Κρυφτούλιμε τα χρυσά στεφάνια

Ερωτηματικά αφήνει η επιχείρηση απόκρυψης από αρχαιολόγους και το υπουργείο Πολιτισμού σημαντικών αρχαιολογικών ευρημάτων (τεσσάρων χρυσών στεφανιών 2.500 ετών κ.ά.) κατά τη διάνοιξη του Μετρό στη Θεσσαλονίκη. Συνδυάζεται δε με τη σιωπή που ακολούθησε τον εντοπισμό και τα ευρήματα ενός τεράστιου αρχαίου νεκροταφείου. Μόνον ύστερα από δημοσιοποίηση πληροφορίας για τον εντοπισμό τους αναγκάστηκε το ΥΠΠΟ- το οποίο αρχικά φερόταν να τον αγνοεί- να ενημερώσει την κοινή γνώμη, με μια λιτή ανακοίνωση. Τα στεφάνια που ήταν τοποθετημένα κατά πρωτόγνωρο για τους αρχαιολόγους τρόπο σε γυναικεία ταφή (δεν συνηθιζόταν ούτε σε τάφους βασιλέων), ήτοι δύο στο κεφάλι και δύο στα πόδια της νεκρής, εντοπίστηκαν σε τάφο, έναν από τους 840 του ανατολικού νεκροταφείου της πόλης, στη διασταύρωση των τροχιογραμμών του Μετρό, στο ύψος της Βιβλιοθήκης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

To χρονικό της αποκάλυψης
● Τα τέσσερα χρυσά στεφάνια εντοπίστηκανάγνωστο πότε και σε ποιο βάθος και άγνωστο αν εντοπίστηκαν όλα μαζί- σε τάφο κατεστραμμένο από σύγχρονο αγωγό αποχέτευσης.

● Η δημοσιοποίηση του εντοπισμού έγινε ως «πληροφορία από άγνωστη πηγή» από την ΕΤ3. ● Η αρμόδια ΙΣΤ΄ Εφορεία Κλασικών και Προϊστορικών Αρχαιοτήτων και η νεοδιορισθείσα προϊσταμένη της Λίλιαν Αχειλαρά (νεοδιορισθέν μέλος του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου και μοναδική εκπρόσωπος της Βόρειας Ελλάδας στο ΚΑΣ) τηρούσε «άκρα του τάφου σιωπή». Το γραφείο της παρέπεμπε στο υπουργείο Πολιτισμού, το οποίο με τη σειρά του δήλωνε «απόλυτη άγνοια» μέχρι και λίγο πριν από την ανακοίνωση.

● Οι φωτογραφίες του υπουργείου Πολιτισμού «δείχνουν» δύο μόνο στεφάνια και όχι τέσσερα. ● Η αρχική πληροφορία σύμφωνα με την οποία τα χρυσά στεφάνια βρίσκονται στις αποθήκες του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης διαψεύστηκε από τη διευθύντριά του Τζένη Βελένη, η οποία δήλωνε επίσης «πλήρη άγνοια». Μέχρι τώρα ουδείς δηλώνει επισήμως πού βρίσκονται τα στεφάνια. Πάντως, οι αποθήκες της ΙΣΤ΄ Εφορείας είναι λυόμενες και δεν παρέχουν ασφάλεια.

● Πριν από δύο μήνες και κατά την ξενάγηση του υπουργού Πολιτισμού στο σημείο της ανασκαφής όπου υποτίθεται ότι βρέθηκαν τα εντυπωσιακά ευρήματα, η υπεύθυνη αρχαιολόγος Λίλιαν Αχειλαρά αναφερόμενη στο ανατολικό νεκροταφείο που αποκαλύφθηκε στην περιοχή (με 840 τάφους) μιλούσε για «νεκροταφείο των φτωχών» που δεν προβλέπεται να φέρει στο φως σημαντικά ευρήματα.

● Ο εντοπισμός των εντυπωσιακών ευρημάτων δημιουργεί προβλήματα και καθυστερήσεις στην πορεία των εργασιών του Μετρό (κάτι που συνέβη και στον σταθμό «Σύνταγμα» στο Μετρό της Αθήνας, που καθυστέρησε για έναν χρόνο), το οποίο σύμφωνα με τους αρχικούς στόχους θα πρέπει να παραδοθεί τον Οκτώβριο του 2012, στον εορτασμό των 100 χρόνων από την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης.

● Οι καθυστερήσεις είχαν αρχίσει νωρίτερα, καθώς από τον περασμένο Δεκέμβριο (μετά την απομάκρυνση Ζαχόπουλου από το υπουργείο Πολιτισμού) το ΚΑΣ σταμάτησε επί μήνες να συνεδριάζει και τα ζητήματα είχαν ήδη συσσωρευτεί. ● Η Ανώνυμη Εταιρεία Γενικών Κατασκευών (ΑΕΓΕΚ), που έχει αναλάβει την κατασκευή του Μετρό της Θεσσαλονίκης, βρίσκεται σε διαδικασία συνολικής ή έστω τμηματικής πώλησης προκειμένου να καλύψει χρέη. Είναι άγνωστο αν οποιοσδήποτε υποψήφιος αγοραστής θα δεχόταν να χρεωθεί έργα με «εξασφαλισμένη» καθυστέρηση.

● Ο εντοπισμός σημαντικών αρχαιοτήτων θα σημαίνει για το υπουργείο Πολιτισμού υπέρβαση του προϋπολογισμού του έργου και θα απαιτήσει εκταμίευση πρόσθετων κονδυλίων για τη διάσωση, ανάδειξη και ασφάλειά τους, κάτι που το ΥΠΠΟ αποφεύγει συστηματικά για πολλά αρχαιολογικά έργα ανά την Ελλάδα.