«Μπορώ να σου χορέψω μια θλίψη»

Ο «ΧΟΡΟΣ ΤΗΣ ΝΙΚΗΣ» ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ
ΤΗΣ ΧΙΛΙΑΝΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΣΤΗ ΜΕΤΑ ΠΙΝΟΤΣΕΤ ΕΠΟΧΗ. ΕΝΑ ΣΥΝΑΡΠΑΣΤΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΝΤΟΝΙΟ ΣΚΑΡΜΕΤΑ ΜΕ ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΕΣ ΤΟΝ ΕΡΩΤΑ ΚΑΙ ΤΗ ΛΗΣΤΕΙΑ, ΣΕ ΜΙΑ ΧΩΡΑ ΠΟΥ ΤΗΝ ΕΧΟΥΝ ΚΑΤΑΛΗΣΤΕΥΣΕΙ ΑΠΑΤΕΩΝΕΣ ΚΑΙ ΒΑΣΑΝΙΣΤΕΣ
Χιλή είναι ο Σαλβαδόρ Αλιέντε, ο Πάμπλο Νερούδα, ο Βίκτορ Χάρα. Χιλή είναι και ο Αντόνιο Σκάρμετα, ο σπουδαίος αυτός πεζογράφος που περιέγραψε εξαιρετικά την εποχή των μεγάλων χιλιανών συμβόλων, μέσα από τον Ταχυδρόμο του Νερούδα. Και που περιέγραψε εξίσου εξαιρετικά και τη μετά Πινοτσέτ εποχή, στο μυθιστόρημά του Ο χορός της Νίκης που κυκλοφορεί τώρα και στην Ελλάδα. Και που το 2003 κέρδισε το περίφημο ισπανικό βραβείο Πλανέτα, μαζί με 600.000 ευρώ.

Και πραγματικά το άξιζε. Ο Σκάρμετα έπλεξε μια θαυμάσια περιπέτεια με υλικά τον έρωτα και την παρανομία. Και μέσα από αυτά, έδωσε ανάγλυφα το πορτρέτο αυτής της τόσο κοντινής μας σε νοοτροπία χώρας, της τόσο συναρπαστικής, τόσο λαμπερής και τόσο οπισθοδρομικής ταυτόχρονα. Όταν ο Σκάρμετα είχε έρθει στην Ελλάδα, προκειμένου να παρουσιάσει μαζί με τους άλλους συν-συγγραφείς το Global Νovel των Εκδόσεων Καστανιώτη, και είχε επισκεφτεί τους Δελφούς περπάτησε μοναχός για να οσμιστεί τον χώρο, καθώς εκείνη την ώρα, όπως είπε, εκπληρωνόταν η επιθυμία του να δει, προτού πεθάνει, τα μέρη που γέννησαν τη φιλοσοφία. Έχει σπουδάσει φιλοσοφία άλλωστε, όπως και λογοτεχνία. Και παρ΄ όλο που το βιβλίο του είναι μια καλοστημένη περιπέτεια δράσης, η αγάπη του για τη φιλοσοφία και για τα γράμματα ξεχειλίζει με μικρές, ουσιαστικές παρατηρήσεις και αναφορές που ταυτόχρονα δροσίζουν αντί να βαραίνουν το κείμενο.

Η σύγχρονη Χιλή
Ο Αντόνιο Σκάρμετα διαλέγει την πλευρά των παρανόμων για να μιλήσει για τη σύγχρονη Χιλή. Και το κάνει αυτό και γιατί από δραματική άποψη λειτουργεί καλύτερα και πιο ψυχαγωγικά, αλλά και επειδή στη χώρα αυτή ορισμένοι παράνομοι είναι πιο νόμιμοι από πολλούς θεωρούμενους νόμιμους που όμως έχουν καταδυναστεύσει τον τόπο. Όταν οι βασανιστές του Πινοτσέτ μένουν ατιμώρητοι και φτιάχνουν εταιρείες σεκιούριτι για να φυλάνε το κομμάτι εκείνο των επιχειρηματιών που το δικτατορικό καθεστώς είχε ευεργετήσει, όταν η μισή δημοκρατική διοίκηση βαφτίζει κομμουνιστικό ό,τι είναι προοδευτικό για να το μειώσει, καταλαβαίνει κανείς ότι εκεί οι διαχωρισμοί ανάμεσα σε εθνικόφρονες

Αntonio Skάrmeta

Ο ΧΟΡΟΣ ΤΗΣ ΝΙΚΗΣ

ΜΤΦ. ΕΛ. ΤΣΟΚΑ, ΕΚΔ. ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ, ΣΕΛ. 365

και μιάσματα δεν ανήκουν ακόμα στο παρελθόν.

Κόσμος και υπόκοσμος
Ούτε κανένας λογαριασμός έχει κλείσει. Σίγουρα, πάντως, δεν έχουν κλείσει οι λογαριασμοί της δεκαεπτάχρονης πρωταγωνίστριας του μυθιστορήματος, της Βικτόριας Πόνσε. Ο πατέρας της, δάσκαλος του σχολείου, απήχθη από την αστυνομία του Πινοτσέτ σε ώρα μαθήματος, βασανίστηκε και εκτελέστηκε. Η κόρη του γεννήθηκε λίγο μετά από μια μητέρα που σιγά σιγά έπεσε στην κατάθλιψη. Η ατίθαση κόρη, λίγο προτού τελειώσει την τελευταία τάξη, αποβάλλεται οριστικά από το σχολείο. Και συναντάει έξω από έναν κινηματογράφο που παίζει πορνοταινίες έναν εικοσάχρονο που μόλις έχει βγει από τη φυλακή.

Εκείνες τις μέρες ο πρόεδρος της χώρας έδωσε αμνηστία σε όσους δεν είχαν διαπράξει ανθρωποκτονίες, προκειμένου να αποσυμφορηθούν οι φυλακές. Εκτός από τον νεαρό Άνχελ Σαντιάγο, που μπήκε μέσα για κλοπή αλόγου (και βιάστηκε συστηματικά με εντολή του διευθυντή), από μια άλλη φυλακή βγαίνει και ο 60άρης Νικολάς Βεργάρα Γκρέι, ένας μάγος στο άνοιγμα χρηματοκιβωτίων- εν μέρει alter ego του Σκάρμετα. Οι δρόμοι τους συναντώνται και ο μικρός πείθει- δύσκολα- τον «δάσκαλο» να ανοίξουν το χρηματοκιβώτιο της εταιρείας σεκιούριτι ενός πρώην βασανιστή. Παράλληλα παρακολουθούμε την ερωτική ιστορία της Βικτόριας με τον Άνχελ, και τα κρυφά τους όνειρα. Η Βικτόρια θέλει να γίνει- και έχει εξαιρετικό ταλέντο γι΄ αυτό- μπαλαρίνα. «Μπορώ να σου χορέψω μια θλίψη, δεν μπορώ να κλάψω γι΄ αυτή», λέει. Κι ο Σκάρμετα μας κλείνει το μάτι με τον τίτλο του βιβλίου του.