Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΩΣ ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚΗ

Υπάρχει θέση για την «ελληνικότητα» στο παγκόσμιο χωριό; Ή μήπως είναι απλώς μία παράπλευρη απώλεια της επαρχιώτικης τύφλας μας, ένα θραύσμα που κόλλησε στη σάρκα μας από τον τοπικό πόλεμο που κήρυξε η περίφημη Γενιά του ΄30; Αν την εκλάβουμε απλώς ως στοιχείο της ταυτότητάς μας τότε, όντως, μπορούμε να μιλήσουμε για φοβικό σύνδρομο που μας εμποδίζει να αντιληφθούμε αυτό που συμβαίνει στον κόσμο γύρω μας.

Αν όμως την προσεγγίσουμε από την οπτική γωνία του Σεφέρη, ως το έρμα μιας δημιουργικής χειρονομίας η οποία φιλοδοξεί να είναι οικουμενική, τότε τα πράγματα αλλάζουν. Τότε η όλη προβληματική περί «ελληνικότητας» εντάσσεται σε μια γενικότερη προβληματική που φέρνει αντιμέτωπο το «οικουμενικό», με το «πολυπολιτισμικό», την απόλυτη χειρονομία του έργου τέχνης με τη σχετική του αξία μέσα στην εκάστοτε συγκυρία. Υπάρχει δυνατότητα για μία «ευρωπαϊκή ύπαρξη» στο παγκόσμιο χωριό, για μια ύπαρξη που καταθέτει το έρμα του ευρωπαϊκού πολιτισμού, ή μήπως πρέπει να απεμπολήσουμε και τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της προκειμένου να μη φανούμε αλαζόνες επαρχιώτες;

Πολυπολιτισμικά μουσεία υπάρχουν. Όμως πολυπολιτισμική δημιουργία δεν υπάρχει. Ο Σαίξπηρ μπορεί να συνυπάρχει με τους αφηγητές της Κεντρικής Αφρικής στις σύγχρονες βιβλιοθήκες, όμως θα πρέπει να θυμόμαστε ότι ο Σαίξπηρ δεν έγραψε στα αγγλικά των αεροδρομίων.