Δεν έχει τον Θεό του

ΠΑΝΤΑ ΠΡΟΚΛΗΤΙΚΟΣ, ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΑ ΜΕ ΤΟ ΡΕΥΜΑ ΚΑΙ
ΚΟΝΤΡΑ Σ΄ ΑΥΤΟ, Ο ΝΟΡΜΑΝ ΜΕΪΛΕΡ ΕΠΙΝΟΕΙ ΣΤΟ «ΠΕΡΙ
ΘΕΟΥ», ΤΟ ΚΥΚΝΕΙΟ ΑΣΜΑ ΤΟΥ, ΕΝΑΝ ΘΕΟ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ
ΑΤΕΛΗΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗΣ. ΕΠΙΝΟΕΙ ΕΠΙΣΗΣ ΕΝΑ ΑΜΦΙΛΕΓΟΜΕΝΟ
ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟ ΣΥΜΠΑΝ ΠΟΥ ΟΔΗΓΕΙ ΑΠΟ
ΤΗΝ ΠΙΣΩ ΠΟΡΤΑ ΣΤΗΝ ΑΜΦΙΣΒΗΤΗΣΗ ΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΥ
ΚΑΙ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΥ, ΠΙΣΤΕΥΟΝΤΑΣ ΟΤΙ ΕΤΣΙ ΘΑ ΠΟΛΕΜΗΣΕΙ
ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΡΘΟΤΗΤΑ
Τα επιχειρήματά του είναι ενδιαφέροντα, οπωσδήποτε προκλητικά, αν και δεν έχουν πάντα σαφήνεια. Ο Νόρμαν Μέιλερ απέδειξε πολλές φορές στη ζωή του ότι δεν πτοείται από παγιωμένα ιδεολογικά σχήματα, ότι μπορεί και ανακατεύει δημιουργικά ιδέες, με όπλο τη φαντασία. Βέβαια αυτού του τύπου τα παιχνίδια χρειάζονται πραγματικά στέρεη επιχειρηματολογία, γιατί παίζει κανείς με τη φωτιά όπως παίζει κατά καιρούς ο Ουελμπέκ αλλά και άλλοι πεζογράφοι της εποχής μας που θέλουν να βρίσκονται στην κόψη της πρόκλησης, εκεί που ένα στραβοπάτημα μπορεί να τους κολλήσει την ταμπέλα του «αντιδραστικού».

Είναι ενδιαφέρον ότι αυτό, ο Νόρμαν Μέιλερ το κάνει στο τελευταίο του βιβλίο και μάλιστα με ένα θέμα τόσο εμβληματικό αλλά και τόσο χαρακτηρισμένο όσο είναι η θρησκευτική πίστη. Βέβαια δεν στράφηκε στον Θεό, όπως με κακία θα μπορούσε κανείς να του καταλογίσει, επειδή βρισκόταν στη δύση του βίου του. Πρόκειται για ένα σύστημα ιδεών- καλύτερα, μια κοσμολογία- που καλλιέργησε επί χρόνια. Όχι την εποχή των Γυμνών και των νεκρών, του σπουδαίου μυθιστορήματος για τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο το οποίο και τον καθιέρωσε- τότε ήταν άθεος. Αλλά λίγο μετά, όταν άρχισε να αναρωτιέται για τη φύση του Θεού καταλήγοντας, πενήντα χρόνια αργότερα, να πει λίγο πριν από τον θάνατό του ότι το βάρος της απόδειξης για την ύπαρξη ή μη Θεού βρίσκεται στην πλευρά του άθεου- το κανονικό είναι ότι ο Θεός υπάρχει.

Προσπαθεί να μάθει
Αλλά ποιος Θεός; Ο Νόρμαν Μέιλερ δεν θα μπορούσε να εμφανίσει προς τα έξω ένα πρόσωπο συμβατικού πιστού. Δεν του πάει και δεν συμβαδίζει με το ισχυρό του εγώ. Οπότε επινοεί έναν θεό «καλλιτέχνη», όπως τον λέει, έναν θεό με αδυναμίες, έναν θεό- μηχανικό που «προσπαθεί να μάθει» στου κασίδη το κεφάλι με τις ατεχνίες του, φτιάχνοντας και μερικές εντελώς αποτυχημένες υπάρξεις όπως κάτι «ψάρια με αποτρόπαια μάτια που προεξέχουν από το κεφάλι τους σαν σωλήνες». Στην προσπάθειά του αυτή να διαφοροποιηθεί ο Μέιλερ πέφτει βέβαια σε μια άλλη παγίδα, να φτάνει να συναντιέται με κάποιους που μάλλον θα περιφρονούσε, τους επαγγελματίες του Νew Αge που δηλώνουν τόσο εναντίον της Εκκλησίας όσο και πιστοί. «Δεν με συνδέει τίποτα με την οργανωμένη θρησκεία», λέει. Η εμμονή του εντέλει, που ξεκίνησε ως πεζογραφική και κατέληξε κοσμολογική, δεν είναι τόσο η θρησκεία όσο η πάλη μεταξύ Καλού και Κακού. Έχοντας τις ρίζες της και σε μια αμερικανική αντίληψη ζωής, αυτή η πάλη σχηματοποιήθηκε γρήγορα και πήρε τη μορφή του Θεού και του Διαβόλου που, από σκιές στα έργα του έφτασαν να γίνουν αδιαφιλονίκητοι πρωταγωνιστές στο προτελευταίο του βιβλίο- και τελευταίο του μυθιστόρημα-, το Κάστρο στο Δάσος.

Το Περί Θεού, που κυκλοφορεί την ερχόμενη εβδομάδα από τις Εκδόσεις Καστανιώτη, είναι μια πολύ μεγάλη συνέντευξη που του πήρε ο συνεργάτης και ένθερμος οπαδός του έργου του Μάικλ Λένον. Νιώθοντας εμπιστοσύνη και οικειότητα, ο Μέιλερ προχωράει σε αρκετά βαθιές εξομολογήσεις για τις πεποιθήσεις του- οι μελετητές του έργου του θα νιώσουν ασφάλεια με το κείμενο αυτό, αν και δεν θα πρέπει να βασιστούν απόλυτα σε αυτό προκειμένου να ερμηνεύσουν πολύ παλιότερους εκφραστικούς τρόπους. Εδώ ακόμα και «ο Θεός μπορεί να αναπτυσσόταν παράλληλα με την εξέλιξη του κόσμου», δεν θα άλλαζε ο ίδιος ο Μέιλερ;

Νorman Μailer

ΠΕΡΙΘΕΟΥ

ΜΤΦ. ΙΛΑΕΙΡΑ ΔΙΟΝΥΣΟΠΟΥΛΟΥ, ΕΚΔ. ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ, ΣΕΛ. 272, ΤΙΜΗ: 15,68 ΕΥΡΩ