Το top-10 των νέων Ελλήνων σκηνοθετών

1 Αλέξανδρος Βούλγαρης: Το 2003 πέφτει από το πουθενά. Ήταν μόλις 22- για τα ελληνικά δεδομένα ολότελα εξωφρενικό- και με το «Κλαις» αντιμετωπίζει στα ίσια κάθε νεοσσό από Αγγλία, Αμερική, Δανία. Τον περιφρονούν. Το «Κέντρο» (πάντα σ΄ αυτές τις περιπτώσεις επικεφαλής), το κοινό και αρκετοί κριτικοί. Τρία χρόνια αργότερα επιστρέφει και σκαρφαλώνει προς το ρετιρέ. Το «Ροζ»- και το εννοώ- καλύτερο από τις μισές ταινίες του Νάνι Μορέτι. Αυτό το δαιμόνιο πιτσιρίκι τα κάνει σχεδόν όλα. Σενάριο, σκηνοθεσία, μουσική. Όλα χειροποίητα. Ως filmmaker (κατασκευαστής) πιο επιδέξιος από τον πατέρα του. Μεγάλη ελπίδα!

2 Γιάννης Φράγκας: Απίστευτη περίπτωση.

Το 2001 μπαίνω σε μια μικρή αίθουσα του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, μόνο για κριτικούς, χωρίς να έχω ακούσει μισή κουβέντα για μια ταινία που στη συνέχεια καταξιώθηκε ως ένα από τα γνησιότερα και ελάχιστα δείγματα underground και χειροποίητης γραφής. Μαζί με τις πρώτες τού Σταύρου Τορνέ, καθώς και την «Ευδοκία» του Αλέξη Δαμιανού. Παρέα με το φιλαράκι του Βύρωνα Νικολόπουλο- σε ρόλο παραγωγού- και με φραγκοδίφραγκα, μεταποιεί το «Πες στη μορφίνη ακόμα την ψάχνω». Ένα ασπρόμαυρο θηριάκι που αρπάζει την αναπνοή σου και την κάνει βόλτα παρέα με τη ματιά σου. Φυσικά παρίας του «Κέντρου» (είπαμε πάντα επικεφαλής γεροντοκρατίας, πελατείας, επετηρίδας και συντεχνίας).

Τώρα μαθαίνω πως πρόκειται να καταφθάσει στην Αλάσκα με θέμα ένα ναυάγιο. Για να δούμε. Όποιος με τη δεύτερη ταινία του αντέξει, τότε θα επικρατήσει.

3 Γιάννης Οικονομίδης: Αυτό κι αν ήταν μπόμπα με τα όλα του. Από την Κύπρο ο τύπος παρακαλώ. Αφού πρώτα υπογράφει μια άσκηση ύφους με τον τίτλο «Σπιρτόκουτο», όπου επί 90 λεπτά τα μέλη μιας απίστευτης οικογένειας λούζουν αλλήλους με ό,τι το πιο διακοσμητικό περιέχεται στο λεξικό τού Μπαμπινιώτη- το «άι γαμήσου» περίπου ως καλημέρα και σ΄ αγαπώ-, στη συνέχεια υπογράφει την πιο ολοκληρωμένη «Η ψυχή στο στόμα» και κερδίζει συμμετοχή σε μεγάλο φεστιβάλ. Φυσικά ερήμην του «Κέντρου», αλλά και με την πλήρη περιφρόνηση ολόκληρου του κυκλώματος της διανομής. Ουδείς καταδεχόταν να υποστηρίξει μια ταινία που με ριπές υβρεολόγιου και πλήρους αποδόμησης της ελληνικής Αγίας- και μικροαστικής- Οικογένειας προσβάλλει τα χρηστά ήθη των θεατών. Έτσι, ο Οικονομίδης παρέα με τον παραγωγό του Πάνο Παπαχατζή προβάλλουν την ταινία τους μόνο σε μία αίθουσα. Αποτέλεσμα; Θρίαμβος. Έσκισε.

4 Αλέξης Αλεξίου: Από το πουθενά κι αυτός. Με επιρροές από Πολάνσκι και Ντέιβιντ Λιντς (κλειστοφοβικό σινεμά και φανταστικό) επιχειρεί με την πρώτη του ταινία«Ιστορία 52» που πάτωσε στα ταμεία- να εξιστορήσει έναν αισθηματικό λαβύρινθο. Στην πραγματικότητα μοιάζει με επανάληψη και παραλλαγές πάνω στο ίδιο μοτίβο. Όπως η μουσική του Ραβέλ. Μόνο με δύο ηθοποιούς και σ΄ ένα δωμάτιο. Το κάνει μόνος του, κερδίζει συμμετοχή στο φεστιβάλ του Ρότερνταμ και προτού ακόμα το όνομά του ακουστεί, τσουπ, το «Κέντρο» αποφασίζει να τον επιχορηγήσει. Σπουδαίο ταλέντο ο τριαντάχρονος της Φυσικής. Οπτική σκοτεινή, νοσηρή, αποπνικτική. Αν η ταινία του ήταν αμερικανική από το φεστιβάλ του Sundance η κριτική θα είχε υποκλιθεί.

