Ο ΚΩΣΤΑΣ ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ ΚΑΙ ΤΟ «ΠΟΝΤΙΚΙ»

ΟΚώστας Παπαϊωάννου είναι ένας επιτυχημένος δημοσιογράφος. Πολιτικός ρεπόρτερ στα «ΝΕΑ» από τη μεταπολίτευση ώς το 1986, αρχισυντάκτης του «Αντί» το διάστημα 1975-78 αλλά, κυρίως, εκδότης και διευθυντής του σατιρικού «Ποντικιού» από το 1979 ώς το 2005, οπότε και το μεταβίβασε, εργάστηκε συστηματικά και άοκνα. Η γραφή του, τα επιδέξια ελληνικά του, οι πληροφορίες του και η μεταδοτικότητά του σε λαϊκά ακροατήρια έκαναν το «Ποντίκι», για πολλά χρόνια, βασικό εγχειρίδιο της αντιδεξιάς πολιτικής και δημοσιογραφικής ρητορικής της μεταπολίτευσης. Πολλά από τα σημεία της κριτικής που έκανε ήταν εύστοχα. Η ιδεολογία, όμως, του εντύπου, και του δημιουργού του, ιδίως μετά την έκλειψη του Ανδρέα Παπανδρέου, διαχύθηκε πολύ εύκολα σε ολόκληρο το πολιτικό φάσμα. Ο εθνοκεντρισμός και η ρητορική έμφαση στο λαϊκό συμφέρον είναι τα χαρακτηριστικά του σύγχρονου εθνολαϊκισμού, που αποτελεί τη βάση της σημερινής εθνικής ιδεολογίας. Εθνολαϊκίστικη είναι και η προσέγγιση της πραγματικότητας στη συγκεκριμένη «πολιτική ανασκολόπηση της ελληνικής ιστορίας».

Είναι ένα βιβλίο με όλα τα χαρακτηριστικά της «ποντικίσιας» γλώσσας. Λαγαρά ελληνικά, ανεκδοτολογικές παρεκβάσεις, πολύς ανδροπρεπής σεξισμός (του τύπου «οι Αμερικάνοι “μας την έβαζαν”,με το συμπάθειο (τη χούντα),σιγά σιγά και με το μαλακό…» ). Αλλά και μανιχαϊσμός- καλοί και κακοί. Και προκάτ ερμηνείες της πολιτικής. Και σχήματα. Και πολλή ελληνική μοναδικότητα- ο κόσμος, κι η Δύση στην οποία ανήκομεν, σύμφωνα με τη γνωστή φράση του εντέλει αγιογραφούμενου Κωνσταντίνου Καραμανλή, που υπάρχει στην ανάλυση ιδίως της τελευταίας, της σύγχρονης περιόδου. Ίσως η πιο αγαπημένη καταφυγή της εθνολαϊκής ιδεολογίας είναι στη βεβαιότητα ότι κάποιοι άλλοι εποφθαλμιούν τη γαλάζια μας πατρίδα, που βεβαίως είναι το κέντρο του κόσμου, θέλουν να την ποδηγετούν, να την έχουν εξαρτημένη, να την εξουσιάζουν. Αν όμως οι άλλοι δεν έδιναν την ίδια σημασία που της δίνουμε εμείς; Η μοναδικότητα δεν θα μετατρεπόταν τότε σε μοναξιά; Πολύ φοβάμαι ότι η «ιστορική ανασκολόπηση» του Κώστα Παπαϊωάννου αναπαράγει τους εθνολαϊκούς μύθους βοηθώντας όσους αρνούνται να δουν εκεί έξω, όσους βολεύονται με το σχήμα του εθνικού μεγαλείου, να μη νιώσουν την υπαρξιακή μοναξιά του πραγματικού μεγέθους τους. Και των πραγματικών ευθυνών τους στη διαιώνιση της σύγχρονης (και ήδη παρωχημένης) εθνικής ιδεολογίας, με όλα τα χαρακτηριστικά του εθνολαϊκισμού.