Ημερολόγιο Συνόρων Μοιραίοι αριθμοί, μοιραία γκολ

LΙΝΚ:

www.gkapllani.com

1848: Η εθνική εξέγερση των Σλοβάκων. 1918: Ένωση με την Τσεχία, δημιουργείται η Τσεχοσλοβακία. 1938: Οι ναζί εισέβαλαν στην Τσεχοσλοβακία. 1948: Έρχονται στην εξουσία οι κομμουνιστές. 1968: Η Άνοιξη της Πράγας. 1988: Αρχίζουν οι διαδηλώσεις ενάντια στο κομμουνιστικό καθεστώς στην Μπρατισλάβα που κορυφώθηκαν το 1989, με τη Βελούδινη Επανάσταση της Πράγας. Από την πτώση του καθεστώτος κι έπειτα, ο αριθμός 8 αδρανεί. Δεν επανεμφανίζε- ται. Από τότε οι Σλοβάκοι χώρισαν με τους Τσέχους, το 1993. Έναν χρόνο μετά τον θάνατο του Αλεξάντερ Ντούμπτσεκ, Σλοβάκος και αυτός. Έβλεπα στη γιγαντοοθόνη της έκθεσης εικόνες από την ιστορία της Σλοβακίας, εικόνες από το Βελούδινο Διαζύγιο ανάμεσα στους Τσέχους και τους Σλοβάκους: υπογραφές και τίποτα φιλοπόλεμο. Διαπίστωσαν ότι δεν μπορούσαν να ζήσουν πια μαζί και αποφάσισαν να χωρίσουν. Σαν δύο πολιτισμένοι σύζυγοι. Ούτε φοβέρες, ούτε αίματα, ούτε ομαδικοί τάφοι, ούτε βομβαρδισμοί του ΝΑΤΟ. Τώρα οι δύο χώρες, που κάποτε ήταν μία, είναι μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σε αυτά τα μέρη εκτιμούν το βελούδινο, παρ΄ όλο που έχουν και αυτοί χιλιάδες ατέλειες και χιλιάδες εθνικισταράδες. Μακάρι να το αγαπούσαν λίγο περισσότερο και στα Βαλκάνια το βελούδινο. Γιατί να μη χώριζαν ειρηνικά και οι πρώην Γιουγκοσλάβοι; Ή μήπως στους Σλοβάκους και στους Τσέχους δεν την πέφτουν οι ιμπεριαλιστές και οι μεγάλες δυνάμεις; Μόνο στους Βαλκάνιους την πέφτουν και τους σπρώχνουν να σφαχτούν μεταξύ τους;

«Υπάρχουν οι κολλημένοι. Εκείνοι που είναι έτοιμοι να πουλήσουν τη γυναίκα τους, ακόμα και τη μάνα τους, για μια νίκη της ομάδας τους. Αυτό το είδος νιώθει ερωτική ηδονή όταν η ομάδα τους νικάει. Και μεγαλύτερη ακόμα όταν χάνει»

Τώρα που ανέφερα τους Βαλκάνιους. Το βαλκανικό ντέρμπι του Εuro, Κροατία- Τουρκία, το είδα κατά τύχη στο εστιατόριο «Vietnam», στο παλαιό Φάληρο. Είπα: «βαλκανικό ντέρμπι». Θυμάμαι μια φορά που είχα βρεθεί στη Κροατία και αποκάλεσα τους Κροάτες συνομιλητές μου «Βαλκάνιους» και εκείνοι έγιναν Τούρκοι. Κανένας Βαλκάνιος δεν θέλει να τον πεις «Βαλκάνιο». Επειδή, δυστυχώς, τα Βαλκάνια έχουν συνδεθεί με κρίσεις, τυραννίες, φτώχεια και πολέμους… Στο «Vietnam», λοιπόν, με κάλεσε η φίλη μου η Ι. Είχε γενέθλια εκείνη την ημέρα και ήθελε να μου κάνει το τραπέζι. Μόλις μπήκαμε, αντίκρυσα τη γιγαντοοθόνη που μετέδιδε τον αγώνα. Η Ι. μειδίασε. Ξέρει το πάθος μου για το ποδόσφαιρο και φοβήθηκε μήπως αυτό το πράγμα μας καταστρέψει τη βραδιά. Το «Vietnam» ζούσε στον ρυθμό του Εuro. Έριξα μια ματιά τριγύρω. Μισογεμάτο το μαγαζί. Όλοι οι άνδρες με την πλάτη γυρισμένοι στην οθόνη. Ίσως για σεβασμό προς τις γυναίκες της παρέας τους. Έκανα το ίδιο…

Ανάμεσα στο σούσι και τις παραδοσιακές βιετναμέζικες σαλάτες, η κουβέντα γύρισε κάποια στιγμή στο ποδόσφαιρο. «Γιατί οι άνδρες παθιάζονται τόσο πολύ με το ποδόσφαιρο;», με ρώτησε η Ι. Σήκωσα του ώμους.

Δεν ήξερα τι να απαντήσω.