5 Γιώργος Ζαφείρης: Σαμουράι κι αυτός. Οι μοναχικές πορείες είναι γένους ελληνικού. Το 2000- σε ηλικία 37, αν δεν κάνω λάθος- καταφθάνει με την «Εφήμερη πόλη» και κερδίζει συμμετοχή στην Εβδομάδα Κριτικής του Φεστιβάλ των Καννών. Ολότελα διαφορετική περίπτωση. Άφθονη ποίηση και ταρκοφσκική περιρρέουσα ατμόσφαιρα. Απροστάτευτος, νέος, πρωτοεμφανιζόμενος και Έλληνας. Με δεδομένα όλα αυτά είναι εξαιρετικός. Έκτοτε τα ίχνη του χάθηκαν. Φυσικά, η ταινία του πάτωσε. Σιγά τώρα που θα πάμε να δούμε μια ακαταλαβίστικη ιστορία. Καφενείο και άλλα τέτοια.

6Θάνος Αναστόπουλος:Το 2003, βλέποντας μια ξεχειλωμένη αλλά εικαστικά πανέμορφη ταινία με τον τίτλο «Όλο το βάρος του κόσμου», στοιχηματίζω πως ο τύπος είναι μεγάλο ταλέντο. Διάολε, βλέπει με εικόνες. Τέσσερα χρόνια αργότερα με τη «Διόρθωση» κερδίζω το στοίχημα. Φυσικά εκτός Κέντρου Κινηματογράφου. Βγαίνοντας από την αίθουσα πέφτω πάνω στον αντιπρόεδρο Δημήτρη Σοφιανόπουλο. Με χαμόγελο συγκατάβασης ο τύπος. Σαν να λέει, «άντε κάτι κάνεις». Μου ανέβηκε το αίμα στο κεφάλι. Αντί για αυτοκριτική και αυτομαστίγωμα έχουν το θράσος να κάνουν και πατερναλιστική κριτική.

7 Άγγελος Φραντζής: Του 1970 αυτός. Και στα 35 του καταφθάνει με το «Όνειρο του σκύλου». Η ποίηση, ο σουρεαλισμός και ο εφιάλτης χορεύουν καντρίλιες. Ξέρει σινεμά, φτιάχνει εικόνες, προβάλλει τον δικό του κόσμο. Με προσωπικότητα. Πάτωσε φυσικά στα ταμεία. Χωρίς σημαντική πορεία στο εξωτερικό, αυτοί οι σκηνοθέτες δεν έχουν ελπίδα. 8 Κατερίνα Ευαγγελάκου: Αντιφατική περίπτωση. Μία ταινία καλή, μία μέτρια και αδιάφορη. Όμως το «Θα το μετανιώσεις», μαζί με τη «Ληστεία» του Αλέξη Καρδαρά και τις «Αγελάδες» της Μαλέα, συγκροτούν την αφρόκρεμα της σύγχρονης ελληνικής κομεντί. Δεν είναι και λίγο πράγμα.

9 Κωνσταντίνα Βούλγαρη: Μέγας αυτόχειρ. Δαυίδ εναντίον Γολιάθ. Αδελφή του Αλέξανδρου και φυσικά κόρη της Ιωάννας Καρυστιάνη και του Παντελή Βούλγαρη. Αποφασίζει να βαρέσει στο δόξα πατρί. Έτσι στα ίσα και υπογράφει το «Valse Sentimentale» χωρίς ίχνος προστασίας. Ίσως η μοναδική περίπτωση που κάνει βουτιά στα σπλάχνα της νέας γενιάς.

10 Πέννυ Παναγιωτοπούλου: Δεν το πίστευα κι έτσι διαψεύστηκα. Κι όμως τα κατάφερε. Όταν άκουσα πως θα κάνει ταινία το φάντασμά της, δηλαδή τον πατέρα της, χαμογέλασα με συγκατάβαση. Όταν είδα «Δύσκολοι αποχαιρετισμοί: ο μπαμπάς μου», υποκλίθηκα. Απίστευτη ευαισθησία και εξαιρετική- για την επαγγελματική της ηλικία – χειρισμοί. Θα συνεχίσει; Θα αντέξει; Θα τα καταφέρει;

Αν κοντά σ΄ αυτούς τους δέκα προσθέσω τον Γιώργο Λάνθιμο της «Κινέττας» και τον Ντένη Ηλιάδη του «Ηardcore», καθώς και μερικούς μικρομηκάδες, ε τότε από σκηνοθέτες η μικρή Ελλάδα μια χαρά. Από σύστημα, υποστήριξη, παραγωγούς, διανομείς, θεατές και «Κέντρο Κινηματογράφου», άσε μια άλλη φορά!