Ζεστή αγκαλιά στο Αιγαίο

Όταν πίσω σου ο Κάβο Σίδερος της Κρήτης χαθεί από τον ορίζοντα, αρχίζεις να πιστεύεις ότι εδώ κάτω, στη νοτιοανατολική άκρη του Αιγαίου δεν υπάρχει στεριά για να αράξεις. Κι όταν ακόμη αναφαίνεται- λες μέσα από τα κύματα της μαβιάς θάλασσας- η Κάσος, πάλι δεν ελπίζεις ότι μπορείς να βρεις σε αυτό το θεόρατο απότομο βουνό μια αγκάλη για να μπεις. Κι όμως αυτή η αγκάλη υπάρχει και είναι και ζεστή. Απλώς, όπως συνήθως συμβαίνει εδώ, η πρώτη εντύπωση
δεν είναι η σωστή.
Την αγκάλη που ανοίγει η Κάσος, τη συνθέτουν τα πέντε χωριά της: το Φρυ γύρω από το λιμάνι και το λιμανάκι της Μπούκας – η εμβληματική εικόνα του νησιού-, η Αγία Μαρίνα πάνω στη λοφογραμμή, το Αρβανιτοχώρι και το Πόλι – ο μεσαιωνικός οικισμός του νησιού- στις ρίζες των βουνών και η Παναγία, πάνω από το παλιό λιμάνι του Εμπορειού, όπου γίνεται το μεγάλο πανηγύρι τον Δεκαπενταύγουστο. Κι αυτή η αγκάλη είναι ζεστή, γιατί δεν έχει στηθεί για τους τουρίστες- είναι πολύ λίγοι οι ξένοι που ξεμπαρκάρουν στην Κάσο- αλλά για τους ντόπιους, που κάθε καλοκαίρι επιστρέφουν στην εστία τους, στο σπίτι τους. Κομμάτι του νόστου είναι η καθολική συμμετοχή στο παραδοσιακό πανηγύρι της Πέρα Παναγίας, αλλά και στη συναυλία του Μάριου Φραγκούλη επίσης κάθε Αύγουστο στη γραφική Μπούκα. Αυτό διαμορφώνει την οικογενειακή και παρεΐστικη ατμόσφαιρα του νησιού, την οποία, έτσι διάχυτη όπως είναι, μπορεί να την αισθανθεί και να την απολαύσει και ο επισκέπτης.

Η γεωγραφία των ανθρώπων είναι μάλλον πιο πλούσια και πιο ενδιαφέρουσα από τη γεωγραφία του νησιού, η οποία εκτός από τον μικρό κύκλο των χωριών περιλαμβάνει δύο διαδρομές που πάνε βαθιά μέσα στο ορεινό σώμα του νησιού, η μια για τον Άγιο Μάμα (8 χλμ. από το Φρυ) και η άλλη για τον Αϊ-Γιώργη στις Χαδιές (12 χλμ.). Τα σοκάκια ανάμεσα στα πολλά νεοκλασικά καπετανόσπιτα και τις εκκλησιές με τα ψηλά καμπαναριά είναι γοητευτικά, αλλά εξίσου αποκαλυπτικό είναι και το εσωτερικό των σπιτιών που στα ράφια τους είναι αραδιασμένα αντικείμενα από λιμάνια όλου του κόσμου, ενθύμια της ναυτικής παράδοσης της Κάσου.