Είπα ότι μεγάλοι συγγραφείς έχουν επαινέσει το ποδόσφαιρο. Όπως ο Καμί, τον οποίο θαυμάζει η Ι. Της είπα έπειτα ότι θέλω να γράψω κάτι για το Εuro και το ποδόσφαιρο. Να γράψω π.χ. για τα διάφορα είδη των φιλάθλων, όπως εγώ τους φαντάζομαι. Υπάρχουν οι κολλημένοι. Εκείνοι που είναι έτοιμοι να πουλήσουν τη γυναίκα τους, ακόμα και τη μάνα τους, για μια νίκη της ομάδας τους. Αυτό το είδος των φιλάθλων νιώθει ερωτική ηδονή όταν η ομάδα του νικάει. Νιώθει μεγαλύτερη ηδονή όταν χάνει. Τότε μπορούν να φανταστούν τους εαυτούς τους ως ήρωες που μάχονται ενάντια στη μοίρα. Το ποδόσφαιρο έχει κάτι το ερωτικό. Είναι ένας ερωτισμός στα όρια του σαδομαζοχισμού. Άλλωστε, η έξαλλη χαρά του ποδοσφαιριστή την ώρα του γκολ δεν θυμίζει κάπως τον μορφασμό του οργασμού;

Υπάρχουν οι μισαλλόδοξοι. Είτε χάσουν είτε κερδίσουν, αυτοί είναι επιθετικοί. Είναι σαν τους Κροάτες φιλάθλους. Η ήττα τούς κάνει κακούς. Η νίκη χειρότερους. Έρχονται οι «αλλαξόπιστοι». Αυτοί που, κάποια στιγμή, πάνω σε κρίση ταυτότητας, άλλαξαν ομάδα. Αυτοί μισούν όλες τις άλλες ομάδες. Ειδικά την προηγούμενη ομάδα τους. Αυτήν θα ήθελαν να την εξαφανίσουν από προσώπου γης, γιατί τους θυμίζει το παρελθόν τους. Υπάρχουν οι «γενναίοι». Εκείνοι που παθιάζονται με την ομάδα τους, αλλά δεν διστάζουν να χειροκροτούν τη νίκη της αντίπαλης. Υπάρχουν οι «αιρετικοί». Εκείνοι που αλλάζουν ομάδα κάθε τόσο ή που είναι ικανοί να συμπαθούν ταυτόχρονα δύο ομάδες, οι οποίες δεν χωνεύουν η μία την άλλη. Αυτοί τελικά είναι οι πιο γνήσιοι θαυμαστές της μπάλας, αλλά και οι πιο απομονωμένοι…

Σε μια άσχημη στιγμή για την ίδια, η Ευρώπη παίζει την ωραιότερη μπάλα. Επιπλέον, σε αυτό το Εuro οι ποδοσφαιριστές είναι, σχεδόν, όλοι μετανάστες. Πολλοί λίγοι παίζουν στην πατρίδα τους. Όλοι βγάζουν το ψωμί τους αλλού. Το «ψωμί» τους, τρόπος του λέγειν δηλαδή, γιατί κάθε ποδοσφαιριστής από αυτούς τους γνωστούς είναι μια τράπεζα που τρέχει και σουτάρει. Η είδηση ότι έσπασε το πόδι του ένας ποδοσφαιριστής είναι πιο σημαντική από την είδηση ότι κάποια τράπεζα φαλίρισε… Και είναι πολλές οι τράπεζες που φαλιρίζουν τελευταία, εξ ου και κάποιοι λένε ότι το καλοκαίρι θα φωνάξουμε «γκολ» και τον χειμώνα θα φωνάξουμε «κραχ». Μετά έρχονται οι «εθνικές μεταγραφές». Πολωνοί που παίζουν με την Εθνική Γερμανίας, Βόσνιοι με την Εθνική Σουηδίας, Τούρκοι με την Εθνική Ελβετίας. Τώρα που η Ευρώπη έχει δυσκολέψει την απόδοση ιθαγένειας στους μετανάστες, αυξάνονται οι ποδοσφαιριστές με ξένη καταγωγή. Εάν ξέρεις να παίξεις μπάλα, η ιθαγένεια δεν αποτελεί πρόβλημα. Καθώς φαίνεται, η μεταναστευτική πολιτική στην Ευρώπη περνάει από τα πόδια. Είναι, ταυτόχρονα, μια Ευρώπη δύο ταχυτήτων. Δεν υπάρχει Σκανδιναβός που να παίζει στην Εθνική Τσεχίας, ούτε Γερμανός στην Εθνική Τουρκίας, ούτε Ελβετός στην Εθνική Ρουμανίας. Είναι μια Ευρώπη της δεύτερης και τρίτης γενιάς μεταναστών. Οι μισοί Γάλλοι ποδοσφαιριστές είναι γόνοι μεταναστών. Και οι μισοί Ολλανδοί. Και οι μισοί Ελβετοί. Η μετανάστευση γίνεται αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας της Ευρώπης. Και των γηπέδων της…

Ο αγώνας πήγε στα πέναλτι, έπειτα από ένα φοβερό βαλκανικό φινάλε. Έριξα μια ματιά στο εστιατόριο. Οι άνδρες είχαν κολλήσει στην οθόνη. Κανένας πια δεν στεκόταν με γυρισμένη την πλάτη. Οι γυναίκες προσπαθούσαν να μοιράζονται την αγωνία τους. Εκείνη τη στιγμή, οι άνδρες φαίνονταν σαν μικρά παιδιά που είχαν παθιαστεί με τα είδωλα από τα παραμύθια τους- ή τους εφιάλτες τους… Μικρά παιδιά, αξιαγάπητα και αξιολύπητα, ταυτόχρονα. Δεν ξέρω να το εξηγήσω, αλλά μου φάνηκε ότι το ενδιαφέρον των γυναικών ήταν ένας τρόπος για να κρύψουν τον οίκτο τους για τους άνδρες. Ή μήπως τον φθόνο τους; Είπα τη σκέψη μου στην Ι. Γέλασε. Οι Τούρκοι νικούν. Ξεσπούν σε πανηγυρισμούς. Οι Κροάτες κλαίνε. Η αρχαϊκή τελετή της νίκης και της ήττας υπό τις ιαχές και το θρήνο του πλήθους. Στο πιο ανδρικό και ματσό άθλημα είναι κάτι το συνηθισμένο να βλέπεις άνδρες να κλαίνε με αναφιλητά…