομολογίες μέσα από ερωτήσεις ρουτίνας και εξαντλητικές σιωπές που αποδιοργανώνουν τον απέναντί του. Όταν όμως θα ολοκληρώσει την έρευνά του, όταν θα αγγίξει τον «τυφλοπόντικα», δεν θα θριαμβολογήσει αλλά θα νιώσει άδειος. Διότι γνωρίζει ότι η αποκάλυψη της σαπίλας θα σαρώσει τα πάντα- φιλίες, πιστεύω, αρχές- και ότι τα μεγάλα πατριωτικά οράματα θα έχουν ταπεινή κατάληξη.